Areſtotelis

Folio lvij

E parte autemanime qua cognoſcit anima ⁊ſapit ſiue ſeparabili exiſtente.ſiue nō ſeparabili ẜm magnitudinem. ſed ẜm rationem cōſiderandum quam habet differentiam. et quomodo quidem fit ip̄m intelligereIſte eſt tercius libet de auima ẜm ſanctum ThomaꝫIn quo poſtqͣꝫ Areſto. determinauit de potentijs ſenſitiuis. ⁊ de eoꝝ obiectis. ꝯſequēter determinat de ip̄a petentia intellectiua ſiue intellectu ẜm ſubſtantiā eiꝰ Ratio ordinis eſt. quia in iſta parte incipit ꝓprie determinare de intellcū ẜm eius naturam. Ex hoc ſic arguitur. cōmuniora ſunt priora vt habetur pͥmo phiſicoꝝ ſed potētie ſenſitiue ſunt ꝯmuniores intellectiuis. quia reperturtur in pluribꝰ. ergo determinatio potētiaꝝ ſenſitiuaꝝ p̄cedit determinatōem potētie intellectiue. ergo oporret precognoſcere oꝑatōem potētiaꝝ ſenſitiuaꝝ an̄qͣꝫ operatiointellectus cognoſcatur¶ Querit̉. quare igit̉ potētie intellectiue p̄cedunt potētiam ẜm locum motiuam cum tamen potētia motiua ſitgeneralior ⁊ ẜm naturā communiora ſunt pͥora Dd̓ꝫꝙ duplex eſt ordo. ſcꝫ quo ad nos ⁊ quo ad naturaꝫ Ordine quo ad nos illa ſunt priora que ſunt nobis notiora.et ſic potentia motiua precedit intellectiuam tanquamnobis notior. Ordo autem nature eſt duplex. ſcilicet generationis ẜm quem ordinem imperfectiora ſunt prioraet ſic iterum potentia motiua eſt prior intellectiua. Ethoc ex duobus. quia communiora ſunt priora illo modoquia ſunt imperfectiora contractis. ſed potentia motiuaeſt communior Secundo. quia potentia motiua eſt materialis. ſed materialia a toto genere ſunt imperfectioraimmaterialibus. Alius eſt ordo nature ꝑfectōnis ⁊ ſicpotētia intellectiua p̄cedit potentiā motiuam tanquamꝑfectior. Et hoc patꝫ ex duobus. quia potētia intellectiua eſt immaterial̓ vt dcm̄ eſt. ergo eſt ꝑfectior. Secundo. quia potentia localiter motiua pͥncipiatur ab intellectu vt infra patebit. ſed ẜm naturam pͥncipium precedit pͥncipiatum. ergo ⁊c̄. Etiam conſiderandum eſtꝙ ordine doctrine potentia intellectiua debet p̄cederemotiuam Et hoc ꝓpter duas cauſas. Prima eſt. qꝛ debet immediate poni apud potentiam ſenſitiuam cū potentia ſenſitiua ſit etiam cognitiua ſicut intellectiua. ſedmotiua executiua nō eſt cognitiua. Secūda eſt. quia potentie ſenſitiue ſubſeruiunt intellectui. ergo immediatepoſt determinatōem de ſenſu debet etiam via doctrine.fieri determinatio de intellectu. Areſto. ergo dicit quianunc ꝯſiderandum eſt de parte anime qua cognoſcit etſapit anima. ideo mouet talem queſtionem. Utrū talispars anime ſit ſeꝑabilis ab alijs partibus. ſiue ẜm magnitudinem .i. loco et ſubiecto. ſicut Plato qui poſuit animam intellectiuam eſſe in capite. vel iſta pars ſit ſeꝑabilis ab alijs partibus ẜm rōem ſolum. Et iterum conſiderandum eſt quam differentiaꝫ habet illa ꝑs ab alijsEt iterum qūo fiat ⁊ quid ſit intelligere .i. quis actus ſit

