tercij de AnimaꝘertiones

ꝙ ſenſibile mouet ſenſum et ſenſus patit̉ a ſenſibili. ſic intelligibile fit per hoc ꝙ intelligibile mouet intellectū. etintellectus parit̉ ab intelligibili. Diſtinguit tn̄ Areſto.paſſionē in textu. Et vult ꝙ ip̄a paſſio qͣ intellectus patit̉ ab intelligibili nō eſt paſſio ꝓprie dicta. que fit ꝑ abiectionem alicuius ꝑfectionis a patiente Loquendo ergode paſſione ꝓprie dicta tunc intellectus habet oppoſitaꝫꝯditionem ſcꝫ ꝙ eſt impaſſibilis. qꝛ proprie dicta eſt pͥncipium corruptibilitatis. ſed intellectus eſt incorruptibilis. ergo nō poteſt pati paſſione proprie dicta. licet beneimproprie dicta que nihil aliud eſt qͣꝫ reductio de pon̄aad actum. ⁊ ideo intellectus eſt in potentia ad intelligibilia ſicut ſenſus ad ſenſibilia Ex quo ꝯcludit Areſto.iſtam ꝯcluſionem. Sicut ſe habet ſenſitiuum ad ſenſibilia. ita intellectiuū ad intelligibiliaArguit̉. iſte ꝯditōes ſtꝭ oppoſite ſcꝫ ꝙ intellectꝰ ſitbilis ⁊ īpaſſibilis. gͦ nō poſſunt vni ꝯuenire Dd̓ꝫpaꝙ ſi paſſio capiat̉ eodē mō tunc non poteſt aliqͥd eſſe ſil̓paſſibile ⁊ impaſſibile. hic aūt capit Areſto. paſſionē diuerſimode. dicit em̄ intellectuꝫ eſſe paſſibilem paſſioniimproprie dcā que eſt paſſio ꝑfectiua. et dicit intellectūeſſe impaſſibilem. ſed tunc loquit̉ de paſſione corruptiuaque ſoluꝫ ꝯtingit in habētibꝰ materiā. Circa qd̓ ſciēdum ꝙ pati capitur tripl̓r. Uno modo ẜm ꝙ fit cū abiectione forme naturalis. et ſic dicimus ꝙ aqua patit̉ abigne quādo abijcit̉ frigiditas. Alioº dicit̉ pati quandoabijcitur forma ab aliquo ſubiecto ſiue talis forma ſitnaturalis ſiue non naturalis. ſic abiectio caloris in aquacalida dicitur paſſio quia abijcitur calor qui tamen noneſt forma naturalis aque. Tertio modo omnis reductōde potentia ad actum dicitur paſſio et illa dicitur paſſioperfectiua cum actio ſit perfecte potētie. Et iſtā tertiaꝫpaſſionē habet tam intellectus qͣꝫ ſenſus. quia ẜm illamtam intellectus eſt paſſibilis qͣꝫ ſenſusEceſſe eſt itaqꝫ quoniā omnia intelligit immixtū eſſe. ſicut dicit Anaxagoras vt imperet. hoc aūt eſt vt cognoſcat deſpectum intus apparēs em̄ ꝓhibebit extraneumet obſtruet. Quare neqꝫ ipſius eſt eſſe naturaꝫneqꝫ vnā. ſed ad hoc ꝙ poſſibilis ſit vocatꝰ itaqꝫ anime intellectusHic Areſto. ex p̄dcā ꝯditōe intellectꝰ ſcꝫ ꝙ eſt paſſibilis paſſione ꝑfectiua ꝯcludit naturā intellectus .ſ. ꝙ intellectus eſt īmixtus ex rebꝰ corꝑalibꝰ .i. nō cōpoſitus exnatura reꝝ corꝑaliū ſicut dicebat antiqͥ. Arguebāt enimſic Neceſſe eſt intellectū eſſe ꝯpoſitū ex oībꝰ rebꝰ vt om̄iaꝯgnoſceret. qꝛ ſimile a ſimili cognoſcitur. Sed Areſtote.arguit preciſe oppoſitū ſic. Si intellectus debet ꝯgnoſcere omnes res. ſicut cognoſcit cum ſit ſuprema potentia.ergo neceſſe ē ꝙ non habeat ꝯponem in ſe aliarum rerū.quia intus exiſtens prohibet extraneum. id eſt ſi intellectus habeat in ſe cōpoſitionem ex aliquibus rebus intelligibilibus. tunc īpediret̉ ne poſſet alia intelligere ⁊ ſimileeſt de ſenſu. quia ſi ſenſus eſſet ꝯpoſitus ex rebus fenſibilibus tunc impediretur a ꝯgnitione ſenſibiliū ficut ſi pupilla oculi eſſet colorata aliquo colore tunc non videret

