SECVNDVSxxiiiigriuato ac pauꝑi homini tanta peragratu & nauigatu ſpatia facilia forent? Eratoſthenē uero dubi-rantem nunꝗd hiſce fides: habeda ſit: tamen de Britānia credidiſſe & de Gaditanis & Hiſpanis fidēVeſſenio adhibere ꝗͣ huic præſtat. Ille quidē uno in loco Pancheam adnauigaſſe dicit. Alter autemvel uſqꝫ ad mundi terminos ſpectaſſe oēm ſeptentrionalē Europam: quā nec Hermæ dicenti ꝗs crederet: Exatoſthenē Euemerū Bergeum appellare: Pytheæ autē credere. Et quod amplius eſt Dicear-cho minime credēte. Hoc igitur nec Dicearcho quidē credēte ridiculū ſane. tanꝗͣ illo ſicuti regulauri cōueniat: aduerſus quem ipſe tot argumenta & reprehenſiones obiicit. Cæterū Eratoſthenis deoccidētalibus & ſeptētrionalibus: Europæ dicta eſt ignorantia: ſed illi quidē ac Dicearcho parcen-dum eſt: qui loca illa nequaꝗͣ aſpexerant. Quis autē Polybio & Poſidonio ueniam tribueret? Atquipolybius eſt: qui opinabiles omnino appellans demonſtrationes: quas de locorū illorum facit interuallis: & plæriſqꝫ in aliis: ſed nec in eis in quibus illos redarguit purgans. Dicearchus igit̉ cum dicatex beloponneſo ad columnas ſtad millia decē ītereſſe. Plura uero his eſſe ea quæ ſunt uſqꝫ ad Adriāad ſinum ītimū: quodqꝫ ad colūnas eſt ſpatium uiqꝫ ad fretū ideſt porthmum tria ſtad millia ædat.ita ut reſiduū a freto ad columnas eſſet milliū ſeptem. Tria quidē millia omittere inquit: ſiue quidēbene deprehendunt̉: ſiue non. Septem autē millia neutra in parte: neqꝫ littus neqꝫ pelagi mediū me-rienti: Maritimā quidē cuidā obtuſo angulo perſimilē eſſe procedenti per fretū ad columnas habēri uerticem Narbonē ut triangulū conſiſtat: baſim habens rectā per pelagus: latera uero dictum an-ulum facientia: quorū unum quod eſt a freto uſqꝫ narbonē plus eſt ꝗͣ decem milliū & ducentumiupra mille: reliquum deinceps minus ꝗͣ octo milliū. Atqui plurimū quidē ab Europa in Africaminteruallum per Tyrrhenum pelagus conſtare non plus quā ſtad trium millium. In Sardonio uero Tyrrhenimari anguſtam formā ſuſcipere. Cæterum eſto inquit & illud triū milliū. Antea uero in his excipia maris lati-tur duum milliū ſtad̓ ſinus ipſius profunditas per Narbonem: ſicut a uertice ad baſim ipſius obtuſi tudoanguli perpendiculum. Patere igit̉ dicit ex cōmenſuratione doctrinali: ꝙ cuncta maritima a fretoproxime in columnas excedit rectam quæ eſt ꝑ pelagus ſtadiis prope quingentis. Appoſitis autē tribus millibus ex Peloponneſo ad fretum omnia in unum ſtadia per directā plura erunt ꝗͣ dupla iisquæ Dicearchus inquit. Plura autem his ad ſinum Adriaticū ponere: ſecundū illum oportebit in-quit. Verū amice Polybi diceret aliꝗs: ſicut huius mendacii dilucidū tuis ex dictis argumentū ipſaconſtituit experiētia. Ex Peloponneſo quidē ad Leucadē ſeptingenta: hinc totidē in Corcyram: &hinc denuo totidē ad Ceraunia: & dextrorſum in Apuliā. Ex Cerauniis quidem ad Maritimam Ill-ricam ſtad ſex millia centū quinquaginta. Sic ambo illa ſunt mendacia. Et Dicearchus a freto ad columnas ſtad ſeptem milliū interuallū eſſe