qꝛ tunc magis debet pati puniri pena pecuniariaꝙ conſentire in mortem hominis: ſaltem ẜm canoniſtas. arg. notatorum. in. c. ſuſcepimus. de homici. Si v̓o iudex veniret puniendus perſonaliter:potius etiam ſalua conſcientia: debet condemnare et condemnationem exequi. ꝙͣ pati propriaꝫ penam corporalem: quia prima charitas incipit a ſeipſo. Et hec opinio approbata per tot doct. famoſos vtriuſqꝫ iuris videtur tenenda: maxime cū ſitvalde pia.¶ An autem iudex poſſit interpretari ſententiāſuam poſtqͣꝫ eam tulit. ſi de nouo circa eaꝫ orireturaliquod dubium. Glo. in. ca. primo. de poſtu. pre.arguit ꝙ ſic. Et in hoc tene eam menti. Sed tu vide Panormitanū in dicto. c. primo. et in. c. ex parte. el tercio. de verbo. ſigni. vbi poſt Bar. et glo. inlege ab executore. ff. de appella. dicit. ꝙ ſi eſt delegatus non poteſt per. c. in literis. de offi. delega. ſi eſtordinarius et inferior: et non poteſt. vt in dicta. l.ab executore. vbi textus notabilis. Maiores autēiudices poſſunt: et videtur tex. in dicta. l. ab executore. Et ita debet interpretari vt non corrigat: velmutet: ſꝫ declaret tm̄. Qd̓ tene menti.¶ An autem arbiter poſſit ſuam ſententiam interpretari poſtqͣꝫ eam tulit. Uide per Specula. in titulo de arbi. et videtur ꝙ non poſſit per textuꝫ. inc. cum olim. de arbi. et Panormita. ibi. Et p̄dictafaciunt ad queſtionem. nunquid ſtatutarij deputati a populo poſſint interpretari ſtatuta per ſe edita: ſi oriretur aliqua dubitatio. Iohannes and. indicto. c. ex parte. et Bar. et communiter legiſte inlege omnes populi. ff. de iuſticia et iure. concludūtꝙ non. exquo functi ſunt eoruꝫ officio. Immo etiam nec legatus poteſt interpretari ſuam conſtitutionem poſtꝙͣ functus eſt officio ſuo ẜm Panormita. in dicto. ca. ex parte. Nec ob. ſi dicatur ꝙ eiꝰeſt interpretari: cuius eſt condere: quia in veritatenon videntur iſti condidiſſe ſtatuta: ſed populusqui dedit auctoritatem: quia is dicitur facere cuiꝰauctoritate fit: vt in. c. ſi diligenti. de p̄ſcri. Et ideorecurrendum eſt ad populum: ſeu ad conſiliū generale. Et intellige ꝙ debet recurri ad populū ſeuconſilium: quando interpretatio eſt valde dubia.Secus ſi eſt clara et iuri conſona: quia tunc iudexcoram quo vertitur queſtio poteſt interpretari ſtatutum. Sicut dicimus in. l. communi. et priuilegijs principis: vt notat Inno. in. ca. cum ſpeciali.de ap. facit. l. vnica. C. de profe. in vr. conſtan. lib̓.xij. vbi datur inferioribus et doctoribus poteſtasinterpretandi. Adde tamē quod notat Ludo. ro.in ſuis ſingularibus per. l. paulꝰ. la prima. de re iudic̄. ꝙ iudex poteſt eadem die poſt ſententiam latam ſupplere circa acceſſoria. Idem in arbitro. perglo. ſingularem in. l. qꝛ arbiter. et ſi errauerit. ff. deUtrum miniſter peccet exequendo ſententiasiudicis contra innocentem. Reſpon. ẜm Thomāſecunda ſecunde. qōne. lxiiij. ſi ſententia continetintolerabilem errorem: miniſter non debet obedire. Al̓s excuſarentur carnifices qui martyres occiderunt. Si autem non contineat manifeſtam inIudex. ij.iuſticiam: non peccat preceptum exequēdo: quiaipſe non habet diſcutere ſentētiam ſuperioris. necipſe occidit ſed iudex. cui miniſterium adhibet. Etintelligit Ray. ꝙ ſi ipſe miniſter ſciat ꝙ cōdemnatus innocens eſt. non debet exequi mandatum iudicis. Secus ſi dubitat. tunc enim excuſat̉ obediēdo. xxiij. q. j. quid culpat̉.