Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis : Mit Text
Entstehung
Seite
LVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Queſtionestercij de Anima

tellectu Aut qn̄qꝫ ille ſpēs ſic recepte corrūpant̉Dicendū poſtqͣꝫ ſpecies intelligibiles ſunt ſemerecepte in intellectu. tunc ſemper manent in int̓ellectu. etper ꝯſequens poſſunt corrūpi. Quod ſic patet. quiaforma exiſtens in ſubiecto tripl̓r pōt corrumpi. ſed nulloiſtoꝝ modoꝝ ſpecies intelligibilis corrumpitur. Corrūpitur em̄. Primo forma exiſtens in ſubiecto a ſuo cōtrario. ſicut frigiditas exiſtens in aqua corrumpitur ex calore ignis. ſic ſpecies intelligibiles non poſſunt corrumpi cum non habent contrarium. Secundo aliqua formaexiſtens in ſubiecto corrumpitur ad corruptōem ſubiectiſicut albedo exiſtēs in homine corrūpit̉ ad corruptōnemhoīs. ſic ſpecies intelligibiles poſſunt corrūpi. qꝛ ſtꝭin intellectu qui eſt incorruptibilis Tercio corrūpituraliqua forma exiſtens in ſubiecto defectū ꝯſeruātis etſic lumē in aere corrūpit̉ deficiente lumine ſolis in noſtroemiſperio. ſic ſpēs intelligibiles pn̄t corrūpi quia lumen intellectus agentis eſt ſemper pn̄s intellectui poſſibili. ꝯn̄s illuminat ſpēs ibi exiſtētes Arguit̉. ſpēs ſenſibiles corrumpunt̉ in ſenſu. etiāſpēs intelligibiles in intellcū. ꝯſequētia tenꝫ a ſil̓i. Dicenduꝫ eſt ſil̓e quia ſpēs ſenſibiles ſunt in organiscorporalibꝰ. quia ſunt in ſenſibus interioribꝰ. ergo accidens corrūpat̉ ad corruptōem ſubiecti pn̄t ſpēs ſenſibiles corrūpi ad corruptōem organoꝝ ſenſitiuoꝝ. corrupto corꝑe mortem naturalē corrūpunt̉ ſpēs intelligibiles ſicut ſpes ſenſibiles. Qn̄t etiam ſpēs ſenſibilescorrūpi indiſpōnem organorum. manentibus tamē organis incorruptis. vt patꝫ ad ſenſum in ebrioſis amantibus et freneticis Arguit̉ ex hoc ſeq̄ret̉ ſcīa ſemꝑ manerꝫ in nobisquia per ſpēs intelligibiles nos ꝯgnoſcimꝰ res. ſed ſemꝑmanent ſpēs intelligibiles. ergo ſemper manent ſcientieDd̓m eſt ſil̓e de ſpēbus intelligibilibus de ſcientia. quia ſpēs intelligibiles ſunt ſimplices forme exiſtētes in intellectu habentes ꝯtrariū vt dcm̄ eſt In ſcd̓aaūt oꝑatōne intellectus et in tercia inuenit̉ contrarietasIn ſecundo (in qua eſt veꝝ vl̓ falſum) falſuꝫ opponiturvero intellectus in ſecūda oꝑatōne poteſt corrumptqͣꝫtum ad eius obiectū. ſic ſcꝫ intellectus aſſentiat falſo qui prius aſſenciebat vero. Etiā in tercia operatōneintellectus per quā in nobis gnatur ſcientia poteſt intellectus corrupi. hoc dupl̓r. Uno modo per deceptōem fit argumentatōem falſam. quia ſicut ſyllogiſmumdemonſtratm gn̄atur in nobis ſcīa ẜm terciam oꝑationem intellectus Ita ſyllogiſmū falſigraphū ꝯtrariat̉ſyllogiſmo demonſtratiuo gn̄atur in nobis error ꝯtrarius ſcīe. hoc fit alteratōem in intellectu factā. ſꝫalteratōem factā in fantaſia. hoc em̄ aliter diſponūtur fātaſmata eliciūtur alie propōnes ẜm ordinationemfantaſmatum. quia ergo falſam argumentatōem fantaſmata inordinate diſponūtur. ſic eliciūtur falſe propōnes in intellectu. fit deceptio. Alio modo contingit ſcitiam perire ab intellcū per obliuionem. Ratio illius eſtquia ſicut aliquid generatur ita etiam conſeruatur et perillius oppoſitum corrūpitur. ſed ſcientia in nobis generatur per vſum et operatōnem. quia ex actibus ſepe reiteratis generatur habitus. quando ergo aliquis non vtitur ſcientia habita perit habitus ab intellectu. et quiaquandoqꝫ contingit poſſumus vti ſcientia propt̓indiſponem ſenſuum interiorum. ideo dicit̉ ſcientia corrumpi per egritudinem.

