Primus de Anima

Folio primo

Irta mitiū libri de amima. Queritur primo. vtrum de anima ſit ſcientia. Dicendū ꝙ ſic. quia de illo eſt ſcientia quod hꝫ paſſiones perprincipia de ipſo demonſtrabiles. ſed ſic eſt de aīa. ergode aīa eſt ſcīa. Maior patꝫ. qꝛ eadem requirūtur ad demonſtrationem ⁊ ſcīam. qꝛ demonſtratio eſt ſyllogiſmꝰfaciens ſcire. ſed illa ſufficiūt ⁊ requirūtur ad demoſtrationē. ſicut pꝫ in pͥncipio pͥmi poſteriorum. Qinor oſtenditur. qꝛ pͥncipia anime ſunt illa que ponūtur in diffinitione anime. ⁊ hoc eſt de intentione Areſtotelis. ſecūdo poſteriorū. qͥ ponit ad hoc duas cauſas. Prima eſt. ꝙ idemſunt quid ⁊ propter quid. ⁊ idem ſunt diffinitio que eſt cādiffiniti ⁊ diffinitio que eſt medium demonſtratiōis Secūda eſt. qꝛ dicit ꝙ diffinitio eſt medium demonſtratiōispotiſſime. Paſſiones autē ſunt vita aut potentie aīe Poteſt etzanima dupl̓rAno mō vt genus ẜm ꝙ ſeitiua ſenſitiuaꝫ ⁊ intellectiua. etextendit̉ ad aīamſic aīe paſſio eſt viuificare ſiue vitam dare. Alio mō accipitur aīa ẜm diuerſas eius ſpēs. et ſic aīe potentie ſunteius paſſiones. Poteſt ergo ſic fieri demonſtratio. oīs actus pͥmus ſub̓alis corporis phiſici organici eſt viuificāsſed aīa eſt actus primus ⁊c̄. ergo aīa eſt viuificās Et hoceſt quod alij ſic demonſtrant. oīs actus primus ſubſtantialis ⁊c̄. eſt pͥncipium operationum vitalium. ſed animaeſt huiuſmodi. ergo ⁊c̄.Arguitur. omnis paſſio realis debet diſtingui a ſuoſubiecto. ſed viuificare non diſtinguitur ab anima. gͦ noneſt eius paſſio. Minor pꝫ. qꝛ vita ⁊ aīa idem ſunt. vt dicit ph̓us pͥmo elenchoꝝ circa fallaciā ẜm nō cām vt cauſam. Dd̓m ꝙ viuificare capit̉ dupl̓r. Uno mō ẜm.eſt pͥmā vitā facere .i. eſſe vitale. ⁊ ſic nō diſtinguit̉ viuificare ab aīa. Quod ſic ꝓbat̉. qꝛ nullus effectus cauſe foralis realiter diſtinguit̉ a cā. ſicut albere nō diſtinguiturab albedine. ſed albefacere. qꝛ albefacere ꝓcedit ab albedine in genere cauſe efficiētis. ſed albere in genere cauſe formalis. ſic etiā viuificare non diſtinguit̉ ab aīa. ⁊ hoc mōd̓r in ſecūdo huius ꝙ viuere in viuētibꝰ eſt eſſe. Alio mōaccipitur viuificare vt eſt vitam ſecūdam facere .i. oꝑationes vitales cauſare. ⁊ ſic videre eſt viuere. audire eſt viuere. ⁊ ſic de alijs oꝑationibꝰ. ⁊ ſic viuificare diſtinguiturrealiter ab aīa Si ergo q̄rat̉ qūo debꝫ hic capi viuificareQd̓m ꝙ p̄t h̓ capi vtroqꝫ mō Et ad argumētū ꝓpoſitudd̓m ꝙ nō oꝑtet ſemꝑ quālibet paſſionē diſtingui realit̓ſuo ſubiecto. īmo ſunt multe paſſiones tam in realibꝰ enc

