de iudi. ⁊. l. cum quedam. ff. de iuriſd. om. iu. SedIo. an. in. c. j. de obli. ad ratio. vt refert Bar. in. d.l. j. dicit. ꝙ predicta ſunt vera qͣꝫtum ad executiōeꝫfaciendam in rebus. Sed ꝙ perſona poſſit capi ⁊detineri in carceribus: vel decapitari: hoc fieri nōpoteſt: cum perſona clerici ſit exempta a manu iudicis ſecularis. Et quod de clerico dicit. Idem dicde monacho: ſeu alio qui regulam profeſſionis feciſſet: quia qͣꝫtum ad mundum eſt mortuus. vt. l.deo nobis. C. de epiſco. et cleri. Et idem concluditBart. dicens ꝙ iudex ſecularis non poteſt punire: niſi prius degradetur. Et quia epiſcopi iſtā degratōeꝫ non facerent. Ex iſto incōuenienti ſequit̉aliud inconueniēs: ꝙ iudices ſeculares contra iuſticiam faciunt iuſticiam de eis et eos puniūt. Predicta vera: niſi facerent profeſſionem exiſtentes incarceribus. vt notat Iohan. an. ibi. Item predictavera in illis qui efficiuntur clerici vel faciunt profeſſionem. ita ꝙ efficiuntur religioſi. Sed in illis qͦmutant habitum et efficiuntur bigini: ſeu militesgaudentes: poſito ꝙ habeant priuilegia ꝙ ſint exempti a curia ſeculari: mutatio talis habitus ſibinon prodeſt: quia illa regula non facit eum clericum: nec religioſum. Idem Guil. de laude.Utrum iudex eccleſiaſticus poſſit iudicare deſubditis laicorum principum: et de ipſis principibus. Reſpon. omnis chriſtianis ratione peccati efficitur de foro eccleſie. extra de iudi. nouit. Iōſi iudex laicus negligit facere iuſticiam de ſubditꝭ:poteſt eccleſiaſticus iudex illum compellere ad tenendum iuſticiam vel ſupplere defectum eius: cōgnoſcendo de cauſa. et ſic de illius ſubditis iudicare. extra de foro compet̓. ex tranſmiſſa. et. c. licet. etca. ex tenore. xxiij. queſtōne. v. adminiſtratores. etin dicto. c. adminiſtratores. habetur ꝙ ſi iudex ſecularis ab epiſcopis et eccleſiaſticis viris conuentus fuerit vt faciat iuſticiam et neglexerit: poſt. j. ij.et. iij. monitionem: communione eſt priuatus. Etdicit ibi glo. et ſic eſt excommunicatus ipſo iure.Utrum iudex eccleſiaſticus poſſit iudicare deinfidelibus? Reſpon. ẜm Ray. directe non iudicat de his qui foris ſunt. ſcilicet aliquas eis religionis regulas apponendo. ſed indirecte iudicat chriſtianos: ab eoꝝ ꝯmunione ſubtrahendo. vt sͣ. Iudeus primo.Vdiciuꝫ. Quid eſt dicere: debet procedi ſimpliciter. ⁊ ſine ſtrepitu et figura iudicij? Rn̄. tūc nō oportet ꝙ neceſſario exigatur libellus vel litis ꝯteſtatōPoteſt etiam iudex procedere tempore feriarū obneceſſitates hominum indultarum. et multa aliaſucciduntur. vt in cle. ſepe. de verb. ſigni. verbumſummarie. circa ordinē procedendi. id eſt breuiter.Ita tamen ꝙ totam ſubſtantiam comprehendat.Unde in proceſſu: nihil de ſubſtantialibus debetomitti. vnde libellus ita bene debet eſſe formatusſicut cum ordinarie proceditur. Item conteſtaturlis. Item ſententia diffinitiua datur. verbū de facto. intelligit̉ manu regia. l. ij. in prin. ff. de ori. iur̄.Et ſic omiſſa omni iurꝭ ſolennitate. non autem