GonsCCIXIX

xxvj. q. ij. hi qui. ⁊. c. illud. Sorte v̓o conſultoria q̄ſit cauſa neceſſitatis ad ſciendū quid fiendū quādoaliter neqꝫ ſcripture aucͣtate. vel alio auxilio pōt ſciri non eſt illicitum vti. d. q. ij. c. nō exemplo. ⁊. q. v.non licet. Nam cū non ſupereſt humanū auxiliuꝫtūc ad diuinū poſſumus recurrere. vt. xxij. q. ij. q̄ritur. vtputa ciuitas ē obſeſſa dubitat clerus quisdebeat fugere vel quis remanere. tunc or̄one premiſſa ẜm Aug. ſorte erit dirimendum. Facit. l. ſꝫ cūambo. ff. de iudi. ⁊. l. ſi duobꝰ. in prin. C. cōia. dele.Et ẜm hanc neceſſitatē intelligo. d. c. ſortes. vbi dr̄qd̓ nō ē aliquid mali qd̓ limita ẜm Pan. in. c. fi. deſortile. verum ꝙ ea licet vti in tali neceſſitate ſi quituor cōcurrant. Primo in rebꝰ tꝑalibus ſꝫ in ſpūalibus. vt in electione ſeu eius tractatu aut in electiōecōpromiſſarioꝝ ꝙͣtum ad officia eccleſiaſtica eſt inomni caſu prohibita. Scd̓o ſi fiat ſine omni ſuperſtitionē. Tercio qn̄ euētus ſortiū expectat̉ a deo. qſi a diabolo erit illicitū. Quarto qn̄ fit cū magna deliberatione premiſſa or̄one. ſicut apl̓i Actu. j. in electione Mathie petendo a deo eius volūtatē ī hoc.Aliter aliquo iſtoꝝ deficiēte erit illicita. Lau. tamēArchi. ⁊ Hoſtiē. tenēt indiſtincte ꝙ oīs ſors ꝓprieaccepta ē prohibita ꝓpter. d. c. ſortes. Sed tu dic verū in ſorte diuinatoriā ⁊ conſultoria extra predictuꝫcaſum neceſſitatis. ſecus in diuiſoria.z ¶ Quot modis fit ſortilegiuꝫ ſiue indiuinatio? ℟.ꝙ tribus modis. Primo ꝑ manifeſtā inuocationeꝫdemonū. ⁊ hoc ſiue noīetur nigromācia vel aremcia. aut quibuſcūqꝫ noībꝰ ẜm ꝙ fit diuerſimode ſꝑē pctm̄ mortale grauiſſimū. ⁊ tenet̉ nedum deſiſtere ab ea ſꝫ etiā libros ꝯburere. aliter abſolui nō pōt.Et qͥ tales diuinatōnes addiſcit mortaliter peccat.ſeu etiā artē magicā. qꝛ ẜm Ri. in. ij. di. vij. ar. ij.iiij. nō ē ſcīa ſꝫ ſuꝑſtitio ⁊ in fine tales a diabolo decpiuntur ⁊ male terminant. ⁊ de hac habes .xxvj. qiiij. c. igitur ⁊ eoꝝ noībus. ⁊ quō demones ſciūt futura ⁊ tales decipiūt habes ibidē in. c. ſciendū. ⁊. c.ſe. ⁊ ꝓpterea de noīe nō curo ex quo patꝫ de inuocatione demonū. Aduerte tn̄ ꝙ aliud eſt inuocare demonē. qd̓ non licet. aliud occurrenti aliqͥd p̄cipere.ſicut faciūt ſancti cogentes eos aliquid dicere. qn̄ īcorporibꝰ obſeſſis ſunt qd̓ licet. ꝙͣuis periculoſumſit. niſi ex inſtinctu ſpūſſancti fiat. de quo dic vt. sͣ.adiuratio. Scd̓o fiunt ſortes ſiue diuinatōnes ſinemanifeſta inuocatione demonū. ſꝫ ex ſola inſpectione aliquoꝝ corpoꝝ ſicut faciunt aſtrologi. ⁊ illi quiex inſpectōne liniamentoꝝ manus vel oculoꝝ. autcorporis hominis vel animalis. aut ex eoꝝ garrituvel volatū. ſiue ex eoꝝ obuiatione futura occulta ꝓnoſticant̉. Et vt ſcias quando talis diuinatio ſit ꝓhibita aduerte vt colligo ex ſanctis Bo. in. ij. diſti.vij. ar. j. q. iij. ij. partis. ⁊ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xcv. artiv. Primo ſi tale futuruꝫ ſit in re cōſiderata ſicut ī cāꝓpria ⁊ ꝑ ſe. ⁊ ſic nō ē ꝓhibita. vn̄ aſtrologi pn̄t diuinare ex conſideratōne aſtroꝝ ꝙ cras fiet ectipſisſolis vel lune. vel pluuia vel venti vl̓ frigus aut calor ⁊ hmōi. ⁊ ſic talis diuinatio non eſt prohibita.Si v̓o tale futurum non eſt in tali re niſi diſpoſit.ue. puta bona babitudo corꝑis indicat bonā qualitatem mētis. ⁊ econtrario mala ⁊ hmōi. ſic ſil̓r licet

