Druckschrift 
Geographia
Seite
XXIIIv
Einzelbild herunterladen
 

OccidēsBritānia

LIBERro cōſcendit ad Gades & ædificata naue regaliter enauigauit: etiā diſſoluta eaipſa naui quonam pacto in deſertis terris tertiū exædificauit lembū? Qualiter uero rurſus nauigans: æthiopiaſqꝫ ab oc-caſu & ab ortu eiuſdē linguæ cōſonātes offendēs nauigationē deinceps abſoluere cōcupiuit:adeo ad libēter peregrinandū facilis eſſet & parū eſſe ſperaret: quod reſtaret incognitū? Verum hæcomittens per Bogū nauigationē cōcupiuit Quonā uero modo cōſtructas in ſeipſum inſidias agnouit? Quid autē Bogo amplius cōparabat ipſius hominis interitus? alioquin foras emittere lice-ret: ut uero nouit inſidias quomodo ad tuta ſeſe loca fuga proripuit? Horū unumquodqꝫ impoſſibile quidē ſit difficile ſane fuit & factu perrarū fortunæ cuiuſdē oꝑa: huic uero proſpera ſerfortuna contigit inter aſſidua conſtituto diſcrimina. A Bogo autē fugitans quonā modo in Afric-rurſus nauigare formidauit eo præſertim apparatu inſulam habitare inſtitue ns. Hæc quidēmultum a Pytheæ & Euemeri & Antiphanis uanitatibus abſunt. Cæterū danda illis eſt uenia: qhoc ipſum dedita opera more præſtigiatoꝝ exercent. Viro autē demonſtrationū & ſapientiæ ſtidioſo & primis fere de partibus certanti: quiſnā ueniam præſtare dignū eſſe cenſebit? Hæc quidenigitur bene. Illud autē terrā interdū eximi & ſeſſiones ſuſcipere & mutationes ex terræmotibus& reliꝗs huiuſmodi: quot dinumerauimus etiam noſipſi ſane illi recte ꝑmanet. Ad quod illud Platonis bene adiicit: quod fieri poteſt: & figmentū ſit de Atlantide inſula: de qua ille Solonē traddiſſe refert ab ægyptiis audiſſe ſacerdotibus: ut quodā tēpore extitiſſet euanuerit. cuius magrtudo minor Epiro. Hoc autē dicere melius eſſe exiſtimat ꝗͣ prout ipſe: qui quā finxit eam deleuit: ſicuti poeta murū Acheoꝝ. Coniecturā autē facit de Cymbroꝝ & propinquorū tranſmigratione ex natali ſolo facta propter inundātis maris incurſum uno cōtingentē īpetu. Suſpicat̉ quoorbis terrarū longitudine ſeptuaginta millia ſtad eſſe: dimidiū totius ambitus ſecundū quē deprehenſus eſt: ut dicat ab occaſu æuro nauigantē in tot millibus ad Indos peruenire poſſe. Conatus eſtautē eos accuſare qui hoc modo cōtinētes terras diſtinxerunt. autē per parallelos ad æꝗnoctialem ꝗbus diuerſitates demonſtraturi erant: & animaliū: & arborū: & aeriarū partiū quarundam frigidam continentiū: quarundā exuſtā: & perinde ac zonas eſſe cōtinētes terras. Rurſus deſtruit: & utin reſolutione efficit̉: denuo collaudans exiſtentē diuiſionē poſitiuā faciens quæſtionē nullā ad renutiliter. Tales enim ordinatiōes ex prouidētia nequaꝗͣ conficiunt̉: ſicut neqꝫ gentiū differētiæ: neqꝫlinguæ: ſed a caſu & fortuna & artes quoqꝫ & facultates & exercitationes utplurimū nonnullos in-choantes obtinent: quocunqꝫ in climate. Aliꝗd etiā præter ipſa climata adeo ut nōnulla locis quibuſdā attributa: quædam ex impoſitione: aliquaqꝫ exercitatione. Haud enim Atheniēſes natura ſtu-dioꝝ cupidi: Lacedæmonii