tibꝰ qͣꝫ in entibꝰ rōnis. que nō poſſunt realiter diſtingui aſuo ſubiecto. In realibꝰ pꝫ. qꝛ deus hꝫ paſſiones q̄ de ipſo nō diſtinguūtur. ⁊ etiā ſub̓a eſt res realis. ⁊ tn̄ eius vltima ꝓprietas. ſcꝫ eſſe ſuſceptibilē ꝯtrarioꝝ nō diſtinguỉab ipſa realiter. nā ſi eſſe ſuſceptibile ꝯtrarioꝝ eſſet accn̄sſubſtātie ⁊ nō eſſet ipſa ſub̓a. tūc eſſet proceſſus in infinitum in accidentibꝰ. qꝛ illa ſuſceptibilitas p̄ſupponeret aliam ſuſceptibilitatē. ⁊ illa iterum aliam. ⁊ ſic in infinitumIn entibꝰ rōnis patet de vl̓i ⁊ p̄dicabiliArguit̉. videt̉ ꝙ potentie aīe non poſſunt dici paſſiones aīe. Probat̉. qꝛ oīs paſſio fluit ab illo qd̓ eſt ꝯpletumſubiectū eius. ſed ſunt multe potētie q̄ nō ſunt in aīa tm̄ſed in corꝑe ⁊ aīa. ſicut ſunt potentie vegetatiue ⁊ ſenſitiue. gͦ tales potētie nō pn̄t dici paſſiones aīe Dd̓m ꝙdiit potentie ipſius aīe. q̄dam ſunt intellectiueque ſunt in aīa rōnali tm̄. vt intellectus agens poſſibiliset volūtas. ⁊ de illis potentijs nō eſt dubiū qͥn ſint complete ⁊ ꝑfecte ꝓprietates aīe. qꝛ fluūt ab aīa tanqͣꝫ a completo ſubiecto. Alie ſunt potētie que fluūt ab aīa ⁊ corꝑeſimul. ſicut ſunt potētie vegetatiue ⁊ ſenſitiue Et d̓ illiseſt dd̓m ꝙ qͣꝫuis tales potētie nō fluāt ab aīa ſicut a completo ſubiecto. fluūt tn̄ ab aīa ſicut ex ꝯpleto pͥncipio ⁊ ſicut ex ſubiecto pͥncipali. qꝛ qͣꝫuis ille potentie ſint in aīaet corpore ſubiectie. ſunt tamen pͥncipalius in aīa qͣꝫ incorpore. et ideo demonſtrant̉ de aīa ſicut de ſubiecto pͥncipali qͣꝫuis nō totali t per hoc ſoluit̉ illud argumētūquo argui ſolet. quicqͥd nō habet eſſe ꝑ ſe nō habet paſſiones ꝑ ſe. ſed aīa eſt hmōi. gͦ. Qaior ꝓbat̉. qꝛ actus ſecundus p̄ſupponit actū primū. Dd̓m ꝙ loquēdo de aīa rōnali. tūc aīa halet eſſe ꝑ ſe ẜm aptitudine. ⁊ ſic in ipſa poſſunt eſſe ꝯplete paſſiones ⁊ ꝑfecte. Loquēdo aūt de aīain cōi dd̓m eſt. ꝙ illud (qd̓ habet paſſiones ſicut completum ſubiectum paſſionū) hoc debet eſſe per ſe. ſed aīa ſenſitiua ⁊ vegetatiua nō ſunt ꝯpletum ſubiectum paſſionūſed ſunt ꝯpletū cū corpore. ⁊ ſic nō oꝑtꝫ ꝙ ille aīe habeāteſſe ꝑ ſe. ⁊ ſic hō (qui eſt ſubiectū riſibilis) ꝑ ſe ſubſiſtit. qhō eſt ꝯpletū ſubiectū riſibilis. Et p̄t dari ſimile de paſſionibꝰ. qͥ pͥncipaliter fluūt a corꝑe. qͣꝫuis ſint ꝑ ſe toti inexiſtentes. ſicut eſſe corruptibile. q̄ corruptibilitas (qͣꝫuisſit paſſio totius corꝑis mixti) tn̄ pͥncipalius fluit ex materia que eſt origo corruptibilitatis ſub pͥuatione exiſtēs.Sic etiam eſt dicendum de iſtis potentijs. quia qͣꝫuis potentie ſint in toto compoſito. tamen principalius fluuntab anima qͣꝫ corporeArguitur. omnis ſcīa eſt habitus intellectualis. tuncſic. de illo nō eſt ſcīa qd̓ nō p̄t ꝑ intellectuꝫ apprehēdi. ſedaīa nō p̄t ꝑ intellectu apprehendi. gͦ ⁊c̄. Maior pꝫ. qꝛ illud nō p̄t apprehendi ꝑ intellectum qd̓ nō p̄t cadere ſubſenſu. ſed aīa nō p̄t cadere ſub ſenſu. gͦ ⁊c̄. Minor probatur. qꝛ nihil eſt in intellectu qͥnpͥus fuerit in ſenſu. Didendū ꝙ dupl̓r aliqͥd cadit ſub ſenſu. Uno mō ẜm ſe ⁊ ꝑIe. ⁊ ſic nō ſolū aīa ſed nulla ſub̓a cadit ſub ſenſu exteriori. qꝛ oīs ſub̓a eſt ſenſibile ꝑ accn̄s. Alio mō aliqͥd caditſub ſenſu ẜᵐ aliqd̓ accn̄s eius. et ſic ſub̓e ſenſibiles cadūtſub ſenſu. ſicut patꝫ de hoīe cuiꝰ ſub̓a nō videt̉ ſed colorSic etiā dd̓m eſt de aīa. qꝛ aīa cadit ſub ſenſu ẜm effectꝰeius. vt eſt viuere. qꝛ ex ſenſu cognoſcimus aliqueꝫ viuere. et ſic infra dicetur ꝙ aīa eſt quodāmodo difficilis cognitionis. ſcꝫ quo ad quid eſt. ⁊ facilis cognitionis quo adqꝛ eſt. ſufficit gͦ ad cognitōem intellectiuā ꝙ aliqd̓ intelligibile aliquo mō cadat ſub ſenſuArguit̉. de infinitis nō eſt ſciētia. ſed aīe ſunt infinite

A i