¶ An autem iudex puniens principaliter propterpecuniam peccet mortaliter? Uide. jͣ. Matrimonium .j.Udex. ij. Iudex ecclei ſiaſticus ordinarius ſiue delegatus. quicontra iuſticiā ⁊ grauamen alterius partis in iudicio quicqͣꝫ facit per gratiam. vel per ſordes: puta per pecuniam: ſuſpenſus eſt per annumab executione officij. Et debet condemnari ad extimationem litis parti quam leſit. Et ſi ſuſpēſionedurante ingeſſerit ſe diuinis: ſit irregularis. ⁊ nonniſi ꝑ papam poterit diſpenſari. c. cum eterni. de reiudi. li. vj.Nunquid ꝑtineat cognitio ad iudicem eccleſiaſticum. ſi iudex laicus tenet malefactoreꝫ qui dicitſe clericum. ⁊ petit remitti ad curiā eccleſiaſticā: velip̄a curia petit eum. ⁊ iudex denegat? Rn̄. ad iudicem eccleſiaſticum ſpectat cognoſcere: qꝛ de re agit̉ſpūali. ſiue eccleſiaſtica. ſed debet vocari index ſecularis aut alius cuius intereſt. extra de ſent. ex. ſi iudex. li. vj.Sed quō ꝓcedet̉ in dicta. q. Rn̄. ſi eſt notoriuꝫꝙ ille ſit clericus: ſtatim abſqꝫ alia cognitōe dꝫ reddi. Qd̓ ſi fama publica de hoc eſt: vel ipſe ꝓ clericocōiter habeat̉: vel ſe prius nō gerebat ꝓ laico. ⁊ dep̄hēſus fuit cum tonſura ⁊ habitu clericali. dꝫ etiāreddi incōtinēti. Non dico ſine cauſe cognitiōe. ſꝫan̄ cauſe cognitionē de clericatu. Ita tn̄ ꝙ ꝓbandineceſſitate. nō ipſe ſed aduerſarius aſtringat̉. ſi v̓oante dep̄henſionē ꝓ laico publice ſe gerebat. ⁊ protali cōiter habebat̉. etiā ſi tꝑe dep̄henſionis erat inclericali habitu: nō eſt reſtituēdus quouſqꝫ fidē fecerit de clericatu. Sed tn̄ interim cōtra eum ꝓceſſus iudicialis quieſcet. d. c. ſi iudex.Sed querit̉ de. q. quotidiana. Pone aliquis eſteffectus clericus poſt delictum: puta. poſt homicidium. A quo debꝫ puniri. An a iudice ſeculari: vl̓Vuidiuꝫ .eccleſiaſtico? Rn̄. Barto. in. l. j. ff. de penis refertDy. determinaſſe hanc. qō. in. l. Item vulpianusff. de ex. tu. diſtinguendo. ꝙ aut fecit ſe clericum infraudem. Et tunc iſta allegatio ꝙ eſt clericus: nonꝓdeſt: vt. l. ſi maritꝰ. §. j. ff. de adul. ⁊. l. hos accuſare. ff. de accu. Aut eſt certum ꝙ fecit hoc ſine frande. ⁊ tunc prodeſt ſibi iſta allegatio. vt dicta. l. hosaccuſare. §. hoc beneficio. Aut eſt dubium. Et tūcſi quidem erat accuſatus: vel infamatus de crimine. preſumitur hoc feciſſe in fraudem. ConcordatGuido de ſu. ⁊ Specu. in titulo de reo. Sed Bartolus dicit ꝙ tota iſta determinatio Dy. loquituranteꝙͣ proceſſus ſit inchoatus contra eum. Sedſi ꝓceſſus eſſet inchoatꝰ. tūc quid iurꝭ? Uel qͥdeſſet lata ſnīa. ⁊ poſt ſnīam efficiat̉ clericus. Uidet̉tex. cū gl. ꝙ n̄ ꝓſit iſta allegatō: vt. l. ſi qͥs poſtea. ff.