Druckschrift 
Summa casuum conscientiae
Seite
CCXXXVIv
Einzelbild herunterladen
 

Soicietasvel ſcriptor eſt ſalariatus ſufficienter. vel etiamſcriptura oꝑat̉ ad ordinem vel beneficiū recipien̄.Al̓s ſine ea habiturꝰ. hoc āt nihil ad hoc oꝑat̉qꝛ iam obtētum eſt. Sꝫ qͥd de ep̄is in collatōibꝰ beneficioꝝ ad eoſſpectantiū petūt ēt certā taxā ꝯſuetā. vel ſtatutaꝫ.. ſi hn̄t ſufficiētes redditꝰ. vt decēt̓ ẜm pōp.ſꝫ ẜm exigētiā ſui ſtatꝰ viuere poſſint. excuſant̉a ſymonia .j. q. iij. ex multis. vbi aūt ſufficiantredditꝰ vident̉ poſſe excuſari dictas taxas recipiēdo. ita tn̄ ꝓpt̓ hoc dent beneficia. nec aliquaꝫpactiōem faciant vel ꝯuentōꝫ. ar. j. q. ij. qͣꝫ pio. Sꝫpoſt collatōeꝫ factam idonee ꝑſone p̄nt petere. adẜuandum ꝯſuetudines laudabiles.Pone qͥs ꝯmittit peOCleaS. cuniā bonafide alterivt inde lucret̉. hēat inde ꝑtē de lucro.vtꝝ liceat. Rn̄. ẜm alex. de alex. ꝯmiſſio pecūie fie̓i p̄t duobꝰ mōis. vno qꝛ ſit trāſlatio pecūie ſiue rei ꝯmiſſe ī toto vel ī ꝑte ī dn̄iū illiꝰcui ꝯmittit̉. pecūia ſic ꝯmiſſa lꝫ aliqͥd ſꝑareſic̄ lꝫ aliqͥd ſꝑare re altēiꝰ. Scd̓o fit ꝯmiſſiopecunie vel alteriꝰ rei. ita trāſfert̉ dn̄iū: ſꝫ remanet tota res ꝯmiſſa ī dn̄io ꝯmittētis. hocmittēs p̄t ſperare lucꝝ ſicut de re ſua. Et ꝯn̄s qd̓accreſcit ſorti ſic̄ rei ꝓprie iuſto titulo poſſidet̉. Neceſt ſil̓e de mutuo cōmodato. qꝛ in mutuo pecunia ſtat in piculo illiꝰ accepit. ſic in pecunia comodata ſtat in ꝑiculo cōmodātis. Et p̄t liciteſꝑare lucꝝ ex pecunia. oꝫ aūt pecunia tota ſit comodata. qꝛ ſi ꝑtim eēt cōmodata. ꝑtim mutuatapoſſet ibi viciū vſure. Si em̄ aliqͥs ꝯmittit alicuiC. ita medietatē ei mutuet. aliam medietatemſuo retineat dn̄io: ita ille cui ꝯmittit̉ debeat de illis negociari ad lucꝝ. Dico hmōi lucꝝ hꝫ viciūvſure. qꝛ ſꝑat̉ ſolū ex re ꝯmiſſa: ſꝫ etiam mutuata lucꝝ. Et ex mutui adiectione generat̉ viciumin toto ꝯͣctu.Scd̓o q̄ro. quō in ꝯmiſſione talis pecunie ꝯmittat̉ vſura. Rn̄. ẜm Ri. in. iiij. di. xv. ar. v. q. v. ꝯtīgit qͣdrupl̓r. Prīo. qn̄ capitale lucꝝ ponūt̉ſub certitudīe. Scd̓o. qn̄ capitale ponit̉ ſb̓ certitudīe lucꝝ ſb̓ fortūa. Tercio. qn̄ lucꝝ pōit̉ ſub certitudine. capitale ſub fortuna. Quarto. qn̄ vtrūqꝫponit̉ ſub dubio. Primis tribꝰ modis. accipiensvltra ſortem: tenet ad reſtōem: qꝛ ꝯͣctus ſunt vſurarij ſiue directe ſiue īdirecte ſiue implicite ſiue explicite. Et qꝛ tercio eſt ita claꝝ ſic̄ de pͥmo de ſcd̓o. ꝓbo qd̓ dictū eſt. c. fi. exͣ eod̓. vbi dr̄.Nauiganti vel euti ad nūdinas: certaꝫ mutuanspecunie qͣntitatē eo ſuſcipit in ſe ꝑiculū recepturꝰ aliqͥd vltra ſortem: vſurariꝰ eſt cenſendus. qꝛniſi fuerit culpa vel negligentia illiꝰ accipit. raroaccidit pecunia quaꝫ mutuo accepit ꝑeat. vn̄ ille in iſto caſu dat mutuo pecuniam. hꝫ in fauorēſuum illud qd̓ accidit ſepe. nec hꝫ ꝯͣ ſe niſi illud qd̓accidit raro. Quarto accipiens vltra ſortē aliqͥd reſtituere non tenet̉. qꝛ rōne veriſimilis dubijtus hmōi excuſat̉. d. c. fi.Tercio q̄ro. qͦt modis variat̉ ꝯͣctus ſocietatis?Rn̄. ẜm Alex. de alex. tripl̓r. Aliqn̄ .n. vnꝰ pōittm̄ pecuniā. alt̓ oꝑam