ſeruile materialiter ⁊ finaliter. Secus ſi non principaliter ꝓpter lucrum ſꝫ ad recreationem. Licet inconſequentiam ſibi reſultaret aliqua vtilitas temporalis. vtputa. ꝓ vſu ſuo ⁊ familie.¶ Quinto querit. An liceat ſcribere in feſtis? Reſpōſio patet ex predictis. Nam locare oꝑas ⁊ proprecio facere vt faciūt ſcriptores conducti ad hoc.hoc nullo modo licet: quia eſſet opus ẜuile materialiter ⁊ finaliter: ſꝫ lectiones ſuas notare. vel ſermones poſtillare. vel ſcribere. quos notant ſtilo.vel plumbo facere poſſunt. preſertim ſi al̓s nō poſſent memorie retinere. Et hoc patet: quia hoc caſu non eſt opus ẜuile finaliter. Secus ſi tales locarent oꝑas ſuas ad p̄dicta facienda. vel ad corrigēdū libros alienos. nam tunc eſſet opus ẜuile vtroqꝫ modo.¶ Sexto querit̉. quid de deſignatoribꝰ qͥ diebꝰ feſtiuis fere per totam diem morant̉ in eccleſijs depingendo ſeu retrahendo in tabulis ſuis figuraspulcras: quas reperiunt in pariete. An liceat. Dici poteſt per predicta ꝙ ſic. quia ibi non eſt opusẜuile finaliter principaliter. ſꝫ principaliter hoc faciūt vt adiſcant. lꝫ in ꝯn̄tiaꝫ in futuꝝ ⁊ de longin qͦlucꝝ ꝯſequant̉.¶ Septimo. quid de citariſtis ⁊ alijs qui ſuis vtūtur inſtrumentis in feſtis. An liceat. Rn̄ſio patetex predictis. Naꝫ ſi faciunt principaliter ꝓpter lucrum: videt̉ opus ẜuile vtroqꝫ modo. ⁊ ſic ꝓhibitum. Et ſi hmōi inſtrumentis vtunt̉ in coreis ethmōi etiam ſine lucro: non licet. niſi cum circumſtantijs que requirunt̉ in coreis: quas videsͣ. catur an liceat ſcholaribꝰ vel dopi. Corea.Nota tamen. ꝙ quatuor de cauſis licitum eſtoperari in feſtis. Prima eſt neceſſitas. Unde ẜmv̓v̓. ſegetibꝰ iacentibꝰ in agro. aut fenis in prato.ſi īmineat tempeſtas vel pluuia: poſſunt inde remoueri. Item non credunt̉ peccare carnifices etpincerne: qui in feſtis preparant ea que comedere debent in craſtino. ſi non potuerunt in die precedenti comode preꝑare: aut preparata ſine periculo reſeruare. Item ob neceſſitatem vident̉ excuſari barberij. ⁊ minutores ac paratores equorumſi in feſtis hoc faciunt principaliter ꝓpter neceſſitatem eoꝝ quibus ſeruiunt. Secus ſi ꝓpter cupiditatem lucri. Sed ⁊ illi qui de talibꝰ requirunt̉ eosexcuſant̉. ſi aliter ſibi non poterant cōmode proudere. Alioquin non excuſant̉ ẜm. v̓ v̓. ⁊ Rod̓. ſedquo ad barbitonſores barbam radentes. non viei lepi. ptr ldpea ideo que cauſa rationabilis ⁊ excuſabilis poſſit ocpmnen debent facerepcurrere: ꝙ nō poſſint differre poſt feſta. Idem dixia ciſitaeſcendum de vectoribꝰ peregrinoꝝ in vehiculis autax ſaliſiumentis: qui non ꝓpter queſtum tm̄ ſꝫ principaliter ꝓpter neceſſitatem eoꝝ quibꝰ hmoi opera impendunt ẜm Monal. Adde etiam predictis qd̓notat Archi. floren. in ſum. ꝙ cuilibet licitum eſtlaborare ꝓ ſuſtentatōe ſui ⁊ familie in feſtis quādo alio modo nō poteſt ſuſtentari. Ita tamen ꝙnon dimittant̉ diuina. Et hoc etiam licet in maioribꝰ ſolennitatibꝰ. Erit tn̄ bona cautela hoc facerecum diſpenſatione ep̄i.FerieFo. CV.