Tanais
GadesArchite-
LIBERexponit. Oſtiū nāqꝫ ad columnas ad æquinoctialē occaſum eſſe inquit. Tanaim uero ab æſtiuo fiure dicit ortu. Diminuit̉ autē ab utriuſqꝫ longitudine quæ inter æſtiuum ortum: & æquinoctialesoccaſum eſt: hanc uero preoccupat Aſia ad æquinoctialē ortum ſemicirculo ad ſeptētrionē ueroNam præterꝗͣ in rebus quarū reddi cauſa poteſt de ambitu laterū mentitur: ꝙ Tanais æſtiuo fluatab ortu. Cuncti nāqꝫ regionū peritiā habentes a ſeptentrione in Meotin labi affirmant: adeo ut fuminis oſtia & Meotidis & fluuius ipſe quo ad noſcibilis eſt ſub eodē meridiano iaceant̉. Nec nerodigni de quibus uerba fiant: qui illū ex iſtri regionibus originē ducere dixerūt: & ab occaſu aut ap-maduertentes ꝙ eo interuallo Tyras & Boryſthenes & Hypanis ingentia in portū excurrunt flumna. Cū ille quidē pari ſpatio diſtet ab iſtro: alii autē ab Tanai. Neqꝫ Tyræ fontibus aut Boryſthenisaut Hypanis prorſus inſpectis: Sintqꝫ illoꝝ curſus magis ac magis ignoti: cū magis ad ſeptētrioneꝝtendant. Itaqꝫ per illos in Meotin Tanain perducit: deinde reflectit in illā. Nā eruptiones in ſeptertrionalibus paludis partibus manifeſtius oſtendunt̉. Iſtis autē ad orientē magis ac magis pertinentibus fictus & infinitus eſt ſermo. Cōmenticius ſimiliter & infinitus illius eſt ſermo: qui ꝑ Caucaſumad ſeptētrionē fluere dixit: dehinc in Meotin curſum circūflectere. Nā & hoc dictū eſt. Ab ortu aūtfluēta illius nemo tradidit. Nā ſi eo modo laberet̉ nō ſane e regione Nili cōtra flueret: nec etiā quodāmodo ad diametrū currere illū excellētiores oſtēdiſſent. Perinde ac utriuſqꝫ fluminis curſu ad incūbentē meridianū exiſtēte. Et ipſa longitudinis terræ dimēſio æqͣliter ad meridianū diſtās eſt: cūiſta ſic in longitudine extēdit̉: ut cuiuſqꝫ longitudinē cōtinētis eo modo capere oporteat: quæ inteduos iacet meridianos: & longitudinū menſuræ ſtationū enumeratiōes ſunt: quas uenamur: uel poillos eundo: uel per parallelas uias uel meatus. Verū ille hūc omittēs modū nouū introducit ꝗ æſtiui ortus & æꝗnoctialis medius eſt: quadā ſeptētrionalis ſemicirculi particula. Nemo aūt ad īmutabilia mēſuris & regulis mutabilibus utit̉: nec iis quæ alio atqꝫ alio dicunt̉ habitu ad ſeipſa nullā habentia differentiā. Longitudo quidē īmutabilis & ꝑ ſeipſam dicit̉. Aequinoctialis aūt ortus & occaſus. ſimiliter æſtiuus & hybernus nō ꝑ ſeipſum: ſed quo ad nos. Nobis uero interdū alio trāſmeantbus: interdū alia oriēdi & occidēdi loca ſunt: & æꝗnoctialia & Tropica. Cōtinētis autē terræ eadempermanet lōgitudo. Tanain igit̉ & Nilū nō ſine loco exitū facere. Aeſtiuū autē ortū æꝗuoctialē nouum. Quū autē Europa pluribus promōtoriis procidat melius ꝗͣ Eratoſthenes de ipſis dixit iſte: a-nondū ſatis ſufficiēter. nā ille tria inquit. Vnū ad colūnas pertines in quo Hiſpania: alterū ad fretūin quo eſt Italia: tertiū ad Maleā in quo quæ inter Adriam & euxinū gētes oēs atqꝫ Tanam ſunt. lſt.uero duo prima pari modo exponit: tertiū uero ad Maleā & Sunium: in quo Græcia eſt uniuerſa &tractus Illyricus: itēqꝫ nōnulla