Druckschrift 
2 (1488) Decretalium 1. P. 2
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De arbitris.

glo. modū ꝓcedendi ex ſnīa arbitri. ſed latius attīgendo materiā ꝯcludendo dicta doc. aīaduertēdūqn̄qꝫ fit compromiſſū ſimplici nudo pacto nullainterueniente ſtipulatione neqꝫ pena neqꝫ iuramēto. tunc cōiter tenet̉ de iure ciuili orit̓ ex arbitrio actio vel exceptio. vt no. in. l. diem ꝓferre. īfi. ff. eo. qn̄qꝫ tn̄ ꝓducit̉ exceptio ſi ꝑtes exp̄ſſe hocegerunt. vt in. l. litigatores. ff. eo. ſed de iure canonico eſt dubiū. Hoſti. tenet ex tali cōpromiſſo p̄tagi ad intereſſe ſecuto arbitrio. et placet opi. do.An. et ſatꝭ videt̉ mihi vera. qꝛ iure canonico pōtagi ex nudo pacto. vt in. c. j. de pact. qd̓ ibi no.pōt agi ad intereſſe. quēadmoduꝫ ſi interueniſſetſtipulatio. ſentit Hoſt. etiā iure ciuili pōt agi caſu ad intereſſe. qꝛ ius ciuile reſpectu intereſſe exegit exp̄ſſe ſtipulationē. licet glo. aliud dixerit. nam tex. in. d. l. diem ꝓferre. in fi. nullā mētio facit de ſtipulatōne īmo ẜm Hoſti. de mente vulpiani fuit in. d. l. j. ff. de pac. pacta etiā nuda dn̄tobſeruari. tex. ibi fūdat ſe ſuꝑ naturali eqͥtateſic ſuꝑ obligatiōe naturali ſurgit ex nudo pactoet tene menti hanc opi. Hoſti. Tamē legiſte cōiterintelligūt tex. ī illa. l. diem ꝓferre. in fi. loquiturqn̄ interuenit ſtipulatio. vn̄ ſatis credo de iure ciuili agit̉ ad intereſſe ſi cōpromiſſum fuit factuꝫex nudo pacto. ar. in. d. l. litigatores. ſed de iure canonico ꝓcedit qd̓ p̄dixi. ar. in. d. c. j. ī eo tex.dicit in cōpromiſſo facto ex nudo pacto. hoc teneniſi arbitriū fuerit emologatū exp̄ſſe vel tacite. naꝫſi arbitriū caſu emologat̉ tacite vel exp̄ſſe tūc exſnīa arbitri orit̉ actio exceptio. vn̄ pōt agi ip̄iusexecutione ſic̄ ſi eſſet ſnīa iudicis. fuit inductū legē nouā. vt in. l. pe. C. eo. Aduerte tn̄ exp̄ſſa emologatio fit ẜm ius ciuile qn̄ ꝑtes ſubſcribūtſe ſnīe arbitri dicēdo iſtā ſnīam approbant vl̓ improbant. vt in. l. ne in arbitris.. l. antea. C. eo.refert tn̄ Inn. qͦſdā dixiſſe etiā ſine hac ſubſcriptione p̄t exp̄ſſe emologari ſnīa arbitri. hāc ꝑtemde iure canonico tenet Hoſti. videt̉ etiā approbaredo. An. ſatis placet mihi iſtuꝫ tex. vbi papa ſo requirit arbitriū fuerit receptū ad vt habeatexecutionē. nullā aūt mentionē fecit de ſubſcriptōne. facit ad qd̓ le. no. in. c. ij. de pact. Inſpicimus em̄ in ꝯſenſuꝫ aūt iſtā ſolēnitate extrinſecaꝫ ſolū adhibet̉ ad ꝯſenſū manifeſtandū. emologatio vero tacita fit lapſū. x. dieꝝ a tꝑe ſnīe data ꝑtiū taciturnitate. ad pͥmū caſum. Qn̄qꝫſcd̓o ſit cōpromiſſuꝫ intercedente ſtipulatiōe. vt qꝛꝑtes ſtipulātōnē ꝓmittūt ſtare ſnīe arbitri nullapena vl̓ iuramento appoſito. caſu ſi ꝑs vultacqͥeſcere ſnīe tenet̉ vtroqꝫ iure ad intereſſe. vt inin. d. l. diem ꝓferre. in fi. maxīe iūcta glo. qd̓ intelligo niſi ſnīa ꝯtineat manifeſtā iniqͥtate. de dicendū vt plene dixi in. c. ij.. eo. caſu ē dubiuꝫqn̄ ſnīa poſſit emologari tacite vel exp̄ſſe. doc.ſtri tacite ſentiunt ſic. aꝑte ſequit̉ do. An. ſed allegat Bar. aꝑte tenet ꝯtrariū in. d. l. cuꝫ antea. vbi dicit ſnīa arbitri tūc ſoluꝫ emologat̉ qn̄cōpromiſſuꝫ fuit factū nudo ꝯſenſu ita ex tali ſētētia nullū cōpetebat remediū. ſꝫ vbi interceſſit ſti-

