Areſtotelis
Foliolviij
gere Alia eſt natura ſpūalis. et illa nō impedit intellectionem. Et rō eſt quia quanto aliquid eſt plus ſegregatūa materia. tanto eſt plus capax aliarum formaꝝ. quia ergo intellectꝰ eſt īmaterialis. ergo p̄t in ſe reciꝑe formaset ſpēs intelligibiles oīm reꝝ corporaliū.☞ Arguit̉ intellectus eſt aliquid intelligibiliū an̄ intelligere. ergo Areſto. inconuenienter ponit iſtā propoſitionem. Probatur quia intellectus poteſt ſeip̄m intelligere. Dd̓m ꝙ duplicia ſunt intelligibilia. quedā ſtꝭque primo et proprie ꝑ intellectum ꝯgnoſcuntur et ſuntilla quoꝝ ſpēs inteligibiles ſunt in intellectu. ⁊ de talibloquit̉ Areſto. quia ſic intellectus an̄quā intelligit nō eftaliquid taliū intelligibiliū. talia em̄ intelligibilia ſunt qͥdditates rerum materialium. Alia ſunt intelligibilia quenō pͥmo ſed ex ꝯſequenti et ſecundario ꝯgnoſcuntur abintellectu. ſicut ſunt ipſa potentia intellectiua. habitꝰ intellectualis. actus intellectus ⁊ eſſentia anime. ⁊ tunc ꝓpoſitio eſt falſa. quia intellectus eſt ſic aliquid intelligibilium vl̓ habet in ſe talia intelligibilia anteqͣꝫ incipiat inrelligere. et quia intellectus ſic ſeipſum intelligit. ideo eſtaliqͥd intelligibiliū ante intelligere.Neqꝫ miſceri eſt rōnabile ip̄m corꝑi. Qualis em̄ aliquis vtiqꝫ fiet aut calefactus aut frigidus: ſi organum aliquod erit ſicut ſenſitiuo.nunc aūt nullum eſt.Hic ꝯn̄ter Areſto. oſtendit ꝙ intellectus nō ſit virptus organica. ⁊ hoc ideo quia pͥus dictū eſt ꝙ ſicut ſe hꝫſenſibile ad ſenſum. ſic ſe habet intelligibile ad intellectum. cum ergo ſenſus ſit virtus organica idem videturdicendum de intellectu. Hoc ergo excludit Areſtote.et vult ꝙ intellectus nō miſcet̉ corpori ẜm organum Qd̓ſic ꝓbatur. ſi intellectus eſſet in organo corporeo tūc nōpoſſet omnia corporal̓ia intelligere. ſed intellectus intelligit om̄ia corꝑalia. ergo nō eſt in organo corporeo Minor patꝫ. quia quidditas rei materialis incommuni eſtobiectum noſtri intellectus. ⁊ ſic intelligit omnem quidditatem materialem. Maiorm ꝓbat Areſto. quia quelibet potentia organica in ſua oꝑatōne ꝯformatur organo. et iō ſi organū in ſe habeat aliquam formam. obiectitunc nō poteſt aliquid obiecti ꝯgnoſcere. vt ſi oculus habeat in ſe aliquem colorem tunc nō poteſt potētia viſiuavidere aliquem colorem.☞ Arguit̉. oculus qn̄qꝫ eſt calidus et quandoqꝫ frigidus. ⁊ tamen poteſt ꝯgnoſcere oīa viſibilia. ergo nō eſtverum ꝙ organum habens in ſe qualitatem ſenſibilē impediatur a ꝯgnitōe aliorum obiectorū. Dd̓m ꝙ noneſt ſic intelligendum. ꝙ organū habens in ſe formam cuiuſcūqꝫ obiecti impediat̉ a cognitōe alioꝝ. ſed organū habens in ſe formā ſui obiecti impediat̉ a cognitōne aliorū.ſic ad ꝓpoſitū obiectū intellecrus eſt qͥdditas rei materialis in ꝯmuni ſi ego organū eius eſſet qualitercūqꝫ ꝯpoſitum ex aliqua re materiali. tunc impeditur intellectus aꝯgnitōe aliaꝝ reꝝ materialium. quia quelibet res materialis continetur ſub obiecto intellectusEt bene iā dicētes ſunt animā eſſe locū ſpecierum: niſi ꝙ nō tota ſed intellectiua neqꝫ actu ſed potentia ſpecies