Thraciæ. Quartum in quo eſt ad Thraciam Cheronneſus. in qua Seſti & Abydi ſūt anguſtiæ: eam Thraces habet. Quintū ad Cimmericū boſphoron & oſtiū MeotidisPrīa igit̉ duo cōcedamus: ſimplicibus nāqꝫ ſinibus circūdant̉: unū quidē inter Calpen & ſacrū promontoriū: in quo Gades: & pelago inter colūnas & Siciliā medio. Alterū & hoc & adriatico. At-iapygiū promontoriū ſuperincidit biuerticē efficiens Italiā: habet autē quandā ecōtra manifeſtationem. Reliqua uaria quidē liquidius & multas in partes diſtincta aliā exigunt partitionē. Ipſa etiamſexpartita portionibus diuiſio pariter habet ſimilē cōſequenter inſtātiā per promontoria diſtincta.Verūenimuero nos in cunctis particulatim & hoꝝ & alioꝝ: prout attinebit emendationem facie-mus: quantū & in Europa & in Africæ ambitu erratū eſt. Hæc aduerſus antiquiores nunc dicta ſa-tis erunt: quot adiectos teſtimonio nobis eſſe putauimus: quod iuſtis de cauſis hoc idē opus ip̄ſi delegimus: quod tantæ emēdationis & additamēti prorſus indigebat. Poſtꝗͣ uero ad noſtra cōtra illo:uerba eſt contiguæ noſtræ pollicitationis aggreſſio alterū captātes initiu: dicimus ei qui locorū deſcriptionē aggredit̉ neceſſariū eſſe ut plæraqꝫ rerū naturaliū & mathematicarū diſputata ſubpo& ad illorū intelligentiā & fidē eoꝝ quæ ordine ſequunt̉ tractatū abſoluat. Etenim ſermone uugatum eſt: nec ædiū cōſtructorē: nec Architectū aut domiciliū aut oppidū ædificare poſſe abſqꝫ qmatū cæleſtiū partiū cognitione. niſi etiā formas magnitudineſqꝫ didicerit: caloreſqꝫ & frigora: cateraqꝫ generis eiuſdē: & niſi totū orbis terræ ſitū locaqꝫ propoſuerit. Ipſa enim in plano ꝓducta dſcriptio & ſuꝑficies una & eadē ad Hiſpanienſia & indica & his interiacentia & nihilominus orietꝭſolis & occidetis & cæli mediū tenēdi deſignata terminatio perinde ac oībus cōmunis. Hæc qucui fuerit intellecta & cæli diſpoſitio ac motus & re uera rotūda terræ ſuperficies percepta erit. Aaſpectū autē plana format̉. Geographicam traditionē habet. Alio autē modo nō utiqꝫ Geograpncam: haud enim oīa uel ante uel retro uel ex tranſuerſo plana aſſiſtunt̉: ſicuti per ingentē euntibūplaniciem perinde ac Babylonios per campos aut æquora. Nec ullā ad res cæli demonſtratione exhibēt. Nō ad ſolis motiones: nō ad habitudines ad nos ſyderū reliquoꝝ. Ita & terrarū pictoribus nmilia ſemꝑ aſſiſtere neceſſe eſt. Nā ꝗ pelagi curſum aut per camporū locos uiam tenet cōmunibūquibuſdā phantaſiis imaginibuſqꝫ ducit̉: quibus & imperitus & ciuilis homo hæc ipſa operat̉ rerocæleſtiū inexꝑtus exiſtens: & cōtrarias in hæc demonſtrationes prorſus ignorans. Solē enim orientem & occidentē: & mediū cæli ſpatiū tenentē aſpicit. Quonā uero modo nō ſpeculat̉: non enim illicommodū ad propoſitū: ſicut neqꝫ æqualiter diſtare: ideſt parallelum eſſe ad rem aſſiſtentē aut no.Forſan autem aliqui ſpeculatur. Apparebit uero in mathematice diſputatis ſicut indigenæ. nam ſocus talia habet incidentia. Orbis uero deſcriptor nō indigenæ utiqꝫ deſcribit aut ciuili eius genens
iyrrimuē dueliiquſi otIIditliaitdlit