pulatio pōt peti intereſſe. ceſſat remediū emologationis. ita. l. antea. induxit ꝓuiſionē emologationis qn̄ erat ſnīa inutilis. vn̄ ꝯcludit hodieraro pōt emologari ſnīa arbitri hodie in cōpromiſſo ſemꝑ intercedat ſtipulatio. Ego dicerē deiure canonico in dubio ꝓcedit pͥma opi. iſtū tex.et ea.. dixi. nam vides eo caſu poteratagi ad intereſſe nudū pactū obligat. ſequeret̉ẜm opi. Bar. de iure canonico nūqͣꝫ ſnīa arbitripoſſet emologari. cuiꝰ ꝯtrariū manifeſte ꝓbat̉ hicſꝫ de iure ciuili poſſet dubitari. multū facit tex. illius. l. cuꝫ antea. in pͥn. opi. Bar. ſꝫ credo poſſe ſuſtentari ꝯtrariū. qꝛ illa. l. videt̉ ſe fundare qn̄ pena fuit appoſita in cōpromiſſo. vn̄ exqͦ non pōt agiad penā nec litigātes ꝓuiderūt ſibi in aliquo remedio extrinſeco debet ſuccedere ꝓuiſio illiꝰ. l. antea. Quare ꝯcludo lꝫ arbitriū ſit factū ſtipuſatione nihilominꝰ pōt emologari tacite vel expreſſeexqͦ pena fuit adiecta in cōpromiſſo. Qn̄qꝫ tertio cōpromiſſum fuit factū appoſitione iuramēti citra aliā penā. caſu videt̉ velle do. An. extali iuramēto poteſt peti executio ſnīe niſi aliterarbitriū emologet̉. ſꝫ poterat agi ad intereſſe. mouet̉ opi. Inn. dicētis oīa apponūt̉ ī cōpromiſſo vident̉ appoſita ſub hac cōditōe .ſ. ꝓmitto ſeruare ſnīam vel ſoluere penā. interp̄tatio hꝫ locuꝫẜm Inno. etiā ſi interuenit iuramētū. vn̄ ſatis ē ſoluere penā. nec incidit in ꝑiuriū parēdo ſnīe arbitri. dicit Inno. hūc alternatiuū intellectū dederunt iura cōpromiſſo. qꝛ cuꝫ arbiter poſſit ferreſnīam ſine metu retractatōnis neceſſariū fuit itauidere ꝑtibꝰ ne iniuſtā ſnīam res ꝓprias ꝑdant.vn̄ liberant̉ a ſnīa ſoluendo penā vel intereſſe. Etex his infert do. An. ad notabile dictū in obligationibꝰ facti ſuccedit obligatio ad intereſſe etiā deiure canonico. qͣꝫtūcunqꝫ iuramentū interueneritqꝛ ẜm opi. Inn. pactū iuramētū intelligūtur appoſita ẜm natura ꝯtractus. ſꝫ de natura obligationis ē vt qͥs p̄ciſe cogat̉ ad factū ſed ſufficit ſolue̓ntereſſe. vt in. l. ſtipulatōes diuidunt̉. ibi pleBar. ff. de ver. ob. dicit do. An. ſe putare foro aīe tenet̉ qͥs p̄ciſe ad factū qd̓ iuraluere intereſſe. Sꝫ tu cōſidera laquo ad pͥmū do. An. nullā mentionē facittius.p̄ſſe tenet ꝯtrariū. Io. an. eum rede Hrobat. dicit em̄ Hoſti. vbi iuramētuꝫfertōpromiſſo tūc pōt p̄ciſe peti executiointeririt̉ alia emologatio. allegat. c. ij.. e.ſnīeeruenit fidei p̄ſtatio per. c. ꝑuenit..Idēeo. vn̄de non ſufficit ẜm eum hoc caſu ſoluere int̓eſſe. ſi diceres qͣre ſufficit ſoluere intereſſe interueniente nudo pacto. non ſic qn̄ interuenit iuramentū cum inter ſimplicē loquelā iuramentumdeus facit differentiā. vt in. c. iuramēti. xxij. q.y. So. rn̄det ip̄e vbi interuenit nudū pactuꝫ ſeuſtipulatio poſſunt ꝑtes habere hanc cām ꝯtradicēdi ſi ſciuiſſent arbitriū debere ita ꝓnūciari nūqͣꝫcōpromiſiſſent. vn̄ in illa ſnīa cōcurrat purcōſenſus ꝑtiū ius admittit vt ſoluat̉ intereſſe ſꝫ qn̄interuenit iuramētū ius voluit hanc cām ſeu occaQꝫ