alios colores. immo oculus eſſet cecus. Et iō vult Areſtote. ꝙ intellectꝰ nō poteſt eſſe alicuius determīate nature material̓. nec poteſt eſſe ꝯpoſitus ex oībꝰ rebus. qͥaex vtroqꝫ impediret̉ ab intelligibilitate aliarum rerum.Et in hoc dicto etiā ꝯcordabat Anaxagoras qui poſuit intellem eſſe immixtū. Dixit em̄ anaxagoras ꝙ intellectus eſſꝫ īmixtus ex oībꝰ rebus corꝑalibus. vt ipſislīperaret id eſt ſuo imperio omēs res corꝑales moueret.Circa quod notandū. ꝙ Anaxagoras poſuit ꝓ pͥncipio totius entis vnū chaos ꝯfuſum in quo ſimul ꝯtinerentur ꝯfuſe id eſt ſine ordine omnia que ſunt in vniuerſo. ad hoc aūt ꝙ ex illis rebus ꝯſtitueret̉ vniuerſum reqͥrebatur ꝙ haberent ordinē adinuicē ſicut iā habent elementa. Iſtum aūt ordinē acqͥrebant ab vno intellcū ſegregante talia corꝑa ex cahos ꝯfuſo. Ex quo ptꝫ ꝙ iſteintellectus habuit imperiū ſupra oēs alias res corporales. Si em̄ iſte intellectꝰ eſſꝫ corꝑalis tunc nō haberꝫ imperium ſupra res corꝑales. quia par in parē nō habet imperiū. vt dicit regula iuris.¶ Querit̉. vtꝝ poſitio Anaxagore poſſet aliqualit̓ eſſevera Qd̓m ꝙ poſitio anaxagore non poteſt eſſe verade intellectu humano. de quo Areſto. loquit̉ hic. qꝛ illenō poteſt omnibus rebus naturalibus imꝑare cū nō ſitſupra res naturales vel corꝑales imꝑatiue. ſed natural̓rconiunctus corpori. cui imꝑare poteſt ẜm aliqua ipſiuscorporis. Poteſt tamē illa opinio eſſe vera de intellectudiuino. quia intellectus diuinus habet imperiū ſuꝑ omnia corꝑa Et etiā in pͥncipio res fuerunt ꝓducte abſqꝫilla diſtinctōe quā iam hn̄t. et poſtea fuerūt tribus diebꝰdiſtincte. Et ſic poteſt dici loquendo de intellectu diuino ꝙ res fuerūt in chaos ꝯfuſo .i. in nihilo an̄ productionem reꝝ ⁊ ex tali cahos .i. ex nihilo res ſunt per talē intellectū producte. Deficit ergo anaxagoras in hoc ꝙ dixitin chaos ꝯfuſo res p̄exiſtere ẜm ſubſtantiā. quāuis ſineordine. ⁊ ſic confuſe quod eſt falſum. quia ſunt a deo exnihilo producte.Dico aūt intellectū quo opinatur et intelligit anima. nihil eſt actu eorū que ſunt ante intelligereHic Areſto. exponit de quo intellectu intelligit dictūſuū. Et d̓t ꝙ dc̄m ſuū debeat intelligi de intellectu quoaīa opinat̉ .i. cognoſcit ꝯtingētia q̄ ſubdūtur opinioni ſicut obiecto ⁊ intelligit quo ad nccāria que cadūt ſub ſcientia vl̓ ſub intellectu. Et hoc d̓t ad excludendū intellectum diuinū de quo loquit̉ Anaxagoras Deiude concludit ꝯtra antiquos ꝙ anima eſt nihil actu eorū q̄ ſuntante intelligere. id eſt ꝙ anima non eſt in actu aliquodintelligibilium anteqͣꝫ intelligit quia quando intelligitūc intelligibilia ſunt in anima ẜm ſuas ſpēs ⁊ ideo poſtqͣꝫ intelligit. tunc ſunt res in anima ſed nō an̄ intelligere.in hoc em̄ differt intellectus noſter ab intellcū diuino qͥaintellectꝰ diuinꝰ etiā an̄qͣꝫ intelligit eſt in actu. quia nonintelligit ꝑ ſpēs acceptas a rebꝰ. ſꝫ intelligit oīa ꝑ ſuameſſentiā in qua oīa vident̉ ⁊ ꝯgnoſcūtur☞ Arguit̉. intellcūs eſt alicuiꝰ determīate nature cūſit res creata. ergo nullas alias res poteſt intelligere.Dd̓m ꝙ natura capitur dupl̓r. Uno modo pro natura corꝑali. ⁊ ſic eſt verum ꝙ ſi intellectus haberet aliquadeterminat ā naturā corꝑalem tūc nō poſſet oīa intelli-