ꝙIudiciumFo. CL.iura alterius vllo modo ledant̉ contra naturalemequitatē. Uerbum omni ſolennitate omiſſa: tollit̉omnis ſolennitas iuris ciuilis. Ea v̓o que ſunt deiuregentium. naturali: vel diuino ablata nō ſunt:puta. ꝙ in ore duorum ⁊cͣ. nec poterit tollere defenſionem. nec poterit examinare teſtes parte abſenteſed bene poterit reciꝑe abſqꝫ iuramento. ⁊ diebusferiatis in honorem dei. cum hec ſolennitas inducta ſit de iure ciuili ẜm Bart. in. l. filiuſfa. ff. de dona. Item poterit vigore talium verborum admittere teſtes ⁊ ꝑſonas a iure reprobatas: puta. relegatas vel infames. ff. de teſta. l. cum. lege. Verbū bona equitate ⁊ omiſſis ſolennitatibꝰ iuris. Dicas ꝙnō debet intelligi de bona equitate. hoc eſt nō habito reſpectu ad ciuilia iura. qꝛ hoc eſt contra. l. bona fides. ff. depoſi. Sed debet intelligi. hoc eſt nonillis iuribus. q̄ ponunt quaſdā ſolēnitates ſen ſubtilitates. q̄ veritatem negocij nō tangunt. Et iſtavocant̉ apices iuris ẜm Bart. in. l. ſi fideiuſſor. §.quedam. ff. mandati Negocium v̓o principale debet decidi ꝑ iura. vn̄ ſeruandum eſt ius cōe. Itemnota ꝙ cum in priuilegijs religioſorum dr̄. ꝙ poſtpoſitis rimulis ⁊ apicibus iuris libere ꝓcedere poſſint p̄lati ad correctionē viciorum. nō ꝑ hec verbatollit̉. nec ꝑ hmōi eximunt̉ a iure cōi. ad quod oēscatholici tenent̉. extra de conſti. c. j. Sed nō tenent̉ad ea que nō ſunt de ſubſtātia iuris. ſeu ordinis iudiciarij. ſine quibus nō poteſt ꝓcedi in iudicio cōtentioſo. Sicut etiam cum dr̄ in conſtitutionibusfratrum p̄dicatorum. ꝙ electiones fiant ẜm formācanonicā alijs iuris ſolennitatibus relegatis. ſi aliquid dimitteretur cum procedit̉ ꝑ ſcrutinium. qd̓ſit de ſubſtantia forme. caſſaretur electō. ſed ea quenon ſunt de ſubſtantia forme: vt collatio zeli ad zelum ⁊ huiuſmodi. per illa verba tolluntur ẜm Archi. flo. verbum ſola rei veritate inſpecta. ꝑ hec verba tollitur omnis ſolennitas iuris. ⁊ relaxate ſuntomnes habene iuris ciuilis. et ſolum remanet idquod eſt de iure naturali. Ita ꝙ error formularuꝫſeu ſolennitatum iuris. ſeu earum omiſſio non nocet propter illud verbum. ſola. Quod denotat ſingularitatem ⁊ vnitatem. Ita ꝙ ſola veritas inſpiciatur. ⁊ nō ad aliud habeatur reſpectus. Item incauſis plenarijs requirit̉ citatio ꝑemptoriā. In ſūmarijs autem non. vt notat Panor. in. c. conſuluit. de offi. dele. Item vbi nō requirit̉ ordo iudiciarius. ineptitudo libelli nō viciat ꝓceſſum. de elec. c.bone. el. j.¶ Quatuor modis ꝑuertit̉ iudicium. xj. q. iij. quatuor. que continent̉ in his verſibꝰ. Quatuor iſta. timor. odium. dilectio. cenſus. Spe ſolent hoīm rectos ꝑuertere ſenſus.Prare. Quid ſit. Rn̄.ẜm Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxix. iurare eſt deum in teſteꝫ vocare. ⁊ eſt actus latrie. vn̄Hiero. ſuꝑ Math̓. Qui iurat: aut venerat̉: aut digit eum ꝑ quem iurat.Utrū liceat iurare ꝑ creaturas? Rn̄. ẜm Tho.vbi sͣ. iuramentū principaliter refert̉ ad ip̄m deū.cuius teſtimoniū inuocat̉. Scd̓ario aūt aſſumunt̉.