Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis
Seite
249r
Einzelbild herunterladen
 

IIII

Uper a nobis tua diſcretio requiſiuit: ſi aliqua terra data furit alicui: non in hereditateꝫ vel feudum ſed tantum quoad vixerit poſſidenda: ⁊ ipſe poſtmodum tertiampartem vxori ſue in do̓teꝫ conceſſerit: vtrum eo defuncto prefatam dotem vxor dum vixerit habere debeat ⁊ tenere: cum eccleſia dotes ꝓtegere teneatur viduaꝝ. Poſtulaſtipterea ſiqua terra data fuerit alicui⁊ heredi queꝫ de vxore legitima ꝓcrearet in hereditatē vel feudū: ⁊ ipſe vxori ſue quadam parte ipſius indotem conceſſa deceſſerit poſtmodum ſine prole: an mulier dotē eandem de iure poſſet habere Nosaūt ꝯſul. t. t. r. ꝙ cuꝫ regulariter nu̓llus plus iuris tranſferre poſſit: quaeum conſtet habere: vir cui terra p̄dicto modo cōceditur: non poteſtvxori relinquere quod ei non licuitniſi quoad vixerit poſſidere. nec licet vxori ſue parteꝫ illius terre ī donationem propter nuptias ex viriconceſſione tenere: niſi donationi ille ad quem ſpectat dominiuꝫ illiusterre: voluerit conſentire. Quod autem de prima conſultatione dicimꝰhoc reſpondemus etiam de ſecunda. nam licet eccleſia in cauſis viduarum ſe fauorabilem debeat exhibere: contra iuſticiam tamē non eſteis fauor eccleſiaſticuſ concedēdusIllud vero te nolumus ignorare:

ꝙ vxor dare dicitur viro doteꝫ: virautem vxori donationē facere ꝓpt̓nuptias ſecūdū legitīas ſanctōnes. Dem archiep̄o ⁊ archidiaconogenun.Er veſtras lr̄as intimaſtis: ꝙcū magr̄m. R. ſuper quadamſumma pecunie ꝓ. h. pauꝑe auctoritate noſtra curaueritis conuenirequā idē. h. ꝓ dote vxoris ſue requirebat ab eo dictus. R. exceptioneꝫoppoſuit contra ipſum: ꝙ vxorē ſuam a ſe repulerāt: ⁊ tacita veritate ſuper hoc litteras īpetraueras: qꝛ cuꝫſuꝑ eadē dote alia vice coraꝫ veſtreciuitatis ꝯſulibus queſtio mota eētipſi pronūtiauerūt: ut quoniā idemh. ad inoͣpiaꝫ vergere videbat̉: dosilla non aſſignaret̉ eidem: niſi cautionē idoneā de ipſa non ꝑitura preſtaret: vnde vos ei ut de ſaluāda dote caueret: ⁊ vxorē ſuā reciperet: precipiſtis: ⁊ infra. Cum ergo ſatis poſſit ei modicum credi dotis: cui credituꝫ eſt corpus vxoris: mandamꝰ:quatenus dotem aſſignari faciatiseidem ſub ea quam poteſt cautōnepreſtare: vel ſaltem alicui mercatori committi: ut de parte honeſti lucri dictus vir one̓ra poſſit matrimonij ſuſtentare: ne occaſione dotiſ detente vxor a viro dimiſſa: ſeu vir ꝗdimiſit vxorem adulterij reatum inOOnatio que cōnſtante matri-currat.RRego. ix.

