Areſtotelis
FolIIxL3
regula viuendi ſui .i. ip̄ius. ⁊ obliqͥ .i. mali ſiue iniuſti Sicem̄ dicit Areſto. v. politicoꝝ. virtuoſi ſunt optimi rectores cōitatis. qꝛ virtuoſi pn̄t ſe regere ⁊ alios Iltīa autoritas introducit̉ ſic. quia dicebat aliqui ꝙ in vno corꝑeeſſent multe anime. Et dicit Areſto. ꝙ hoc nō eſt veruꝫqꝛ non p̄t dari rō quare tales aīe ſunt in vno corpore cuꝫcorpus nō contineat aīam ſed aīa corpusArguit̉. videt̉ ꝙ inaīata etiā moueant̉. gͦ non differūtaīata ab īaīatis motū ⁊ ſenſu. gͦ ē ꝯtra pͥmā auttoritateQd̓m ꝙ dupl̓r aliquid mouet̉. vnoº aliqͥd moueturſcꝫ ab aliquo ſeꝑato ab illo. ⁊ ſic etiā mouent̉ inaīata ſicꝭlapis mouet̉ a generāte ſiue remouēte ꝓhibēs vt d̓r. viij.ph̓icoꝝ. Alioª aliqͥd mouet̉ ab aliquo ſibi cōiuncto. ⁊ ſicmotus ꝯuenit aīatis. qꝛ aīata mouent̉ ab aīa eis cōiuncta. Uel p̄t dici ꝙ eſt aliqͥs motus qͥ nō ꝯuenit niſi aīmatis ſicut motus augmētatōnis. ſed in īaīatis eſt magꝭ ꝓprie additio materie ad materiā qͣꝫ ꝓprie dcā augmentatio. ſicut pꝫ in pͥmo de gn̄atione. nō em̄ fit ꝯuerſio in īaīatis alicuiꝰ additi in priorē ſubam ſicut in aīatis. ſed generat̉ noua res. Exēpli grā. ſi ignis augmentaret̉ ꝓpterappōem lignoꝝ tūc ille ignis qͥ p̄fuit nō ꝯuertit ligna inſui naturā ſicut alimentū appoſitū aīali ꝯuertit̉ in naturā aliti. ſed gn̄atur nouus ignis ex lignis appoſitisArguit̉. argentū viuū ꝑ ſe mouet̉ ⁊ tn̄ nō hꝫ aīamDd̓m ꝙ argentū viuū nō mouet̉ motu augmētationis ꝑ ſe ſicut mouent̉ aīalia q̄ mouent̉ motu augmētatōnis Et ſi dicat̉ de motu locali. Dd̓m ꝙ talis motꝰ localis nō ꝯuenit ſibi ex natura aīe ſed ex natura mixtionis.qꝛ in argento viuo eſt ꝯmixtio ſicci ⁊ humidi. ⁊ ꝓpter hūiditatē ꝯmixtā natural̓r argentū viuū fluit. ſed ꝓpter ſiccitatē mouet in numerali loco. ⁊ ſic eſt q̄dā pugna int̓ humidū ⁊ ſiccū ꝓpter quā ꝯtingit argentū viuū ſic ſꝑ mōueri Eſt etiā ꝯſiderandū ꝙ differre nō dꝫ capi ꝓut dicit dram eēntialē. qꝛ ſic aīata differūt ab inaīatis ꝑ intriſecā drām. ſed dꝫ capi hic ꝓ qͣcunqꝫ accn̄tali drn̄a vel diuerſitate Iſta em̄ drn̄a fuit data ab antiqͥs qui fueruntſenſibiles non cognoſcentes reꝝ differentiasArguit̉. corpus