Druckschrift 
Summa de angelica de casibus conscientie
Seite
CCXCIIIv
Einzelbild herunterladen
 

iſura. I.

in poſſeſſione prefata. licite faceret fructus ſuos. qꝛeos non reciperet rōne mutui. ſꝫ rōne liberalis donationis. Utrū emens a genero ius p̄fate poſſeſſionis ſaciat fructus ſuos. ℟. ꝙ ſic. nec ibi poteſt eſſe vſuraniſi fingeret emere cuꝫ intendat mutuare. Facit prohoc quod dicam. jͣ. §. lxxvj.8 Utrū heredes mariti ſine vſura ſil̓r faciāt fructꝰſuos? ℟. ẜm Io. an. ⁊ Pa. in. d. c. ſalubriter. ꝙ nō.qꝛ ratio eſt diuerſa. Nam heredes ſtatim poſſuntſe expedire reddendo illi pignus quod nō pōt maritus. de iureiur. tua nos. el. ij.3 Utruꝫ relicta cui heredes obligant p̄fatam poſIeſſionem faciat fructus ſuos. Rn̄. Innoc. ⁊ Ho.Ber. ⁊. do. anto. in dicto. c. ſalubriter. tenent ꝙ nō.ſed cōputabuntur in ſortem. Facit. l. ticia. ff. de ſolu.Sit ergo cauta ⁊ faciat poſſeſſionem vendi vl̓ inſolutū ſibi dari. l. a diuo pio. §. ſi ſuper rebus. ff. de reiudi. Sed ego credo contrariū. ſi nō habet aliundevnde viuat ꝙ facit fructus ſuos licite. Et etiam teneo ꝙ poteſt recipere certum quid ānuatim ab heredibꝰ donec ſibi reſtituāt dotem. vt. sͣ. dixi. dos. §.xxviij. Ex p̄dictis patet ꝙ ratione intereſſe vl̓ lucri ceſſantis vl̓ damni emergentis aliquid accipere vltraſortem nō eſt vſura. Sed aduertendum eſt quādointereſſe euenit ratione lucri ceſſantis. ſiue ex abſentia vel deſtructione rei alterius extimatio non debet deduci in infinitum. ſed vbi res principalis eſtextimatio non debet excedere dupluꝫ rei principalis. ſed cōmunem extimationeꝫ ip̄ius rei. Ubi v̓ores nō hꝫ cōem extimationē. qꝛ alia nō ē q̄ cōiter vēdat̉. vel vbi res eſt incerta. vt verbi gr̄a captura piſciū de qua in. l. ſi iactū. ff. de ac. emp. ⁊ ven. tunc extimatio fiet arbitrio boni viri. licet excedat dupluꝫadeo tamē ꝙ in immenſum nō excedat. vt. l. j. C. d̓ſen. que ꝓ eo ꝙ inter ꝓfer. Qn̄ v̓o intereſſe euenitrōne damni emergentis ſi hoc euenit rōne omiſſionis ſolū conſiderat̉ intereſſe ſolum intrinſecum. vtff. de ac. emp. ⁊ ven. l. ſi ſterilis. §. cum per venditorem. Exemplū frumētū nō ē datū emptori ī termino. ſolū conſiderabitur illud qd̓ plus valuit. quodeſt intereſſe intrinſecuꝫ nō ꝙ animalia mortua ſintqd̓ eſt extrinſecū intereſſe. ſi aūt intereſſe euenit ratione ꝯmiſſionis. ſic tenet̉ de extrinſeco damno. Exemplū ꝓmiſiſti mihi dare frumentū in tali termīo⁊ ꝓpterea non prouidi mihi aliter. Et exquo tu nōdediſti non potui ꝓnidere. exquo aīmalia mortuaſunt ſic teneris ꝑ omiſſioneꝫ ⁊ cōmiſſionē .i. falſampromiſſionē ſaltē in cōſcīa. Qd̓ intelligo qn̄ aliter ſibi ꝓuidiſſet. ſi nō fuiſſet tali ꝓmiſſione fraudatus.Aliud exempluꝫ. Dedit qͥs tignū violatū ſcienter.nec aliqͥd dixit emēti tenebit̉ etrā de ruina domus ⁊de penſione ſoluta qd̓ eſt intereſſe extrinſecum. vt. l.Iulianus. in pͥn. ff. de ac. emp. ⁊ ven. Nō tn̄ in infinitū. Un̄ nō veniet penſio domus ꝑ lōguꝫ tēpusſꝫ videt̉ ꝙ veniat ſolū prima penſio. ar. l. in hoc iudiciū. ⁊. l. neratius. ff. de ſeruo corrupto. vbi corruptor ſerui tenet̉ nō ſolū de ſeruo ſꝫ de omnibus rebus qͣs aſportauit tūc fugiēs. non autem de alijs q̄poſtea ſucceſſiue furatus eſt.