diuinare .ſ. ꝙͣ talis erit inclinatus ad tale viciū velhabilis ad tale ſtudiū. dūmō libertas liberi arbitrijnō excludat̉. q̄ dn̄ari pōt ⁊ aſtris ⁊ contra quamcūqꝫ diſpoſitionē ſeu inclinationem corꝑis. Si etiamtercio inſit ſcnſitiue ſicut ē in animalibꝰ irrōnabilibus q̄ qꝛ a rōne nō impediūtur facilius ſentiūt mutationē corpoꝝ celeſtiū ꝓpter quam faciunt aliquaſigna. ſic diuinare ꝙ pluet vel tempus mutabit̉ vl̓vigebit frigus nō eſt ꝓhibitū. qn̄ ad aliud nō extēdunt̉ talia ſigna niſi ad influentias corpoꝝ celeſtiūdiuinandas. Si aūt tale futurū nō eſt in tali corꝑeinſpecto. nec ſicut in cā ꝑ ſe nec ſicut in diſpoſitionenec ſic̄ tercio mō ſic diuinare velle eſt pctm̄ mortale⁊ ſuꝑſtitioſum. ſic̄ faciūt qͥ cū obuiāt lepori vl̓ femine p̄gnāti dicūt malū futuꝝ ⁊ hmōi. xxvj. q. ij. c. illos. ⁊. c. ſe. Sil̓r ſuperſtitioſi ſunt qͥ ea q̄ libero arbitrio ſubiacent certitudinaliter ſcire volūt ⁊ diuinare ⁊ de iſtis habes .xxvj. q. ij. c. illud qͦꝫ. ideo Tho.vbi. sͣ. inquit ꝙ ſi p̄dicta ſigna extēdantur ad ea q̄ꝫnō ſubiacet cauſalitati corpoꝝ celeſtium. ſicut ſuntactus liberi arbitrij ⁊ ea q̄ per accidens eueniūt ſicdiuinatio ē illicita. ⁊ Bo. vbi. sͣ. dicit ꝙ diuinatioaſtrologoꝝ qͣ pretendūt vltra vim aſtroꝝ eſt ꝑ dyabolica cōmertia. ⁊ ſic patꝫ ꝙ eſt mortale peccatum.Tercio ſit cū aliquoꝝ ſuꝑſtitioſoꝝ obſeruatione ⁊iſtud oīno ꝓhibet̉. qꝛ ibi eſt tacita demonis inuocatio qui ſic conuenit cum primis inuētoribꝰ taliūvt dr̄. xxvj. q. ij. c. qui ſine ſaluatore. ⁊. q. v. c. nec mirum. ſicut faciūt illi qui per taxillū ꝓiectū ſuꝑ libropunctoꝝ vitā vel mortē vel bonā ſeu malam fortunam alterius ſcire volunt. Sil̓r qui furta vl̓ hmōiocculta ꝑ inſpectionē aſtrolabij vel libri vel inſcriptionem inueſtigant ſcire ⁊ hmōi. de iſta hr̄ de ſorti.c. ex tuarum.¶ Que pena ſortilegoꝝ? Rn̄. ẜm leges debēt deca­ 4pitari. ⁊ ſi ad domos alioꝝ vadūt debent igne cremari. Itē bona eoꝝ publicari. vt. l. nullus. l. nemo.l. culpa. C. de male. ⁊ mathe. ẜm canones ſi eſt occultū imponit̉ pnīa. xl. dieꝝ. c. j. eo. tit. Si notoriū ēinfames fiunt. ⁊ etiā qͥ ad eos ꝯcurrūt. ij. q. viij. qͥſqͥs. ⁊ de teſti. c. teſtimoniū. Si clericus dꝫ deponi ⁊in mōaſterio retrudi. xxvj. q. v. nō oportꝫ. ⁊. c. ſi qͥsep̄s. ⁊. c. ſe. laici ſi ſunt ẜui v̓beribꝰ ſubijciūt̉ ſi liberiſunt incluſione digna detrudēdi. xxvj. q. v. ꝯͣydoloꝝ ⁊ omnes tales efficiūtur irregulares ſi ſit notoriū tn̄ ep̄s poterit diſpēſare ẜm Ber. in. c. ij. eo. tit.¶ Utrum liceat vti ſomnijs ad ſciendum futura? 5Rn̄. ꝙ ſi qͥs ſit certus ꝓcedere ea ex diuina reuelatione ſic licet. Sil̓r lꝫ vti eis ad p̄cognoſcendam naturalē cām intrinſecā vel extrinſecam. puta accenſionem colere aut alterius humoris ſeu febris future vel pluuias ⁊ hmōi. nō tn̄ certitudinaliter quiamultiplr̄ pn̄t impediri. Rō qꝛ talia futura ſunt inparte ſenſitiua. ſicut in diſpoſitione non ſicut in cā.Si v̓o hmōi ſomnia cauſentur ex reuelatione demonū. ꝙ eſt qn̄ inuocātur exp̄ſſe vel tacite. puta ſuꝑſtitōnes obẜuando ſic erit illicitū ⁊ mortale pctm̄.Et iō qꝛ difficile eſt intelligere qn̄ accidāt ex cauſisnaturalibꝰ vel ſuꝑnaturalibꝰ a deo vel ab angelis.ꝓpterea eius curioſa obſeruatio eſt temeraria ⁊ ꝓhibita. vn̄ Ezech. xxxiiij. Sicut ꝑturientis cor tuuꝫ

yy 2