uero nequaꝗͣ: & adhuc propiores Thebani: ſed conſuetudine magis. Sicneqꝫ Babylonii & Aegiptii natura ſapientiæ ſtudioſi: ſed uſu & operatione: itemqꝫ equorū bourac cæterarū animantiū præſtantiæ: non ſolis ex locis: ſed exercitatione cōparantur: ille uero iſtafundit. Talem autē laudans terrarū diuiſionem: qualia hoc tempore ſunt exemplo utitur: Indi alæthiopibus differunt qui in Africa ſunt. Nam robuſtiores eſſe & aeris ſiccitate minus coctos. ſccirco Homerū cum oēs dicat æthiopas bipartito diuidi: hos quidē ad occidentē: alios ad aſcendētemſolem eſſe Introducentēqꝫ orbem terrarū aliū quem minime nouit Homerus ſuppoſitioni ſeruire& ſic deſcribere oportebat inquit. Nōnulli recedēte ſole ueluti a meridiano declinante. Primū qui-dem propinqui ægypto æthiopes & ipſi dupliciter diuidunt̉. Quidā enim in Aſia ſunt: quidā ueroin Africa inter ſe nihilo diuerſi. Poſtmodū Homerus iccirco partitur æthiopas: indos quotalibus cognorat eſſe corporibus. Neqꝫ enim ab initio indos Homero cognotos fuiſſe ꝓbabile eſubi nec Euergētes ipſe per illam Eudoxi fabulā res nouit indicas: nec ad Indiā nauigādi modū: ſedpotius per dictam a nobis antea diuiſionē. Illic autē de Cratetis deſcriptione iudicauimus: quia uehoc pacto uel illo deſcribere nihil intereſt. Ipſe autē hoc quidē intereſſe dicit: melius autē eſſe huncin modū tranſmutare: illi quidē diſcedēte. Quid igit̉ hoc differt ab hoc? illi autē occidēte. Nam ietum ſpatiū a meridiano ad occidentē occidens uocatur: ſicut & orizontis ſemicirculus. Quod etiaAratus annotat dicens. Qua quidē extrema miſcent̉ occaſus & ortus īter ſe. Si utiqꝫ in pictura Cra-tetis ſic melius eſſe dicat aliquis: & in Ariſtarchi pictura oportere. Hæc & in Poſidoniū. Nam & liſingulariter dictis per multa ſua conueniēter aſſerunt̉ ad propoſitam īſtitutionē: quot ad terræ diſcriptionē attinent. Quæ autē magis phyſica: & ad naturalē hiſtoriam pertinēt in aliis cōſiderandaſunt uel utiqꝫ negligenda. Multa enim apud eum cauſarū expoſitio & Ariſtotelis imitatio: quod iiſtri deuitant: cum tantopere cauſæ ipſæ lateant. Polybius Europæ regiones deſcribens priſcos ſiomittere ſe dicit. Eorū autē reprehenſores inquirere: Dicearchū ſcilicet ac Eratoſthenē nouiſſimdeſcribendi orbis terræ tractatorē: & Pytheā a quo plæriqꝫ refutati ſunt. Nam cum totam permeabilē ſe acceſſiſſe dicat Britanniā: cuius ambitū inſulæ ſupra quadraginta millia eſſe tradit. Inſui& de Thule aſſeruit & locis illis in ꝗbus nec adhuc terra per ſeſe aderat nec mare nec aer: nec cōcietus quidā ex his aceruus maritimo pulmoni ſimilis: in quo terrā atqꝫ mare ac uniuerſa in ſubnitolli dicit: & hunc perinde ac cunctorum nodū eſſe: neqꝫ permeabilem: neqꝫ nauigabilem exiſtenūIllud quidem ut pulmoni ſimilis ſit uidiſſe quidem ſeipſum inquit. Cætera uero dicta audiſſe:quidem Pytheæ. Vtqꝫ hinc reuerſus cunctam Oceano uicinam regionem adierit Europæ: a Gacbus uſqꝫ ad Tanam: Polybius profecto & incredibile hocipſum inquit. Quonam modo emꝰ

Volpbiudel5Iiſiii