1 Sextus caſus in quo licite vltra ſorteꝫ exigitur ē 31qn̄ id qd̓ capitur fit rōne pene. Aduerte tamen ẜmSco. ī. iiij. di. xv. q. ij. ar. ij. ꝙ ſi creditor mallet debitorē potius incurrere penā ꝙͣ in termiuo ſibi ſoluēeſſet vſura. Sil̓r p̄ſumit̉ vſura ſuper pena appoſita mutuo qn̄ excedit intereſſe de quo dic vt sͣ. Pena. §. xij. Item p̄ſumit̉ in fraudē vſuraꝝ qn̄ apponens penā ē cōſuetus fenerari. l. Iulianus. §. idemff. de ac. emp. ⁊ vendi. extra de pigno. illo vos. ff. depigno. ac. l. vel vniuerſoꝝ. Ite qn̄ per ſingulos mēſes vel annos dr̄ committi. aut̓. ad hec. C. de vſu.ſumpta de corꝑe. aut̓. vt nullus mutua agri. In iudicio tamē aīe ſꝫ apponat̉ ſolum vt ille ſoluat in termino. qꝛ de pecunia intēdit aliud facere tūc ⁊ magis cupit ꝙ foluat ꝙͣ penā ꝯmittat ⁊ veriſimilit̓ credidit penā nō incurrere qn̄ appoſuit poterit exigere ſine vſura. etiaꝫ ſi excedat intereſſe ẜm Ro. quiaintereſt publice vtilitati vt pacta ẜuent̉. Si v̓o ponit̉ in fraudem vſuraꝝ vl̓ qn̄ appoſuit veriſimilit̓credidit penā incurſurū. aut magis cupit incurrere penā ꝙ ſoluere. vſurariꝰ erit. xij. q. ij. fraternitas.⁊. c. in legibꝰ. de arbi. c. dilecti. ⁊ qd̓ ibi no. Item aduerte ꝙ qn̄ nō ſoluit ī termino ꝓpter impotentiamvl̓ ꝓpter nō culpā ſuā. ꝙ pena nō pōt exigi ſine vſura. qꝛ vbi nō ē culpa nō dꝫ eē pena. l. ſancimus. C.de penis. Ergo exigeret̉ rōe excreſcentie q̄ facit vſuram. d. c. ſi feneraueris. Itē qn̄ ꝑtē ſoluit nō poteſttanta pena exigi qn̄ obligatio ē diuidua. de quo dicvt. sͣ. Pena. §. xiij. ⁊. xiiij. Quid de ſtatuto vel conſuetudine qua ordinat̉ 32vt miſſus in poſſeſſioneꝫ lucretur fructus ad rōemquinqꝫ ꝓ centenario donec ſibi fuerit ſatiſfactū velꝙ ſibi det̉ inſolutuꝫ id qd̓ valet qͥnqꝫ ꝓ tribus. ℟.Bal. ī. l. acceptā. C. de vſu. q. xviij. ⁊. Io. de Imol̓.in. l. ſi finita. §. ſi plures. ff. de dam. infec. ꝙ licite ſine vſura illud accipit. quia illos lucrat̉ ratione intereſſe. ⁊ dicit notari in glo. ſuper. §. ſi v̓o in auten.de exhi. re. q̄ ſingularis ē ẜm eū. Bar. v̓o in. l. ſi finita. §. Iulianus. ff. de dam. infec. ⁊ Io. de anania inc. ſalubriter. de vſu. ⁊ Lau. de Ridol. dicunt ꝙ talislis ꝯſuetudo vel ſtatutū ē ꝯͣ ius diuinū ⁊ in fraudeꝫvſurarū. Sed ego dico ꝙ ſi tale ſtatutū vel ꝯſuetudo emanauit in penā vt debitores artent̉ ad ſatiſfaciendū. ⁊ debitor ex culpa ſua nō ſatiſfecit ꝙ vera ēopinio Bal. dummō ꝯcurrat recta intentio. vt. sͣ.dixi in p̄cedenti. q. nec mirū cū aucͣtas p̄toris ꝓpternimiā contumaciā hoc facere poſſit. l. fulciniꝰ. §. fi.ff. ex qͥ. ca. in poſ. eat̉. Si v̓o ſit in fraudē ⁊ mutuans potius velit incurrere penā debitorem ⁊ hmōiſic vera eſt opinio Bar. ⁊ erit vſura. Oportet ergoad hoc vt liceat ꝙ iuſte ſit miſſus in poſſeſſionē nōtm̄ ex ordine. ſed etiam ex cauſa hoc eſt ꝙ in veritate ſit creditor. ⁊ ꝓpter intereſſe illud plꝰ accipit. puta. quia potius vellet ſua. puta centum ꝙͣ domumque valet centū. xx. aliter illud plus teneret̉ reſtituere. vt dicimus de pignore in. l. fi. §. ſin autē biēniū.Cide iur. do. vel ad puniendū contumaciam debitoris ſuper abūdantiam predictam accipiat. putaqꝛ ille ꝯtumaciter non vult ſoluere. Septimꝰ rōne dubij recipit vltra ſortē ſine vſu 33ra. de quo in. c. in ciuitate. ⁊ in. c. nauiganti. de vſu.

So

38

2ᵐ