VIIII. I.
iſto caſu. tu tamē tene ꝙ rō eſt. qꝛ talis mutuās nōvult mutuare. niſi cū tali pacto ſuſceptōnis ꝑiculi.Et ꝓpterea grauat debitorē in aliquid plus ex mutuo. Et ideo vſura eſt. Si aūt quis liberaliter mutuaret. Deinde poſt mutuū ad inſtantiā debitorisſuſciꝑet in ſe ꝑiculum qd̓ dr̄ aſſecuratio licite poſſetaliqͥd lucri ſuſcipere ſine vſura. Et rō diuerſitatiseſt. qꝛ receptū in primo caſu vltra ſortē directe concernit mutuū in qͦ oīs ſuꝑhabundantia ꝓhibeturLu. vj. xiiij. q. iij. c. ij. Sꝫ in ſecūdo caſu nō ſic. quianō ꝓpter mutuū ſed ꝓpter factū .ſ. ſecuritatē. vn̄ eſtꝯtractus innoīatus iſte ſecūdus vltra mutuū. Itēqꝛ acciꝑe aliqͥd ꝓ aſſecuratione licet ẜm oēs. Ergomutuū qd̓ pͥus qͣs fecit nō facit eū peioris conditōnis. Et ideo tene ꝙ ſiue mutuū dederit ſiue non p̄tlicite aliqͥd reciꝑe. qn̄ ꝑiculuꝫ alicuius rei in ſe ſuſcipit nō ꝓpter mutuū ſed ad inſtantiaꝫ debitoris. Sꝫv̓o ꝓpter mutuū cogeret debitorē vt periculum eidaret cā alicuiꝰ lucri ſic eſſet vſura. Et ſic loquit̉. d.c. fi. Et hoc elicio a. d. Lau. de ridol. in ſuis cōtractibus. Et hoc locū hꝫ nedū in ſuſceptōne ꝑiculi maris. ſꝫ etiā cuiuſcūqꝫ ẜm mgr̄m Fran. de ampul̓.¶ Utrū accipiētes aliqͥd ꝓ ſaluo cōducto licite accipiāt? ℟. ꝙ ſic. ſi duo ꝯcurrāt. Primū ꝙ ip̄e nō teneat̉ tenere ſtratas vl̓ viā ſecurā. Scd̓m ꝙ obẜuetqd̓ ꝓmiſit. Sed ſi ip̄e forte eſſet cā talis periculi iniuſte vel nō ſeruaret promiſſum teneret̉ reſtituereqd̓ accepit. ⁊ vltra de omni damno ſatiſfacere.¶ Quid de pactis que fiunt inter aliquos cōtendētes. ſcilicet ꝙ tale quid erit vel talis fecit tale qͥd velfuit alius ⁊ ponūt. x. Rn̄. ꝙ ſi in huiuſmodi nō inducitur aliquid turpe. puta votum captande mortis ſicut in illis qui ponūt ꝙ frater talis mortuus.vel morietur infra annum. ſic erit vanuꝫ. Si v̓o tale turpe inducitur ſic erit turpe. ⁊ tenebit̉ de bonocōſilio dare lucratum pauperibꝰ.¶ Utrū. A. qui fideiubet ꝓ. B. C. a quo. C. B.pecuniā mutuo accepit cuꝫ pacto ꝙ vult duos florenos pro centenario fideiuſſionis ſit vſurariꝰ. dic¶ Utrū mutuās pecuniā Iohanni vſqꝫ ad x. anvt. sͣ. fideiuſſor. §. xx.nos cū pacto ꝙ ſi infra decennium mortuus fueritalter eoꝝ debitor ſit liber. Si v̓o ſuꝑuixerint ambodabit ſibi aliqͥd vltra ſortem ſit vſurarius. Rn̄. ẜmAlexā. lom. ꝙ ſic. Rō qꝛ ꝑiculū non excuſat vbi cātꝑis non proprij aliquid plus accipitur. ſꝫ vbi noncā tꝑis tūc periculū excuſat. Uel dic ꝙ ideo eſt vſurarius qꝛ ex mutuo exigit obligatione alicuiꝰ vltraſortē licet ſub periculo. d. c. fi. de vſu.13 ¶ Utꝝ ciuis qui mutuat cōitati. lxx. ducatos q̄ cōmunitas hꝫ ex ſtatuto ꝙ qͥcūqꝫ hn̄s filiaꝫ vniꝰ ānilxx. dederit hēat qͥngētos ꝓ ip̄a maritanda ſi vixerit vſqꝫ ad. xv. annū. Si v̓o an̄ p̄fatū tempus motua fuerit totū amittat ſit vſurarius. Rn̄. ꝙ ſic. qꝛmutuis veris vl̓ interpretatis ſpe lucri pͥncipaliterfactis ꝑiculū vel dubiū non excuſat a fenore. d. c. fi.Nec ob. dictū Ri. in. iiij. diſ. xv. ar. v. q. v. qd̓ vultꝙ qn̄ capitale ⁊ lucrū ſtat ad ꝑiculū mutuātis licite recipiat̉ vltra ſortē. qꝛ iſtud ē veꝝ qn̄ ꝑiculū euenit ex naͣ rei qͥ allegat. d. c. fi. ſꝫ in caſu iſto ē ꝑiculuꝫex lapſu tꝑis. Et ideo ꝯͣctus illicitus ⁊ vſurarius.
