IniuriaCXI

Initaureo. in. iiij. di. xxij. q. ij. in fi. ꝙ īgratitudo poteſtcadere dupliciter. Aut tanꝙͣ circūſtantia actus. ſicut eſt qn̄ aliquis peccans ex aliquo alio fine habꝫtamē ingratitudinem tāqͣꝫ circūſtātiā. vt eſt quilibet. qui licet receperit multa beneficia a deo tn̄ voluptate ductus cōſentit fornicationi. ⁊ iſto modonō eſt peccatū ꝑ ſe. ſꝫ circumſtātiā peccatuꝫ aggrauans. Alio modo conſiderat̉ ingratitudo ꝑ ſe. ſic̄qn̄ nō ē alius finis mouens ad tale facieneū niſi qꝛdeſpicit beneficia vel paruipendit vel nō recogitatet ſic eſt peccatū ſpeciale.¶ Utrū ſit mortale peccatū. Rn̄. ẜm Tho. xxij. ꝙſi ea q̄ p̄termittit facere ſunt neceſſitatis ſic ē mortale. Aut ea q̄ cōmittit ſunt ꝯtra id qd̓ neceſſariodꝫ cauere. ⁊ ſic ſil̓r ē mortale. vl̓ qn̄ ex cōtemptu pretermittit recognitionē beneficij. vel recōpenſatiōꝫalias eſt veniale.¶ Utrū ꝓpter ingratitudinē reuocet̉ donatio. vide ſupra Donatio. j. §. xlij.3 ¶ Utrū pater rōne ingratitudinis filij. puta qꝛ eūaccuſauit. ⁊ ex omni cauſa ex qͣ pōt eum exheredare poſſit alimenta ei denegare. vide sͣ. Exheredatio. §. iij.4 ¶ Quot modis ꝯmittit̉ ingratitudo. Rn̄. ẜm S.Tho. xxij. q. cvij. ꝙ tribus mōis. Primo nō recognoſcendo bn̄ficia dei ⁊ hominū vt dꝫ. ꝓpterea dicit Sen̄. ꝙ ingratiſſimus eſt qͥ obliuiſcit̉ bn̄ficiumScd̓o quādo nō laudat ſeu regratiat̉ benefactorē.Tercio qn̄ nō recōpenſat bn̄ficio recepto ſcꝫ faciendo honorem vel ſeruitium benefactori tꝑe ſuo. Adde. iiij. qn̄ ī mente ſua cōtēnit beneficium receptuvel ipſum benefactorē qͣſi ei iniuriā fecerit dandobeneficium. Quinto qn̄ murmurat de benefactorevel beneficio eius eū vilificans. Sexto qn̄ facit iniuriam vel aliqͥd in contēptū illiꝰ benefactoris reddens malum ꝓ bono.¶ Utrū ingratis ſint beneficia ſb̓trahenda. ℟. ꝙaut ex beneficio p̄ſumit̉ ꝙ attrahent̉ ad ingratitudinē vel ad minus malū. ⁊ ſic nō ſunt ſubtrahēdaaut inducunt̉ ex beneficijs ad peiora vel ad ꝑſeuerandū in malū. ⁊ ſic ſubtrahi debēt. ita no. in. c. nōomnis. v. q. v.quid eſt. ℟. ꝙ qͣdruplicit̓MIuTIA accipit̉. Primo generalit̓et ſic ē oē ꝙ nō ſit iure. Facit. c. qͥd dicāxxiiij. q. iiij. Scd̓o accipit̉ ſpāliter ⁊ ſic ēiniquitas vel iniuſticia iudicātis. quaſi ius iniquiet iniuſtū. Tercio iniuria dicit̉ culpa. vt in. l. aquilia. Quarto accipit̉ ſingulariter ⁊ ꝓprie. ⁊ ſic fit. Aliqn̄ re qn̄ manus violente inferunt̉. ff. eo. l. j. §. iniuriam. xvij. q. iiij. Si qͥs ſuadente. Aliqn̄ fit verbiscōuiciando vel cōtumeliā dicendo. Facit. c. olimexͣ eo. ti. Fit ⁊ tercio mō .ſ. lr̄is cū vicꝫ libꝝ vel cartāvel hiſtoriam ad infamiam alicuius pertinentemconſcripſit compoſuit vel edidit vel dolo malo fecit vt aliqͥd hoꝝ fieret. puta dimiſit ſcripturā cadere in platea. ar. ff. de ver. ſig. l. late. nec diſtinguiturvtrum nomine ſuo vel alterius ediderit. vel vtrūnomen expreſſerit illius quem intendebat infamare vel non. dūmodo aliter per circumſtantias cognoſci poſſit. Eodem modo tenet̉ ſi ſine ſcriptura