Qm̄ aūt non ſimilis ſit impaſſibilitas ſenſitiui et intellectiui manifeſtū eſt ex organis etſenſu. ſenſus em̄ poteſt ſentire ex valde ſenſibili. vt ſonū ex magnis ſonis. neqꝫ ex fortibꝰ/odoribus et coloribꝰ. neqꝫ videre neqꝫ odorare. Sed intellectus cum intelligat aliqͥd valdeintelligibile. minus intelligit infima. ſed etmagis ſenſitiuū qͥdeꝫ em̄ ſine corꝑe eſt. hicautem ſeparatus eſtCul ſenſaꝫ hacQuia dcm̄ eſt intellectus eſt virtus paſſiua ſicuſenſus. Hic Areſto. ponit drām inter paſſibilitatē ſenſus intellectus. Et intendit Areſtoteles qͣꝫuis tamſenſus qͣꝫ intellectus patiant̉ a ſuis ſubiectis paſſionefectiua. eſt tn̄ drā qͣꝫtuꝫ ad obiectū excellenter acceptumqꝛ excellēs ſenſibile corrūpit ſenſuꝫ. ſed excellens intelligbile non corrūpit intellectū. ſed magis ꝑficit ip̄m Ratio diuerſitatis eſt. qꝛ ſenſus eſt virtus in organo corꝑaliet ideo excellēs ſenſibile corrūpit proportōem organi. ſꝫintellectus eſt ꝟtus immaterialis. et p̄t corrūpi adcorruptōem organi. qꝛ habet organū maxime intelligibilia magis ꝑficiūt ip̄m intellectū. qꝛ d̓t textꝰ ſenſitiuū eſt ſine corpore ſed intellectꝰ eſt ſeparatus. Arguit̉. intellectꝰ non eſt ſeꝑatꝰ. ꝓbat̉ qꝛ ab eēntiaꝯiūcta fluit potētia ſeꝑata. ſed aīa eſt eēntia ꝯiunctacorꝑi ab ea fluit aliqͣ pon̄a ſeꝑata Dd̓ꝫ dupliciter aliqͣ eſſentia ſiue forma eſt ꝯiūcta corꝑi. vnoº informatōem tm̄ īmerſionē. ſic aīa rōnalis eſt ꝯiūctacorꝑi. a tali ꝯiūcta bn̄ p̄t fluere potētia ſeꝑata qꝛ qͣꝫuistalis forma ſit in corꝑe tn̄ habet legē corꝑis qꝛ eſt immaterialis. Alia eſt eēntia ꝯiucta corꝑi informatōemet immerſionē ſimul. qꝛ ſequit̉ legeꝫ corꝑis ſicut eſſentiebrutoꝝ alioꝝ inaīatoꝝ. et ab eſſentia ſic ꝯiuncta immerſionē non fluit potentia ſeꝑata Querit̉. vtꝝ aīa debeat plus dici ſeꝑata a corꝑe vl̓ intellectus Qd̓m aīa rōnaͣlis accipit̉ dupl̓r. vnoºut includit in ſe potētias ſenſitiuas vegetatiuas. ſicaīa eſt minus ſeꝑata qͣꝫ intellectꝰ. Alioº accipit̉ aīa rōnalis ẜm potētias intellectiuas tm̄. ſic aīa eſt plus ſeparata qͣꝫ intellectus. qꝛ tūc intellectus ſeꝑat̉ ad ſeꝑatōeꝫ aīeet ideo ſeꝑabilitas pͥus eſt in aīa poſtea in intellectu qꝛqͥcqͥd reꝑit̉ in cauſis et effectibꝰ hoc potiori cōuenitcauſis qͣꝫ effectibꝰ. ſꝫ ſeꝑabilitas conuenit aīe ſicut cauſeſeparabilitatis potentie. ergo plus conuenit anime qͣꝫintellectui Arguitur. ſi intellectus eſſet ſeꝑatus ab homine.tunc ſequeretur homo eſſet intellectualis. qꝛ qd̓ eſtſeꝑatum ab aliquo denoīat ip̄m Qd̓m duplicit̓aliqͥd eſt ſeꝑatum ab alio. vno modo ẜm eſſe operationem ſimul. hoc non denominat illud a quo eſt ſic ſeꝑatum. ſicut albedo ſeparata ab hoīe non denominat hominem. Alio modo aliquid eſt ſeꝑatum ab alio ẜm operatōem qͣꝫuis ſit ei ꝯiunctū ẜm eſſe. et ſic intellectus eſtſeꝑatus a corꝑe. qꝛ intellectus operatur per aliqd̓ organū corꝑale tanqͣꝫ in eo exiſtēs ſubiectiue qͣꝫuis vtat̉ organis ſenſuū interiorū ſicut ip̄is ſenſibꝰ miniſteriū Sitamen intelligat̉ de eſſentia aīe rationalis tūc etiam illa