ꝯtinet aīaꝫ. gͦ illa ē ſimpl̓r falſa. ꝙ aīaꝯtinet corpꝰ. ⁊ nō ecōtra. qꝛ illud ꝯtinet aliud in qͦ alterū eſt. ſꝫ aīa eſt in corꝑe. gͦ ꝯtinet̉ a corꝑe Dd̓m ꝙ ꝯtnētia eſt duplex. q̄dā eſt natural̓ ſiue indiuidual̓ ẜm quāꝯtinēs indiuiduat ꝯtentū. ⁊ ſic corpus cōtinet aīam. qͥaaīa fit indiuidual̓ ex hͦ ꝙ eſt in corꝑe. qꝛ ꝑ corpꝰ aīa fit incōicabilis Alia eſt ꝯtinētia formal̓ ſiue ſpecifica. ⁊ ſic aīaꝯtinet corpꝰ. qꝛ aīa dat ſpēm corꝑi ⁊ toti cōpoſito Et iōArꝭ. bn̄ loqͥtur in textu ꝙ nō p̄n̄t eſſe pl̓es aīe in vno corpore. qꝛ tūc corpus nō haberet vnā ſpēm. ſed qͣtuor qd̓ ēimpoſſibile. Et ſi loquamur de ꝯtinētia quātitatiua tūcquodāmodo p̄t intelligi ꝙ aīa ꝯtinet corpus. qꝛ d̓t Arꝭ.in textu ꝙ ꝑtes qͣꝫtitatiue corꝑis non ſil̓ manent remotaaīa a corpore. Et tm̄ de primo libroNota verſus in ſe ꝯtinētes opīones antiquoꝝ de aīaSic ſunt ponentes animam primi ſapientesIgnē democritꝰ. athamos Leu. PithagoraſqꝫPonit. Anaxagoras intellectū. elemētaEmpedocles. Plato poſuit numeros ⁊ ydeasEt Thales aīam memorabit̉ eſſe motiuāAera Dyogenes. Craclitus eſſe vaporemComꝑat Almeon hanc īmortalibꝰ. IppusDixit aquā Trixias aīam dedit eſſe cruoremSummus Areſtotiles hanc dicti corꝑis actū.
IIAliUe qͥdem igit̉ a pͥoribꝰ tracita de aīa dicta ſunt Iterū aūttāqͣꝫ ex pͥncipio redeamꝰ tēptātes determinare quid eſt aīa ⁊q̄ vtiqꝫ erit cōiſſima rō ipſiusPoſtqͣꝫ Areſto. in pͥmo libro det̓minauit de aīa ẜm opinionē antiquoꝝ. hic in ſcd̓o det̓minat de aīa ẜm opinionē ꝓpriā. Et pͥmo det̓minat de aīa qͣꝫtū ad eiꝰ qͥdditateꝫSecūdo de eiꝰ potētijs. ibi (Potētiaꝝ aūt aīeArguit̉. q̄ſtio an eſt p̄ſupponit̉ a q̄ſtiōe qͥd eſt. gͦ videt̉ypͥus debeat q̄ri an aīa ſit anteqͣꝫ diffinitio aīe ponatur.Dd̓m ꝙ aīam eſſe pꝫ ad ſenſum. ſꝫ ars ⁊ ꝟtus ſunt circa difficilia ⁊ circa ea q̄ nō ſunt de ſe nota. ſic gͦ Areſto. d̓ipͥmo thopiconō eſt q̄rendū de illis in aliqͣ ſcīa qͣ cadūt ſub ſex hoc em̄ ꝙ aliqͥs hꝫ oꝑatiōeꝫ vitalē q̄ cadit ſub ſenſtatim cognoſcit aīam eſſe in illo corꝑe qd̓hꝫ talē oꝑatōem. Sil̓e iſtiꝰ ponit Areſto. ij. phiſicoꝝ. vbiſic inqͥt ꝙ ridiculoſum fuit ſiue ridiculū eſt naturā demōſtrare eſſe. qꝛ cadit ſub ſenſu. In pͥmis gͦ ꝯtinuat Areſt.dicta dicēdis. Et d̓t ꝙ illa (q̄ dicta ſunt de aīa) ſunt tradita a pͥoribꝰ .i. antiqͥs ph̓is qui ſolebat habere diuerſasopiniones de aīa. Et ideo nūc a pͥncipio dd̓m eſt de aīaqͥd ſit aīa ⁊ q̄ ſit cōiſſima rō ipſius aīe. In qͦ tria ꝯſiderat̉Primū eſt ꝙ de nouo tractādū eſt de aīa acſi nihil dictūeſſet de ea. qꝛ oīa dicta pͥus de aīa paꝝ vel nihil hn̄t veritatis. gͦ ſi debeamꝰ de aīa ꝟitatē dicere tūc oꝫ a nouo incipere. Scd̓m ꝯſiderādū eſt ꝙ in textu d̓r (tēptātes) in qͦtāgit̉ difficultas determinādi de aīa. qꝛ qͣꝫuis aīa qͦ ad qꝛeſt ſit facilis cognitōis. tn̄ cognitio ipſius qͦ ad qͥd eſt difficilis eſt. Terciū qd̓ notat̉ eſt ꝙ Areſto. vult det̓minarede aīa ẜm coiſſimā eiꝰ rōnē. qd̓ d̓t Areſto. ad excludēdūduas opiniones antiquoꝝ. quoꝝ aliqͥ locuti ſunt ſolū deaīa vegetatiua ⁊ ſenſitiua nō diſtinguētes intellectum aſenſu. Alij aūt ſicut platonici ſolū locuti ſunt de aīa rōnali. ⁊ nō de alijs aīabꝰ. ⁊ ideo ad excludēdū vtrāqꝫ opinnē d̓t ꝙ vult dare cōem rōnem q̄ ꝯuenit oībꝰ aīabꝰDicimꝰ itaqꝫ vnū qͦddā genꝰ eoꝝ q̄ ſtꝭ ſub̓aHic ꝓſeqͥtur intentū ſuū. ſcꝫ ponēdo duas diffinitōes aīEt pͥmo inueſtigat eā q̄ ſe hꝫ ſicut ꝯcl̓o demr̄atiōis Secūdo illā q̄ ē ſicut demrātiō is pͥncipiū. ibi (qm̄ āt ex īcertis) Circa pͥmū duo facit. qꝛ pͥmo inueſtigat diffinitiōeꝫaīe. Scd̓o ꝓbat eā ibi (vl̓r gͦ) Circa pͥmū iterū duo facitqꝛ pͥmo ponit diuiſiōes ad īueſtigādū diffinitōes de aīa.qꝛ illū modū inueſtigādi diffinitōeꝫ ponit ſcd̓o poſterioꝝtāqͣꝫ vtilē. Scd̓o ex ill̓ diuiſiōibꝰ ꝯcludit diffinitōem aīeCirca pͥmū p̄mittit ſex diuiſiōes. qͣrū pͥma ē entis ī. x. p̄dicam̄ta. ⁊ illa īſinuat paucis ꝟbis ī textu cū ſic d̓t Nosph̓i dicimꝰ vnū genꝰ entis eē ſub̓am ꝑ qd̓ ītelligit̉ ꝙ ensetiā hꝫ alias ꝑtes ſiue genera ſub ſe .ſ. alia p̄dicamētaHuiꝰ āt aliud qͥdē ſic̄ materiā q̄ ẜm ſe qͥdemnō ē hͦ aliqͥd. aliud āt ſic̄ formā ⁊ ſpēm ẜm quād̓r iā hͦ aliqͥd. ⁊ terciā q̄ ex his? Eſt āt materia qͥdem potentia. ſpēs aūt endelechia.Hic ponit aliā diuiſionē. ⁊ eſt iſta ꝙ ſub̓a diuidit̉ in mateCriā formam ⁊ totū ꝯpoſitū. Et differūt ꝑtes iſtiꝰ diuiſio
C iij