Hic ꝯſequēter adaptat hoc qd̓ dcm̄ eſt ad opinioneꝫantiquoꝝ. quia em̄ dictum eſt ꝙ intellectus nō poteſt eēin organo corꝑali. ex hoc quia tunc nō reciperet ſpēs aliarum rerum bene dicebant antiqui ꝙ aīa eſſet locus ſpēꝝintelligibiliū nō tamē quelibꝫ ſꝫ anima intellectiua. quiaintellectus nō eſt habens organum. ſed alie potentie vegetatiue ⁊ ſenſitiue ſunt in aliqͥbus organis corꝑalibusquāuis ergo poſſit dici de ſenſibus ꝑticularibus ꝙ ſintloca aliquaꝝ ſpērum. qꝛ viſus recipit ſpes viſibiliū. auditus ſpēs audibiliū. ⁊ ſic de alijs. nō tn̄ p̄t vl̓r dici ꝙ aliqͣpotentia ſit locus vl̓r oīm ſpērum qͣꝫ intellectus¶ Querit̉. quē errorē hic excludit Areſto. cum dicit animam eſſe locum ſpērum. Dd̓m ꝙ hic excludit opinionem Auicenne. qui dicit ꝙ intellectu noſtro nō maneant ſpēs intelligibiles poſt actualem intellectōem. hocaūt eſt contra naturam loci. quia locus habet cōſeruarelocatum. ſi ergo ſpecies intelligibiles non reſeruarent̉ inintellectu noſtro impertinenter diceretur ꝙ intellectꝰ eſſet locus ſpecierum.¶ Arguit̉. ſi intellectus eſſet locus ſpecieruꝫ. ſequereturꝙ ſpēs nō eſſent ſubiectate in intellectu. quia locatū noneſt ſubiectatū in loco. Qd̓m ꝙ iſta locutio eſt methaphorica ⁊ ſimilitudinaria. ⁊ ideo non opꝫ ꝙ ſit ſimilitudo ẜm omnia. ſed ſufficit ſil̓itudo ẜm aliqua. Eſt ergo quadruplex ſimilitudo. Prima eſt. ſicut locus terminatur per locatum. ita intellectus terminat̉ ad operādūꝑ ſpēs intelligibiles. qꝛ ꝓpter diuerſas ſpēs intelligibilesoꝑatur diuerſa. Poteſt etiā vnus locus ſucceſſiue multa locata in ſe reciꝑe ita intellectus ſuſcipere poteſt ſucceſfiue pl̓es ſpēs intelligibiles Iteꝫ locus habens in ſe vnūlocatum nō pōt natural̓r aliud reciꝑe. ſic etiam intellectus nō poteſt reciꝑe plures ſpecies intelligibiles ill̓ ſimulvtendo quāuis abſolute poſſit. quia quando vtitur vnaſpecie intelligibili nō poteſt ſimul alia vti. Secunda ſimilitudo eſt. ſicut locus eſt conſeruatiuus locati. ita intellectus eſt conſeruatiuus ſpērum intelligibilium. ⁊ ideo dicitur intellectus me moria quia conſeruat ſpecies intelligibiles Et iſtam ſimilitudineꝫ tangit Areſto. in textuTercia ſimilitudo eſt. ſicut locus eſt pͥncipiū gn̄atōnisrerum genitarū. ſic intellectus agens eſt pͥncipiū generationis ſpērum intelligibilium. vt infra patebit de intellectu agente. Quarta ſil̓itudo eſt. ſicut vnūquodqꝫ tenditin ſuum locuꝫ naturalem. ita ſpēs ſenſibiles accepte ſublumine intellectus agentis natural̓r tendunt ad intellectum poſſibilem. Eſt tamen drn̄a inter intellectuꝫ et locum et ſpēm intelligibilem et locatum. quia locatum nōeſt in loco ſubiectiue. ſed ſpecies intelligibilis eſt in intellectu ſubiectiue.☞ Arguit̉. ſpecies ītelligibiles ſunt ſingulares. ergoſunt in aliqua potentia organica. ꝯſequentia tenet qꝛ iudiuiduatio fit per materiam Dd̓m ꝙ dupl̓r aliꝗd dicitur ſingulare. Uno modo pͥmo ⁊ ꝑ ſe. ⁊ qd̓ ſic eſt ſingulare hoc eſt in materia. Alio modo aliquid eſt ſinguiareex ꝯſequēti. quia ſcꝫ eſt in aliquo qd̓ vlteriꝰ eſt in alio qd̓eſt in materia. ⁊ quāuis tal̓ ſingularitas original̓r fit exmateria. nō tamen eſt proxime ex materia. ⁊ ſic eſt de ſpēintelligibili quia ſpēs intelligibilis proxime eſt in intellectu qui eſt immaterialis. ⁊ vlterius intellectus eſt in aīaimmateriali Sed aīa rōnalis ⁊ immaterialis eſt in corꝑemateriali. aīa gͦ īmediate indiuiduat̉ ex corꝑe. ſꝫ intellectus hꝫ indiuiduatōeꝫ mediatā ex corꝑe qꝛ ꝑaīam¶ Querit̉. vtꝝ ſpecies intelligibiles ſemper manēt in in