corꝑalē. Aliqn̄ vnꝰ pomitpecuniā oꝑam. aliꝰ pecuniā vel oꝑaꝫ tm̄. Aliqn̄ambo ponut in ſocietate pecuniā oꝑaꝫ. in oībꝰẜuanda eſt eqͥtas: ne aliqͥd fiat in fraudē vſuraꝝ.Et ex p̄dictis p̄t patere de. q.. ſcripta. erit. q.qͣrta in ordine. Quid his tradūt mercatori. C.ducatos. eiſdeꝫ oīno reddendos. ſi inde lucratꝰfuerit: tantū teneat̉ dare de lucro vel det eis qͣntuꝫeidē placuerit. Si v̓o nihil lucratꝰ fuerit. nihil eisdare teneat̉ niſi tm̄º capitale. Rn̄. ẜm Bal. in. l. j.C. ſocio. iſte ꝯͣctus ſapit vſurariā prauitatemEt qͥcqͥd capiūt de lucro minuit ſortem. Nonem̄ eſt iſta ſocietas: nec ex forma ꝯͣctus nec ex natura. Ex forma. qꝛ eſt ꝯͣctus mutui. ex naturaqꝛ eſt ꝯͣ naturaꝫ ſocietatis vnꝰ hēat caput ſaluū alius fractum. vt. ff. e. l. mutuis. Et illud qd̓ legit̉ notat̉ in. c. vr̄as. de do. int̓ viꝝ vxo. dꝫ intelligi qn̄ pecunia dat̉ ad ꝑtem lucri dāni: qꝛtractꝰ tūc ē licitꝰ. Io. tn̄ an. vt recitat Panor. in. d.c. vr̄as. tenet vt pecunia poſſit d̓poni apud mercatorē hoc. vt capitale ſit ſaluū: de lucro ſoluat̉ certa ꝑs. dicit Panor. hoc ſingulare dictū alibi poſitū. Et vide hāc. q. pleniꝰ tractataꝫHoſt. in ſum. vbi tenet exp̄ſſe valere pactū ponēs pecuniā ſentiat damnū in capitali. qꝛ hocpactū non eſt ꝯͣ ſꝫ p̄ter naturā ꝯͣctus. Pactum aūtint̓poſitū p̄ter naturā valet. vt. l. j. ff. depo. in. c.vnico. como. Dic̄ tn̄ poſtea ſi capitale eēt ꝑdi caſu fortuito debēt deponēs ī foro aīe r̄mittē. ſꝫPanor. tenet talis ſit honeſta licita ſocietasqm̄ poſſet ꝯtingere deponēs oꝑam ſentiretnum in oꝑis amiſſis in capitali pecunie. qd̓ eſt ꝯͣnaturam ſocietatis: cum ſocietas ſit q̄dam frat̓nitas. l. veꝝ. ff. ſocio. Et hoc allegat bonam glo.in. c. pleriqꝫ. xiiij. q. iij. dicit ad hoc vt ſocietas ſithoneſta licita int̓ ponentē pecuniam ponentēoꝑam. oportet ponens pecuniam ſentiat de lucro damno. Ideꝫ videt̉ ſentire Io. cal. in. d. c. fi.Et ad. §. de illa. Inſti. ſocio. multū obſtat vbidr̄ valere pactū. vt alt̓ non ſentiat de damno: ſꝫ lutori. Rn̄ ſan. Bei.cro. Rn̄. Cal. intelligit̉ de capitali ſꝫ de damnet̉ ꝯpetens lucnis de lucris cōtingentibꝰ: ſaluo capitali. vel dic ille tex. ꝓcedit quo ad dantem oꝑam. Eſt em̄ licitum pactū ex ꝑſona ipſiꝰ: vt ipſe ſentiat damnuꝫ .ſ. Amiſſum in capitali. qꝛ ſentit damnū inoꝑa. Nam tantū affert pecunia illiꝰ qͣntū oꝑa alterius. Quinīmo vt dicit ibi tex. oꝑa induſtria pōteſſe tanta valeret pactū ipſe lucret̉ duas ꝑtes terciam hēat ponens pecuniam. In dubio autēcum duo ꝯͣhunt ſocietatē. vnus ponit pecuniaꝫ alter oꝑam. videt̉ actū vt lucꝝ equalit̓ diuidat̉int̓ eos. De hoc eſt glo. notabilis quam omnes tenent in. d. l. j. Nec. d. c. vr̄as. ꝯͣdicit p̄dictis. cuꝫ dicat capitale debeat ſaluum. nec eſt ſpālein pecunia dotali: vt qͥdam ſomniauer̄t. nec etiaꝫcredas ſit licitum paciſci a pͥncipio: vt deponeshēat. x.. c. vel aliam qͣntitatem. ſicut faciūt q̄daꝫvidue: credentes hoc eis licere tex. in. d. c. vr̄ascum opinione Io. an. nam licet ex pacto qͣꝫtucūqꝫ minimū caꝑe ex pecunia ſi ſubijcit ſe ꝑiculo. xiiij. q. iij. totum.