q. j.¶ Quid de illis qͥ dāt eccl̓ijs pecuniaꝫ vt recipiant 44ab eis certas poſſeſſiōes tenēdas toto tꝑe vite ip̄oꝝ⁊ poſt mortē debeāt redire ad eccleſias. Rn̄. Hoſ.tenet ꝙ licet ⁊ hoc rōe ꝑiculi ſeu incertitudinis. allegat. l. j. C. de pac. ⁊. l. j. ff. cōdi. ⁊ de. niſi hēant prauam intentionem. Goffre. tenet ꝙ ē ꝯͣctus vſurarius qn̄ datur pecunia. Secus qn̄ daret vnā poſſeſſionem eccleſie ⁊ reciperet equalentē vſurus vl̓ fructurꝰ vtraqꝫ ī vita ſua vt poſt mortē eiꝰ ad eccl̓iamambe cū pleno dn̄io reuertāt̉. qꝛ ſic lꝫ reciꝑe in duplo valenteꝫ plus ꝙͣ ſua quam cōfert. Sil̓r ſi ſuā exnūc voluerit in eccl̓iam trāſferre oīno vt ipſe ea nōvtat̉ ſeu fruat̉ poterit licite ab eccl̓ia reciꝑe poſſeſſionē valentē in triplo. vt. x. q. ij. p̄carie. Ego v̓o dico ꝙ etiā qn̄ dat̉ pecunia ꝙ lꝫ dumō ſeruet̉ eqͣlitasiuris naturalis ẜm Ri. in. ij. quol̓. q. xxiij. ar. iij. qꝛtalis ꝯͣctus non ē ꝯͣctus mutui veri vel apparentieſed potius ē cōtractus innoīatus qͥ magis aſſimilatur ꝯͣctui emptōis ⁊ venditionis. Et ideo ſi dꝫ licēoportet vt nō appareat qͥs. hēat ꝑtem meliorē. ſedꝙ videātur eqͣles tam vēdēs ꝙͣ emēs alit̓ eēt illicitus. Idē dicit Ri. de eo qͥ emit ānuos redditꝰ etiaꝫpecuniarios. vl̓ cēſuū pēſionē. vl̓ p̄dium hereditarie vl̓ ad vitā emētis ꝙ lꝫ. ſi debita ẜuet̉ eqͣlitas. EtAlex. lom. in qͦl̓. ſuo idem tenet ⁊ cōiter oēs doc. pariſiēſes ⁊ canoniſte in. d. c. in ciuitate veꝝ ē ꝙ Inno. ibidē limitat in redditibꝰ ꝯſtitutis nō ꝯſtituendis de nouo tꝑe ꝯͣctus ſꝫ nō ē rō diuerſitatis dūmōredditꝰ ſit realiter in re nō ficticie. Idē tenet Inno.ibidē de emptione noīe debitoꝝ ꝙ licꝫ. Facit. l. iubemus. la. ij. C. de ſa. ſan. ec. Et idem dicendū ſi p̄fata emant̉ in ꝑpetuū. Pe. de ancha. dicit ꝙ ſi redditus de nouo ꝯſtituti ſint pecuniales. qꝛ hn̄t magnāvicinitatē cū mutuo potius talium emptio dr̄ ꝯͣctꝰvſurarius. Et ē veꝝ qͦ ad p̄ſumptōem. Secꝰ eēt inꝯſcīa qn̄ vere emerēt̉. Rodo. tn̄ dicit ꝙ qn̄ emiturredditus ad vitā emptoris ꝙ tūc nō ē tutū. ne vendens deſideret mortem emptoris. Et placet mihiRō qꝛ pactū qd̓ inducit votū captande mortis nōvalet. l. fi. C. de pac. ⁊. l. ſtipulatio hoc mō. ff. de ver.ob. Et ideo ꝓhibet̉ ꝓmiſſio p̄bende nō vacātis inc. ij. de. ꝯceſ. p̄ben. li. vj. Et hoc qꝛ ē ꝯͣ bonos moresideo nō dꝫ admitti. l. pacta. C. de pac. Qd̓ tn̄ nō eſtdicendū ꝙ ſit mortale pctm̄ vendē vel emē ad vitam ẜm ſe. qꝛ hoc nō inuenit̉ ꝓhibitū ſi debite ẜuetur circūſtantie aliter vſuffructus nūqͣ poſſet ꝯſtitui qͥ finit̉ morte. §. finit̉. inſti. de vſufr. Emē aūt vl̓vēdē ad vitā vēditoris magis licet. qꝛ tale votū nōpōt interuenire. Nec ob. qd̓ dixi de emptōe reddituū pecuniarioꝝ ꝙ pecunia nō ē vēdibilis. qꝛ qd̓ ēmediū venditōnis nō pōt eſſe terminus. Quia ſciendū ē ꝙ ſic̄ in bonis nr̄is habemus mobilia ⁊ immobilia. ſic ⁊ ius vtrorūqꝫ. ⁊ ip̄m ius p̄t vendi. ſic̄ipſa mobilia ⁊ īmobilia. Nō gͦ vēdit̉ pecunia. ſedius ꝑcipiēdi ip̄os redditꝰ pecuniales q̇ vēdito trāſit ip̄a pecunia. ſicut ius patronatꝰ qd̓ vēdi nō pōttrāſit vēdita t̓ra q̄ illud hꝫ. Aduerte tn̄ ꝙ ſi qͥs recipiat centū a Titio vt ip̄e Titius cōſtituat ſe debitorem redditꝰ annualis maioris qͣntitatis ꝙͣ acccꝑatvſura ē. qꝛ in re nullus eſt. redditus qui emat̉ niſiTitiꝰ eēt ꝑſona q̄ ſoleret locare oꝑas ſuas ad tātū
43
2
41
59
44