⁊. l. predicta. C. de inceſt. nup. qui contra. Iſtud ſatis videt̉. ſed obuiat hoc exempluꝫ: quia iſti bene ſciebant ſe eſſe ꝯſanguineos: nechoc ignorare poterant: ꝙ in tali gradu erant. arg. C. de liber. ca. ſifilium. ⁊. C. de in inte. reſti. mi. de tutela. dixit Io. ꝙ ſi aliqui ſciuntſe eſſe conſanguineos: ſed credunt ꝙ liceat ſibi inuicem contraheimatrimoniuꝫ: tunccōpetit repetitio. ff.de adult. ſi adulterium. §. ſtupruꝫ. ⁊. §.fratres. ⁊. §. inceſtū⁊ in eo caſu poteſtintelligi quod hicdicitur. ſi autem ſciebant ſe non poſſecontrahere: tūc nōrepetunt quod dederunt. ſed fiſco applicat̉. C. de inceſt.nup. aut̓. inceſtas.⁊. l. qui contra. tan.dixit: ꝙ hec non ēexcuſatio qꝛ iſti ſciebant ſe eſſe tales ꝙnon poterant contrahere ut dictū eſtvnde debebāt perdere quicquid hīcinde datum eſt. Etꝓuidit hic dominꝰpapa ꝓpter bonuꝫpacis quia niſi caſtra reſtitnerent̉: nōpoterat pax intereos reformari. Etalia ratō eſt: hic nōpoterat ſeruari pena ſtatuta: quia nōerat cui applicarentur bona illa: cumnullum habeant illi regem ſuperioreꝫſeu fiſcuꝫ. vnde mirito ⁊ iure reſtitui d̓buerunt illa caſtra⁊ alia quedata ſunt: ne alter in lucro remaneat. vnde potius puniridebuit ſi ſuperiorem habuiſſet. ⁊ hoc ſatis colligitur per litteraꝫ: nead commodum cedat ⁊ cetera. ⁊ ſic ceſſant contraria. tan. ⁊ quia rexaliter ab illa coniunctione non recedebat: ut dicit littera illa nec adcommodum cadat ⁊cͣ.In Uper. vixerit. ſimile. x. q. ii. hoc ius porrectuꝫ. §. ſi economusI E. de vſu ⁊ habi. ſi patri.g Tertiam. idem eſſet ſi totam.In dotem .i. donationem.i Uiduarum. tanqͣꝫ miſerabilium perſonaꝝ. lxxxvii. di. §. i. ⁊. c. i.le hoc dicitur. sͣ. de fo. compe. ex tenore.¶Nullus plus iuris. vt. i. q. vii. daibertū. ff. de re. iur. nemo plusff. de acqui. re. do. traditio. ⁊ sͣ. de iurepa. quod autē. in fi. ⁊. c. curaar. contra. ff. de vſufruc. quod noſtrū non eſt. ff. de acꝗ. re. do. noneſt nouum. contraria caſualia ſunt.l Quoad vixerit. ⁊ ſic habes ꝙ feudum poteſt alienari ad tempuſalias non poteſt alienari. sͣ. de feu. c. ii. vbi de hoc.m Conſentire. exquo alienationi ꝯſentit rem poſtea reuocare nonpoteſt. ar. ff. qui. mo. pig. vel ypo. ſol. ſicut re corporali. §. ſi voluntate. ⁊. §. ſed ſi permiſerit. ⁊. l. ſi debitor. §. ſi in venditione.n Fauorabilem. lxxxvii. diſtin. ep̄i. C. quando impera. inter pu. etvi. l. vna. ⁊ sͣ. de fo. compe. ex tenore. vbi de hoc.o Sanctiones. C. de dona. ante nup. l. i. ⁊ vlti. §. ſancimus: ⁊ dosad vxorem ⁊ donatio ad viꝝ ſoluto matrimonio reuertitur: niſi expacto lucretur. jͣ. eo. c. vlti.Er veſtras. conuenire .i. ad iudicium euocare ad petitionē h.qͥ Repulerat. ⁊ ideo audiri non debuit: niſi primo ipſam reſtituoret. sͣ. de reſti. ſpo. ex conqueſtione. ⁊ sͣ. de ordi. cog. ſuꝑ ſpoliatōe

.de proceſſu negocij: ut ſequitur. ſic. sͣ. de re iudi. inter mornaſterium.s Ad inopiam. ⁊ bona videbatur illa ꝓnuntiatio: qꝛ exquo maritus incipiebat labi facultatibus ⁊ re ſua male vti: cogendus erat eaꝫ reſtituere. C. deiure dot̓. vbi. ⁊ in aut̓. de eqͣlitate dot. §. vlti. colla. vii. immo etiam ſequeſtranda eſt:cum preſumit̉ vir eam diſſipaturus. ff. ſolu. ma. ſi cumdotem. §. ſi vero doteꝫ. ſi ergo tenet̉ eam reddere: ergonon poteſt eam repetere. sͣ.de iureiuran. quēadmodū.quia turpius eijcit̉ ⁊ cetera.⁊ dolo petit qui reſtituer̄ ſtatim debet. ff. de re iu. in condēnatione. in fi. Sed hec n̄habent locum in caſu iſto:ut hic dicitur. Cum .n. corpus ſuū vxor ei commiſeritmulto fortius ⁊ dotem ſibiꝯmittere debet ſub ea quaꝫpoteſt cautione preſtare: utſequit̉. C. de pac. ꝯuen. haclege. ⁊ eſt ſimile. xii. q. i. precipimus: immo vxor tenet̉alere viꝝ ſuū egenteꝫ de dote. ff. de iure dot. mutus. §.manentē. Et premiſſa locūhabent cum maritus ſuſpectus eſt de dilapidatiōe ꝗamale verſat̉ in re ſua: ⁊ noncum pauