ꝑſura. j.CCXCIIII
puta emens rem pro minori precio ꝙͣ valeat tēpore emptionis recepturus eam tempore quo veriſimiliter plus vel minus valere poteſt non erit vſura. ſi caſus accideret ꝙ plus valeret. quia ẜm glo. īc. nauiganti. de vſu. tam emptor ꝙͣ venditor equaliter cōmodū vel incōmodū ex dilatione expectat.Exemplum emit quis frumentuꝫ tempore madiivel oleum ⁊ hmōi in quo vna menſura valet vnūducatum pro vno floreno recepturus ip̄m tempore auguſti. ſi eſt frumentum vel tꝑe natiuitatis ſi ēoleū. in quo tꝑe veriſimiliter pōt valere tātuꝫ minꝰde vno floreno qͣntū plus. nō erit vſura. licꝫ valeatplus. Eſſet bn̄ vſura ſi tali precio emeret ꝙ veriſil̓ꝰter minus valere non pōt vel qͥd modicuꝫ. ſꝫ benemultū plus. Qd̓ aduerte ꝓ iſtis qui emūt oleuꝫ tali precio ꝙ parū minus pōt valere. ſed bene multūplus. qꝛ vſurarij ſunt. Aduerte etiā hic ꝙ ſi ille quiemit rem recepturus alio tꝑe eā. credebat eaꝫ plusvalere. ꝙͣuis iudicio cōi veriſimilit̓ ſit plus vel minus valitura erit vſurarius minus emendo ꝓpterp̄uentionē ſolutōnis ẜm Inno. ⁊. do. Anto. in. d. c.in ciuitate. ꝙͣuis nō teneat̉ ad reſtōnem. ſi veriſimiliter plus vel minus erat valitura. licet ipſe non ſiccrederet. Similiter dic de illo qͥ vendit frumētū vloleū ⁊ hmōi plus ꝙͣ valeat tꝑe ꝯtractus. vt p̄ciumrecipiat tꝑe q̄ veriſimiliter pōt plus vel minus valere ſi antea nō erat vēditurus ꝙ licet. Un̄ clariusSco. in. iiij. di. xv. dicit. Aut vendēs frumētum tēpore natiuitatis ponit precium qd̓ tūc valet ⁊ expectat vſqꝫ ad madiū ſolutionē. ⁊ ſic miſericordiā facit. Aut ponit maius p̄ciū ꝙͣ tūc valeat. Et tūc diſtingue. ſi erat vēditurus ī natiuitate ſic erit vſura.ſi v̓o nō erat vēditurus. ſꝫ volebat ſeruare vſqꝫ admadiū. ⁊ ſolū ꝓpter inſtantiaꝫ reqͥrentis vēdit. tūcſi ponit preciū tale tn̄ ꝙ veriſil̓r ī madio pōt plꝰ valere vl̓ minꝰ nō erit vſura. ꝑ. d. c. nauiganti. Si v̓oponat tale p̄ciuꝫ ꝙ ponat ſe in tuto vt in pluribꝰ. ⁊illū cū qͦ ꝯͣhit in ꝑiculo vt in pluribus puta qꝛ rarpōt plus valere. ſꝫ minus ſic cōiter. ſic ē vſura. Et īhoc concordāt cōiter canoniſte in dictis. c. in ciuitate. ⁊. c. conſuluit. ⁊. c. nauiganti.4 ¶ Sꝫ qͥd ſi nō ponit p̄ciū. ſꝫ vēdit cū pacto ꝙ quātū valebit in madio tantū vult. ℟. ꝙ ſi vt dixi eratſeruaturus. licꝫ. Si v̓o nō erat ſeruaturus erit vſura. Aduerte tamē ꝙ cū oleū vinū ⁊ frumentum ⁊hmōi decreſcant illud qd̓ decreſcit non poterit ſinevſura vendē. Item ſi neceſſario ꝓ eius ꝯẜuationevſqꝫ ad illud tp̄s hr̄et aliqͣs expēſas face puta pulueriſatōnis aut locatōnis vaſoꝝ ſeu domꝰ ⁊ hmōiſi ip̄as nō detraheret eēt vſura. Et ꝓpterea dico ꝙꝯfeſſor dꝫ multū pōderare p̄fata. ne ſimul ruat cuꝫip̄is. Et iō. c. in ciuitate p̄fatū merito dicit conſultehoīes facerēt. ſi a tali ꝯͣctu ceſſarēt. cuꝫ cogitationeshoīm nequeant om̄ipotēti deo occultari. Rō qꝛ tales magis ſunt cōtēti ita expedire ꝙͣ ꝑiculo ſuo vſqꝫ ad illud tp̄s ẜuare. Et etiā vt plurimū ſunt īcerti. ſi erāt ẜuaturi vſqꝫ ad illud tp̄s cū videamꝰ propter q̄dā emergētia ꝓpoſitū ſepiꝰ mutare. Et ꝓpterea ē ꝑiculoſus ꝯͣctus. niſi bene clauſuletur. Et magis dubiꝰ ē caſus qn̄ nō ponit p̄ciū tūc ſꝫ vult qͣntūvalebit in principio madij vel in medio aut in fine