dicit: & quod ipſe uideris demonſtraſſe. Confitent̉ enim& qui plurimū aſſerunt per pelagus ſpatiū milliū duodecim eſſe. Concordat autem hoc ipſum de-monſtrationi quoqꝫ de lōgitudine orbis terræ: maximā enim eſſe inquit ſeptuaginta milliū. Huiusautem ſpatiū occidentale ab ſinu Iſſico uſqꝫ ad Hiſpaniæ intima quæ magis ad occaſum iacent paulo minus millibus triginta. Hunc autē in modū cōponunt: ab Iſſico ſinu uſqꝫ ad Rhodiam milliaquinqꝫ: uſqꝫ ad Salmoniū Cretæ: quod quidē ad orientē ſpectans promontoriū eſt mille: ipſius autē SalmoniūCretæ longitudo ad Arietis ſrontē ſupra millia duo: hinc ad Siciliæ Pachynū millia qͣttuor & quingenta: a Pachyno ad fretū pluſꝗͣ mille. Poſtmodū interuallū a freto ad columnas milliū tredecim. acolumnis ad extrema ſacri promontorii Hiſpaniæ ad millia tria. Et ꝑpendiculū non bene deprehē-ſum eſt. Siquidē Narbo in eodē fere parallelo cōſtituta eſt cum Maſſilia. Hæc autem in linea per Byzantium ut ſibi perſuadet Hipparchus. Quæ aūt per pe lagus in eodē eſt cū freto & Rhodia. A rhodia in Byzantiū: ſicuti in eodē meridiano utriſqꝫ iacētibus circiter ſtad millia quinqꝫ: ut tradit̉. Totutiqꝫ forent & ſtadia dicti ꝑpendiculi. Quādoquidē maximū huius maris ſpatiū ab Europa in Africam millium quinqꝫ ſtad̓ eſſe dicunt: ab intimo ſinus. Gallici: hoc mihi per errorē dici uidetur. VelAfricam hac in parte multū ad ſeptētrionē uergere: & parallelo ꝑ columnas adiungi. Et hoc haudbene dicitur dictū perpendiculū prope Sardinia terminari. Nō enim prope: ſed hoc ipſum Sardiniæſpatium multo magis ad occaſum ſpectare. Quippe totū ferme intercipiens Liguſticū pelagus ꝓpeSardonicū: & maritimæ prolixitas amplius excurrit. Verūtamen nō tantū utiqꝫ. Deinde Eratoſthe-nis dicta corrigit: nōnulla quidē bene: quædā uero longe ꝗͣ ille deterius. Nā cum ex Ithaca ad Corcyram trecenta ille dixerit: ſupra nōgenta eſſe aſſerit. Ab Epidamno uero Theſſalonicā uſqꝫ nōgentadicente illo ultra millia duo inꝗt: hæc quidē bene. Cū a Maſſilia ad colūnas millia is ſeptem dicat: apyrene autē millia ſex: ipſe peius inꝗt: ab Maſſilia pluſꝗͣ millia nouē: a Pyrene paulo minus ꝗͣ milliaocto. Ille nāqꝫ propius uero tradit. Huius enim ætatis hoīes confitent̉: ꝙ ſiꝗs inæqualitates uiarumabſcinderet uniuerſam Hiſpaniā ex Pyrene ad latus occiduū haud prolixiorē habere longitudinemꝗ miſſia lex ſtad̓. Ipſe uero amnē Tagū longitudinis milliū octo cōſtituit a fonte ad eruptiones uſqꝫnec utiqꝫ obliquitatibus quibuſdā cōputatis: nec enim hoc ad terræ deſcriptionē attinet: ſed ad direcium eloquēs ſpatiū. Atqui Tagi fontes ex Pyrene ſupra ſtad mille diſtant. Rurſus hoc teſte decla-rat: ꝙ Hiſpaniæ res ignoratæ ſint Eratoſtheni: quoniā & interdū de illa repugnātia demōſtret. Quicum Gallos exterius circū incolere uſqꝫ Gades dicat: ſiquidē Europæ partes in occidentē ſpectātestiqꝫ Gades habent illi horū immemor in ipſo Hiſpaniæ circuitu nullo in loco Galloꝝ metionē facit: ꝙ Europæ lōgitudo minor eſt ꝗͣ ſimul utraqꝫ iuncta Africa ſcilicet & Aſia nō recte cōparationē