intellcūs ⁊ quō ꝯpleatur.¶ Queritur. de quo determinatur in iſto tercio libroQd̓m ꝙ pͥmo de ꝑte intellectiua. ſcd̓o de parte motiua. et in fine huius tercij comꝑant̉ ꝑtes aīme adinuicēSecunda pars ibi (de mouente aūt) Tercia pars. ibi(Uegetabilem quidem)¶ Querit̉. quare dicit Areſto. de parte aīme Dd̓m ꝙdicit ꝯtra opinionem antiquoꝝ. ⁊ precipue Auerrois etAuicenne. qui dixerūt ꝙ intellectus eſſꝫ ſubſtantia ſeꝑata. ⁊ ꝯtinuaret̉ ip̄i anime ꝑ fantaſmata. ⁊ per talem continuatōem aīa intelligeret. Contra quos d̓t Areſto. ꝙeſt ꝑs anime ⁊ non tota ſubſtantia.☞ Arguit̉ anima eſt ſimplex forma. ergo non habꝫ ꝑtes Dd̓m ꝙ qͣꝫuis anima nō habeat ꝑtes integraleset quidditatiuas. ſicut habent res materiales. neqꝫ hꝫ ꝑtes eſſentiales ph̓icas. qꝛ nō ꝯponitur ex materia et forma quāuis benehabeat ꝑtes eſſentiales diffinitiuas. hꝫtamen ꝑtes poteſtatiuas ⁊ ſubiectīas. qꝛ habꝫ potētiasq̄ ſunt ꝑtes poteſtatiue. ⁊ ꝑtes eius ſubiectiue ſunt aīmave getatīa ſenſitiua ⁊ intellectiua☞ Arguit̉. ille ꝑticule cognoſcere ⁊ ſaꝑe idem ſunt ergo in hoc loco ponuntur ſuperflue. Qd̓m ꝙ quāuisſaꝑe ⁊ cognoſcere ſint idem ſubiecto qꝛ ſpectant ad intellectum. differunt tamē rōne. Et hoc dupliciter. qꝛ aīadicit̉ cognoſcere quantum ad apprehenſioneꝫ ſimplicē. ⁊dicit̉ ſapere quantū ad iudiciū. vl̓ dicit̉ cognoſcere quantum ad intellectum practicū. ⁊ dicit̉ ſapere quantum adintellectum ſpeculatiuum cuius principalis habitus eſtſapientia¶ Querit̉. quare Areſto. mouet iſtam queſtionem ⁊ nōſoluit eam. Qd̓m ꝙ intellectꝰ capit̉ dupliciter. Unomodo pro tota eſſentia aīe intellectiue ſic Areſto. priusſoluit iſtā q̄ſtionē in ſecūdo huiꝰ vbi dixit. Separat̉ aūthoc ab hoc ſicut perpetuū a corruptibili. Et infra meliꝰquādo dicit ꝙ intellectus .i. aīa intellectiua eſt ſolū ſeꝑaratus. ⁊ eſt id quod vere eſt. ⁊ hoc ſolū īmortale ⁊ imperpetuum eſt. Alio modo accipitur intellectus prout ſignificat potentiā. ⁊ tunc ipſum intellectum eſſe ſeparatumvel ſeparabilē a corpore eſt ipſum non vti organo corporeo. ⁊ ſic Areſto. poſtea probat intellectum eſſe ſeparatūquia īmixtum ſcꝫ corpori.¶ Querit̉ vtꝝ intellectꝰ ſit ſeparabilis ab alijs potentijs magnitudine .i. loco. ſubiecto vel ratione. Dd̓m ꝙintellectus differt ab alijs potentijs anime ratione. ideſt. eſſentiali diffinitiōe. ſed proprie non differt ab eis ſubiecto id eſt materia. quia intellectus nō eſt in aliquo ſubiecto ſicut in materia. GoxX9º2Si igitur eſt ītelligere ſicut ſentire aut patialiquid. vtiqꝫ erit ab intelligibili. aut aliqͥd huiuſmodi alterū Imꝑaſſibilē ergo oportet eſſeſuſceptiuum aūt ſpeciei. et potentia huiuſmodi ſed nō hoc Et ſimiliter ſe habere ſicut ſenſitiuum ad ſenſibilia. ſic intellectuum ad intelligibilia.Hiciam Areſtoteles ſoluit queſtionem vltimo motam. ſcilicet quomodo fiat ipſum intelligere. Et vultꝙ intelligere fit ſicut ſentire. ſicut em̄ ſentire fit per hoc