¶ Sed quid de molēdinis? Rn̄. ẜm. v̓v̓. In molendinis ad ventum vel ad aquam: que abſqꝫ magna opera hominis exercent̉. Credo ẜuandaꝫ cōſuetudinem regionis: non ꝓhibitam a prelatis.Molendina v̓o cum iumentis: debent conquieſcęre.¶ Quid de viatoribꝰ ⁊ curſoribꝰ. Rn̄. Aſten̄. demente Rod̓. ꝙ ſiue hec faciunt ꝓ pecunia ſiue nōnon audet eos condemnare. Secunda cauſa operandi in feſtis dicit̉ raritas. Et ideo extra de ferijsca. licet. dicit̉. ꝙ diebꝰ feſtiuis ⁊ dominicis licet capere allecia. quia non ſemꝑ piſcari poſſunt: ſꝫ temporibꝰ determinatis. Tercia cauſa dicit̉ paucitasNon em̄ ꝓpter quodlibet modicum opus quispeccat mortaliter: operādo in feſtis. vt ſi in vineavel in agro purget quid modicum quod reſtabat̉per incuriam. vel reꝑet fracturam in ſepe ⁊ huuſmodi.Sꝫ qͣntum opus homo ſine peccato facere poſſit: recurrēdum eſt ad arbitrium boni viri. Quarta cauſa dicit̉ pietas. Pietas enim ſuadet dari tutores ⁊ curatores pupillis. ⁊ alijs miſerabilis perſonis etiam diebꝰ feſtinis. Suadet etiam pertinētia ad pacem ⁊ concordiam. vt. C. e. l. fi. Poſſuntetiam omnibꝰ diebꝰ feriatis agi ea que ſunt volūtarie iuriſditionis: vt adoptio. emancipatio. excōmunicatio. abſolutio. vbi nō requirit cauſe cognitionē. puta in criminibꝰ notorijs ⁊ manumiſſioneC. e. l. actus. §. in his.¶ Quid de illis qui in vigilijs feſtoꝝ feriandoruꝫmittunt equos vel alia ad ferendum neceſſaria indie feſto. Rn̄. Rod̓. ꝙ ſi ea que afferunt ſunt neceſſaria ad diem feſti. Ita ꝙ ſine eis non poſſentipſum comode tranſire nec ante ſuper his habendis ſibi poterant ꝓuidere: poſſunt excuſari ꝓpterneceſſitatem. al̓s non: maxime ſi faciant hoc in feſto. vt habeāt ſua vehicula. ⁊ alia ad qͦtidiana opera exercenda. Per huiuſmodi enim neceſſitatemſunt excuſabiles vectores mercium ⁊ vinoꝝ ad loca remota: cum ſine graui incomodo non poſſentin feſtis vacare ab eundo ⁊ quadrigando. IdemIſten̄.¶ Quid de illis qui a dominis ſuis operari cogūtur in feſtꝭ. Rn̄. ẜm. v̓ v̓. ſi iuſto metu inducti hocfaciunt excuſantur. al̓s tenent̉ non obedire niſi inlicitis ⁊ˡ ꝓſtis. Qui v̓o debent dominis ſuis vecturam gaꝝ ⁊ afferunt diebꝰ feriandis: vt diebus alijs acare ꝓprijs laboribꝰ liberiꝰ poſſint: nōſt̓ excuſabiles: niſi forte ad hoc arta neceſſitas eoscogat. Idem Aſten̄.¶ An autem predicti qui compelluntur laborarein feſtis: poſſint ꝑcipere mercedem ſuam? Dic ꝙſic: ne domini ꝓpter hoc ꝓcliuiores ad operari faciendum reddant̉. Et ne ob delictum ſuū comodum conſequant̉.¶ Quid de euntibꝰ ad mercata: que fiunt in feſtꝭ.Rn̄. ẜm. v̓v̓. Si aliquis hoc faciat non conſuetudinarie: ſed ꝓ ſua neceſſitate: non credo ꝙ peccet̉mortaliter. Secus ſi conſuetudinarie. ſeu lucrandi cupiditate: maxime ſubtrahendo ſe a diuinis.