De tranſac.
ſuam. Itē littera erat ſurrepticia cū dixiſſet ſe dericum cū nondum eſſet tonſuratus. ⁊ per hec papaīpoſuit iſti impetratori ſilentiū. ⁊ ex his habes declaratum intellectū huius. c. ⁊ fuit mirabil̓ deciſioꝙ auctor ⁊ mediator alicuius ꝯtractus n̄ pōt ꝯtrailluꝫ ꝯͣctū aliquā inualitudinem allegare. qd̓ tenementi ¶ In glo. ij. in fi. no. hanc gl. ex qͣ habeturdeciſio quotidiane qōnis. an teſtis deſcriptꝰ ī aliqͦinſtrumēto p̄iudicat ſibi reſpectu eoꝝ que ꝯtinēt̉in ipſo inſtrumento. ⁊ ꝯcludit glo. ꝙ nō niſi qn̄ ſcienter auctoritatē p̄ſtitit qꝛ fuit auctor in illo inſtrumento. vt in tex. ſꝫ glo. iuris ciuilis alit̓ diſtinguūtdicūt .n. ꝙ aut tale deſcribebat̉ quod poterat teſtꝭimpedire ꝯtradicendo ⁊ ſibi p̄iudicat. aut nō poterat impedire ⁊ nullū p̄iudiciū facit. Exēplū primiqn̄ obligat̉ in inſtrumēto res ipſius teſtꝭ. nā nonpoterat ſine ſuo conſenſu res pignori ſupponi. l. rēaliena. ff. de pig. act. ⁊ no. in. c. none. d̓ p̄ſump. Exemplū ſecundi in venditione. nam inuito dn̄o pōtres ip̄ius vendi. qꝛ ꝑ cōtractū venditōnis nullū p̄iudiciū ſit dn̄o. quia ſolū obligat̉ ꝑſona ad tradendum. vt in. l. rem alienā. ff. de contrahen. emp. itano. glo. ⁊ ſequi videt̉ ibi Bar. in. l. fideiuſſor. §. pater. alle. in glo. ⁊ in. l. caius. p̄alle. Gof. in. c. cū int̓.de re iudi. aliter diſtinguebat ꝙ aut teſtis intendebat ſe obligare ⁊ obligat̉. vt in. l. ſi nō obligari. C.de admi. tu. aut nō aduertit quid in ſcriptura cōtinet̉ vel ſubſcripſit vt teſtis ⁊ nō obligat̉ quia h̓ nōcredebat. ar. l. nec ignorans. C. de dona. hͦ vltimūvidet̉ ſequi do. An. Uel pōt dici ẜm euꝫ ⁊ aliter ꝙaut fuit actor ⁊ ſciens. ⁊ facit ſibi p̄iudiciū. ſecus ſiſolū ſciens. ⁊ hͦ videt̉ opi. huiꝰ glo. ſatis credo poſſe has opi. reduci ad ꝯcordiā hͦ modo. ꝙ aut in inſtrumento cōtinebat̉ aliquid in p̄iudiciū iuris ip̄iteſtis. ⁊ tunc ſi fuit ignorans ſibi non p̄iudicat. vtd. l. caius. Item ſi fuit ſciens ⁊ nō poterat impedire actū ꝯtradicendo. aut poterat impedire actū cōtradicendo. ⁊ tunc facit ſibi p̄iudiciū. vt. d. l. ſi fideiuſſor. aut de pn̄ti nō verſabat̉ aliqd̓ ſuū intereſſe.ſed pōt petere intereſſe reſpectu iuris poſtea queſiti. puta quia emit rem que prius fuerat a tertio pignorata. ⁊ tunc aut fuit auctor illius ꝯtractus ⁊ nōpōt allegare illiꝰ inualiditatē. vt patet ẜm lec. Inn.aūt ſolū fuit teſtꝭ deſcriptꝰ ⁊ poterit allegare inualiditatē. qꝛ teſtis ſolū teſtat̉ de his q̄ ſunt facti. ⁊ nonde his que ſunt iuris. vt in. c. teſtes. iiij. q. iij. ⁊ cautum eſt ad euitandas opi. vt nunqͣꝫ quis patiaturdeſcribi in inſtrumento ſi ex illo pōt p̄tendere aliqd̓ p̄iudiciū. ¶ In gl. iij. in fi. vel dic ꝙ ibi interuenit ꝓprie tranſactio que tamen de iure fieri nō poterat. ⁊ ob hanc cauſam ille impetrauerat illud beneficiū vt vacans ſed non fuit auditus. qꝛ exqͦ fuitmediator tranſactionis licet illicite nō poteſt eamimpugnare. quia allegaret turpitudinē ſuā. ar. inc. j. de teſti. li. vj. ¶ In glo. fi. in fi. ⁊ dic ꝙ h̓ recepitordinē poſtmodū vt h̓ innuūt verba tex. ibi nōdūquaſi innuant ꝙ poſtmodū fuit ordinatus. ⁊ hͦ eſtindubitatū ſi dixit ſe clericū cū non eſſet. quia ſurreptio in beneficio reddit gratiā nullā ip̄o facto. vtin. c. j. ⁊. ij. de fi. p̄ſby. li. vj. Idem dicere ſi tacuit ſe
