Iuramentum. iiij

membꝝ honeſtū ⁊ cū reuerentia: vtputa ꝑ ſanctūcaput dei. et raro nō conſuetudinarie. ſcd̓m v̓o ſiceſſet veniale.¶ Septimo attendendū eſt in iuramēto quandotempus em̄ reddit iuramentū illicitū vt qn̄ iurat̉in iudicio diebꝰ feriatis niſi ꝓ pace ⁊ alijs pijs cauſis vt de ferijs. c. cōqueſtus. qd̓ autē fiat a ieiuniseſt de honeſtate. xx. q. v. honeſtū.Quomodoſuramentū. ilij. iuramentūinterpretandum eſt? ℟. ẜm Inno. inveniens. de iureiuran. ꝙ in iuramento determinato ſuꝑ aliquo ſingulari ſic interp̄tat̉in foro anime ẜm intentionē iurantis. facit. c. humane aures. xxij. q. v. ſꝫ hoc ego limito verū quardo ille qui dat iuramentū ſeu exigit doloſe ⁊ inifacit: ſicut cū vir p̄ſtat iuramentū vxori ſuꝑ adulterio. Nam cuꝫ talis iniq̄ a tali confeſſionē exigatpoterit iurare ẜm ſuā intentionē qd̓ eſt veruꝫ. licetẜm intellectū audientis ſit falſum ẜm Rodo. queſequit̉ Aſtē. li. j. ti. xviij. ar. vij. Facit qd̓ no. theologi in. iiij. di. xviij. vbi circa litterā dicit Ri. ꝙ obſtetrices non peccabant licet nō reſpondiſſent ad intentionē pharaonis. quia non fuit ei data auctoritas ad aliqͥd agendū contra deū. Similiter quando quis ex iuramento exigit ab aliquo qd̓ ipſe nōpoteſt ſine peccato implere. poteſt habere intentionem cum iurat illud facere .ſ. quantuꝫ poterit ſinepeccato. ſicut ſi mulier que habet impedimentumexcōmunicata. quia nō poteſt ꝓbare in mortis articulo cū oporteat eam iurare de ſtando cum virodebet intelligere ſic .ſ. quantū poterit ſine peccatoet non periurat. vt. no. in. c. literas. de reſti. ſpo. Sautē ille qui preſtat iuramentuꝫ eſt in bona fide ein caſu licito preſtat tunc habet locū. c. qͣcunqꝫ. arxxij. q. v. quia ſi ſcienter nō iurat ẜm intentionemp̄ſtantis peccat mortaliter ⁊ eſt ꝑiurus ⁊ etiaꝫ credo ꝙ teneat̉ ſicut ille intellexit implere. ar. ca. quacunqꝫ. nec obſtat ꝙ ſicut votū doloſum non obligat ſic nec iuramentū quia votuꝫ ſit deo ꝓprie: ſediuramētū ſit homini: ⁊ obligatio contrahit̉ aliterin voto quia ꝑ intentionē aliter in iuramento qͥaper deliberatā verboꝝ atteſtationē. Si aūt vterqͥfuit in ſimplicitate. Sed vnus vno modo intelligebat alter alio modo ſic interp̄tatur. ẜm intentionem iurantis in foro anime. vt no. in. §. ex his omnibus colligitur. xxij. q. v. in foro autē contentioſoſtabitur verbis. vt in. ca. ex litteris. de ſpon. Si v̓overba habent duplicē intellectū in ſtipulationibꝰet alijs cōtractibus contra ſtipulantē et vendentēinterp̄tabunt̉. l. inter ſtipulanteꝫ. §. j. ff. de v. rbo.obli. et. l. labeo. la. pͥma. ff. de cōtrahen. empt. In iudicijs in pͥn. interp̄tat̉ ꝓ actore in medio ꝓ vtro qin fi. ꝓ reo extͣ de ꝓba. ex litteris. vt eccleſia benefi.c. vt noſtrū. In delictis autem cōtra delinquētemniſi aliud appareat de ꝓba. c. j. Si v̓o loquamurde iuramento generaliter p̄ſtito ꝓ obedientia preſtanda mandatis ſic dicit Inno. in. d. c. veniensqd̓ interp̄tetur vt nō extendat̉ niſi ad ea de quibꝰcogitatū eſt vel debuit cogitare. vt in. c. qͥntauallisde iureiu. de deci. ex multiplici. de reſti. ſpo. audita

Axxij. q. ij. ne quis. Alij dicūt ꝙ interp̄tetur generaliter niſi ſit contra pͥus iuramentū. vt in. d. c. veniens. vel ꝯtra ius vt in. d. c. qͥntauallis. vel cōtra p̄ſumptionē cōmunē ꝙ ſi hoc mandari credidiſſetnunꝙͣ iuraſſet. ar. c. petitio. de iureiur. Ego credoꝙ in foro anime interp̄tabit̉ ẜm intentionē iurantis niſi fuerit doloſa.¶ Utrum iuramentū preſtitū in materia iuris reſtringatur ad limites iuris? ℟. Pa. in. c. tua nos.de eccle. edificandis. ꝙ ſic. ita ꝙ recipit om̄es limitationes ⁊ reſtrictiones quas recepit ius illud. Facit tex. in. l. fi. C. de cōdi. inde. ⁊ in. l. fi. ff. qͥ ſatiſda.cog. ⁊ no. per Inno. et glo. in. c. dilecti. de arbi. vbidicit ꝙ cū quis iurat ſtare ſententie arbitri ſub pena ꝙ nō obligatur niſi vel ꝑere ſentētie vel ſoluerepenam et ideo ſi ſoluit penam ſufficit. Similiter ſiiuranit nō ſub pena quia tenet̉ vl̓ ſeruare ſententiam vel ad intereſſe. ff. de arbi. l. diem. §. fin. quiaintelligit̉ iſta clauſula. Ego ꝑebo ſentētie vel ſoluāpenā: quia iſte intellectꝰ eſt ſibi datus a iure. Pa.in. c. quintauallis. de iureiur. dicit verū in ſententia arbitri: ſecus in ſententia arbitratoris: quia intali ſententia nō eſt talis datus intellectus. Itē ꝓhoc facit glo. in. d. c. tua nos. et Inno. in. c. cuꝫ omnes. de conſti. qui dicunt ꝙ p̄latus qui iurauit nōalienare bona eccleſie ꝙ poteſt nihilominus alienare in cauſa neceſſaria. vt in. c. fi. de eccle. edifi. etetiā vtili cū in hoc caſu neceſſitas et vtilitas equiparentur a iure. xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊ ſic iuramentū intelligit̉ de alienatōne illicita ſolum. Facitc. petitio. de iureiur. vbi iurans non eſſe contra aliquē intelligit̉ illicite ſecus legitime etiā ꝓ ꝓpria vtilitatē. Facit etiā. c. ex ꝑte tua. de cle. non reſi. vbi iurans reſidere in eccleſia pōt iuramento nō obſtante ſe abſentare pro neceſſitate vel vtilitate eccleſie.Itē facit qd̓ no. in. c. ꝓut nobis. de dolo. vbi ille qͥiurauit parere mandatis eccleſie vel iudicis ſi grauatur poteſt appellare: quia iurameniū non ſe extendit ad hoc qn̄ eſt generaliter latū et qd̓ no. in. c.ex tenore. de ſen. exco. vbi tenet idē Pa. ꝙ etiam excauſa noua ſuꝑueniente vel ſi erat pͥus erat occulta. poterit ille qͥ iurauit reſpōdere corā aliquo iudice nō obſtante iuramēto generali illum recuſare:nec obſtat p̄dictis ꝙ iuramentū habet clauſulamſeu vim clauſule. Si nō valet quod ago vt ago valet quantū poteſt. vt in. c. quanto. ⁊. c. ad noſtramde iuretur. no. in. l. cū pater. §. filius matrē. de leg.ij. et per Bar. in. l. ſi quis pro eo. ff. de fideiuſſ. ⁊ ī.l. ſciendū. ff. de verbo. obli. Et ideo debet aliquidoperari qd̓ nō faceret ſi p̄dicta eſſent vera. qꝛ aliqͥdoperat̉ tū quia adicit vinculū ⁊ ligat ſtrictius ip̄miurātē et qn̄qꝫ accumulat foꝝ foro. vt in. c. fi. de fo.cōpe. li. vj. In caſu autē vbi nihil operaret̉ vel parum. tūc bene veꝝ eſt ꝙ hꝫ vim illius clauſule ſedhoc nō eſt in caſibꝰ predictis qꝛ ſtrictius ſtringit etideo ſufficit. facit etiā ꝓ p̄dictis qd̓ no. do. An. inc. ex literis. de ſpō. ⁊ ſequit̉ ibidē Pa. ꝙ ſicut equitas p̄toria facit. vt in ſtipulationibꝰ p̄torijs ꝓmittendo ſimplicit̓ factū alienū in dubio interp̄tet̉ ꝓmiſiſſe ſe facturū ⁊ curatuꝝ quantū in eo eſt. vt inl. quotiēs. ff. de ver. obli. Ita eqͥtas iuris canonici

3