in notā vel ſignū aliqd̓ iſtoꝝ ꝓdidit. puta veſte lugubri vtitur in iniuriam alicuius vel cornua poſuit in porta ⁊ hmōi. ff. de iniur. l. item apud labeonē§. ait pretor ne quid infamandi cauſa fiat. ⁊. v. q. j.c. quidam maligni ſpūs. ⁊ de iſta qͣrto modo dictahic loquor.¶ Quid de illo qui dicit alicui. latro. fur homicidaet hmōi. cū dicat verū. Rn̄. ẜm Ho. ꝙ ſi facit animo accuſandi vl̓ denūciandi ad puniendū delictūet ꝓbauerit nō punit̉ nec tenet̉ iniuria. ff. eo. ti. l. eūqui in prin. vbi dicit̉ peccata enī nocentium notaeſſe ⁊ expedire ⁊ oportere. ⁊. C. eo. ti. l. ſi quidem. ⁊idem ſi faciat excipiendo vt eum repellat a teſtimonio. de teſti. c. ex parte. vel ab ordine aut beneficiode accuſatis. c. ſuper his. quia hec a iure concedit̉.et nemo facit iniuriam qui vtitur iure ſuo. de elec.c. cum eccleſia vulterana. Si vero dicit ad infamādum tm̄ qd̓ p̄ſumitur quando non habet cauſamiuſtā dicendi tunc iniuriam facit ⁊ condemnandꝰeſt. d. l. ſi quidem. ⁊. l. iij. Reo. vj. q. j. ex merito. etc. deteriores. ⁊ no. Hoſti. ⁊ Ber. in. c. ſi culpa eo.titu.¶ Quis pōt facere iniuriā. Rn̄. ꝙ ille tm̄ qͥ ⁊ pati ⁊eam poteſt. Fallit hoc in furioſo ⁊ puero qui non ēdoli capax. cui iniuria fieri pōt. ipſi tamen alijs facere non poſſunt. ⁊ idem de dormiente. Aduertetamen ꝙ nemo iniuriam poteſt facere nec tenet̉ deiniuria niſi qͥ ſcit ſe iniuriā facere vel ſcire debeat.etiam ſi ille cui ſit neſciat. quia ſi qͥs ꝑ iocū ꝑcuti at.aut dū certat nō tenet̉ iniuriaꝝ. hec habent̉. ff. eo.l. illud. ibi etiā dicit̉ nanqꝫ hi iniuriā pati pn̄t nonfacere cū iniuria affectu facientis conſtat. v. q. j. §.illud. cle. ſi furioſus. de homi.¶ Cui dat̉ actio iniuriaꝝ. Rn̄. ꝙ illi qui eā patit̉. 2et notai ꝙ ne dū iniuria fit in ꝑſona ꝓpria alicuiusſed etiam ei dicit̉ fieri ſi fit in filio. vel ei quem hꝫ inpoteſtate. Inſti. eo. §. patit̉. dū tn̄ iniuriās ſciat euꝫfilium familias. licet ignoret cuius datur actio filiofamilias in nomine ſuo. l. filiuſfamil̓. ff. de act. ⁊ obliga. Item in ſponſam vel vxoreꝫ ⁊ ſic datur actioviro ⁊ mulieri. ⁊ ſi ſit filiuſfamilias. etiā patri. l. j.§. vl. ff. eo. nō tn̄ eū que ſit viro iniuriam patit̉ ſpōſa vel vxor. quia vxores a viris non viri defendūt̉ab vxore. l. ij. ff. eo. de ſponſa. dicitur in. l. Itē apudlabeonem. §. ſponſum. Item datur heredi ob iniuriam factam cadaueri defuncti cuiꝰ eſt heres. Idēſi fama defuncti ſit laceſſita. d. l. j. §. ſed ſi forte cadaueri. Item datur dn̄o ob atrocem factam ſeruo. d.l. Item apud labeonem. §. pretor ait. ⁊. §. ſe. ⁊ Inſti. eo. §. ſeruus. Iteꝫ dat̉ epiſcopo ꝓ iniuria factaclericis. ⁊ abbati in ſuis monachis. vt no. in. c. parochianos. de ſen. ex.¶ Nunquid matrone in veſte meretricali dep̄hēſe fiat iniuria ſi intēptetur. ℟. ꝙ nō. facit. c. in audientia. de ſen. ex. Non iniuriatur matrimonio ẜmHo. ⁊ Ber. qui ipſum ignorauit. C. de adul. l. ſiea. ſicut nec militie qͥ militē ignorat. ff. loca. l. ſi ignorans. ſecus ſi in habito honeſto.¶ Utrū iniuriā qͥs poſſet repellere. Rn̄. ꝙ defen­ 5dendo ſolū licet. ſed percuciendo fuit diuerſa opinio Hug. in. §. ſi vero. ira. l. di. tenuit ꝙ non li cet