eſſe laicum exquo ſubticuit illaꝫ qualitatē q̄ exp̄ſſalitteras nō habuiſſet. littere ſunt ſurrepticie. vt ī. c.poſtulaſti. in fi. de reſcrip. nec habilitas ſuꝑueniēshabet litteras cōualidare. vt eſt tex. in. c. ſi eo tꝑe.de reſcrip. li. vj.Super eccleſiaſtico beF UPer eO. nencio nō poteſt traſigi. ſed amicabiliter cōponi ſic. ⁊ quotidieallegat̉ iſte tex. cōmunis diuiſio. ſcd̓a ibi tale. ¶ Nota primo regulā ꝙ nedū ſuꝑ beneficio eccleſiaſticoſed nec ſuper aliqua re ſacra ſeu ſpūali pōt interuenire tranſactio. videt̉ em̄ in ſe cōtinere ſpeciē ſimonie. qꝛ poſſet contingere ꝙ ex datione ſeu ꝓmiſſione rei tꝑalis quis cōſequeret̉ iſtud ius ſpūale. vt dixi latius .s. e. ti. ī. c. cōſtitutꝰ. ¶ No. ſcd̓o ex hͦ ⁊ extex. ibi ſpeciem ꝙ tranſactio ſuper re ſpūali vel beneficio non eſt oīno ſimoniaca. ſed videt̉ habereſpeciem ſimonie. ⁊ hunc tex. allegaui. sͣ. eo. ꝯſtitutus. ¶ No. tertio dr̄iam inter tranſactionē ⁊ cōpoſitionem. nam trāſactio ſit cū recedit̉ a lite aliqͥ dato ſeu retento vel ꝓmiſſo. Compoſitio ſit gratis etamicabiliter. vt cū p̄tendens nō habere ius vult alite gratis recedere. Poſſet tamen dici ꝙ cōpoſitiopoſſet fieri etiaꝫ aliquo dato ſeu retento. vt in. c. ij.iūcta glo. sͣ. eo. ⁊ talis cōpoſitio non debet interuenire in beneficio litigioſo. ſed debet eſſe amicabiliset gratuita vt in tex. vn̄ pondera iſtū tex. in eo ꝙ dicit. ꝙ ſi gratis ⁊ amicabiliter inter ſe cōponāt ⁊c̄. gͦde ſubſtantia cōpoſitionis nō eſt vt ſit gratuita etamicabilis. al̓s illa verba gratis ⁊ amicabiliter ſuꝑfluerent. ¶ Sed quero de exemplo qͣliter pōſſintcōponere gratis ⁊ amicabiliter. forte ꝑtes cōueniunt ẜm doc. vt aliqui periti videant iura ꝑtiū quorū ꝯſilio ꝓmittant acquieſcere. vl̓ ad p̄ces alteriusreliquus vult̓ diſcedere a lite tanqͣꝫ ius nō habensnec etiā improbat̉ ſi nulla p̄cedente ſpecialiter promiſſione poſtmodū aliquid alteri largiat̉. ar. in. c.tua. de ſimo. ⁊ tenebis menti iſtuꝫ tex. ꝙ in cōpoſitione fienda gratis ſuꝑ beneficio non requirit̉ auctoritas ſuꝑioris. qd̓ ego puto ꝓcedere niſi alter ꝑcōpoſitōne dimittat beneficiū ab eo poſſeſſum. nanō pōt poſſeſſor quoquo mō beneficiū dimittere ſine auctoritate ſuꝑioris. vt in. c. admonet. ⁊ in. c. qd̓in dubijs. de renun. ⁊ vide qd̓ dixi in. c. cum pridēde pac. ¶ In glo. j. no. bn̄ hac glo. qꝛ quotidie allegat̉. ⁊ dic̄ clarius ꝙ aut cōtendit̉ de beneficio rōnetituli ſeu p̄lationis. ⁊ nō pōt interuenire tranſactōvt det̉ tꝑale ꝓ ſpūali. vel vt det̉ aliud ſpūale non aſuꝑiore ſed vigore tranſactionis. qd̓ nō eſt licitumquia beneficiū eccl̓iaſticū nō pōt obtineri niſi ꝑ canonicā inſtitutionē. vt in regula. j. de re. iur. li. vj.et in. c. ex frequentibꝰ. de inſti. tenet Inno. in. c. ij.sͣ. eo. ſed amicabilis cōpoſitio pōt interuenire modo predicto. ¶ Item iudex ex officio ſuo pro bono pacis poſſet cōponere vt habens ius in beneficio det aliquid nō habenti iuxta formā. c. niſi. jͣ. dep̄ben. aut cōtendit̉ de beneficio rōne ſubiectōniset tunc idem dicēdū qd̓ de alia re ſpūali in qua dic̄ꝙ tranſactio non poteſt interuenire vt det̉ tꝑale ꝓpter receſſum a lite. vt in. c. p̄terea. jͣ. eo. Sed beneR 2