cum certū ſit ꝙ totū ſi habet multitudineꝫ non potuiſſet ita p̄fixe in principio vēdere vel in vno die.⁊ cōiter mutet̉ preciū. Si tn̄ vellet tantū quātū valuit plus in madio ſic eēt vſura aꝑta. Si v̓o ſimplr̄dixit qͣntum valebit in madio. ſic ẜm iudiciū hūanum attendet̉ mediocritas. vt nō plus vel minuscapiat̉ ſꝫ mediū ar. ī autē. de ꝯſulibꝰ. §. qm̄ etiā nos.ſꝫ tn̄ ꝑiculoſum ē. cū forte venditurus fuiſſet in illotempore qͦ minus valuit in illo mēſe.¶ Utrū emēs redditꝰ alicuius ciuitatis ex guerra 3anguſtiate ꝓ vili p̄cio. ⁊ demuꝫ facta pace lucrat̉. x.ꝑ vno ſit vſurarius. ℟. ꝙ nō rōe dubij. l. cū hereditate. ⁊. l. ſe. ff. de here. ⁊ ac. vē. ẜm Ho. ⁊ Archid.cōſulūt tn̄ vt inde largas faciat elemoſinas.¶ Utꝝ mutuās rem cū pacto ꝙ eadē res in pon 31dere numero ⁊ mēſura ſibi reſtituat̉ ſit vſurarius?exemplū. puta pecuniā ꝓ pecunia. marchā argenti ꝓ alia marcha argēti. granū ꝓ grano. vinum ꝓvino ⁊ hmōi. ℟. ẜm Pe. de ancha. in. c. vſuraꝝ. devſu. li. vj. ⁊ Io. cal. in. d. c. fi. ⁊ Rodo. ꝙ aut veriſimiliter dubitat̉ ꝙ tꝑe ſolutōis tantū minus poteſtvalere qͣntū plus. aut ꝙ nō plus valebit. ⁊ ſic nō ēvſura nec pctm̄. vt in. d. c. fi. qꝛ ſicut creditor teneretur eā reciꝑe ſi vilior eſſet facta qͦ ad extirnationem.vt pꝫ in. l. vinū. ff. ſi cer. pe. ⁊ no. glo. in. l. ſi quis clericus. xiiij. q. iiij. qꝛ nō ē neceſſe ſit eiuſdē extimationis. licet debeat reſtitui eiuſdē bonitatis qͣlitate intrinſeca. Iō nō peccabit recipiēdo p̄cioſiorē quo adextimationē. Aut veriſil̓e ē ꝙ erit p̄cioſior tꝑe ſolutionis. Et tūc ſi creditor erat ẜuaturus. ⁊ nō aufertꝭlibertatē debitori liberādi ſe qn̄ velit infra terminūſic licet. Si v̓o nō erat ſeruaturus. ſꝫ interim cōſumpturus ſic ē vſura. Sil̓r qn̄ auferret libertatē debibitori liberandi infra terminū qͣꝫuis eēt ẜuaturuserit vſura. Et his ꝯcor. Arch. in. d. c. ſi qͥs clericus.Dicit tn̄ Rodo. ꝙ qn̄ erat ẜuaturꝰ ⁊ nō abſtulit libertatē debitori liberandi ſe. ꝙͣuis iō crediderit. vtſe ꝑiculo exoneraret. ⁊ ꝓximuꝫ ꝑiculo ſubmitteretnō tn̄ ꝓpterea teneret̉ ad reſtōem lucri de neceſſitate. lꝫ peccauerit ⁊ in pnīa vt reſtituat ſit ei ꝯſulendūLau. tn̄ de ridol. ī ſuis ꝯͣctibꝰ tenet indiſtincte. ꝙ illeqͥ mutuat ꝓxīo ducatuꝫ qͥ mō valet qͣtuor libras ſipoſtea recipiat qͥnqꝫ libras vt valet tꝑe reſtōnis ꝙhoc licite facit. ſiue erat ẜuaturus ſiue non. Sꝫ opi.ancha. ē equior ⁊ tutior.¶ Octauꝰ caſus in quo recipit̉ vltra ſortē ſine vſura ē rōe ꝑiculi. ꝑ qd̓ ſuꝑhabudantia p̄t recōpenſariẜm alex. lom. Res em̄ exͣ ꝑiculū exn̄tes plus valētꝰꝙͣ res eiuſdē ſpēi in ꝑiculo. Et ſic hec recōpenſatioreducit̉ ad naͣm rei qͥ ꝓpter ꝑiculū extimat̉ plus vl̓minus valere. ⁊ ſic excuſat ab vſura. Et in hoc concor. Lau. de ridol. Monal. Magiſter Frā. de empo.Pe. de ancha. Car. Ioh. de ana. in. d. c. nauiganti. ⁊cōiter om̄es. Et ē caſus in. l. naue. ff. loca. ⁊ hoc patebit ex ſeq̄ntibꝰ dubijs clarius.¶ Utꝝ mutuās pecuniam nauigaturo cū tali pa 38cto ꝙ ſi nauis cū capitali ꝑiclitet̉ nihil ſibi teneaturSi v̓o res emptas portauerit ſaluas teneatur ſibipecuniā mutuataꝫ cū ꝑte lucri tradere ſit vſurariꝰ.Rn̄. ꝙ ſic. caſus eſt in. d. c. nauigāti. Et aduerte ꝙdoc. diuee irſimodſtū tex. exponūt qͣre eſt vſura in
34
35
25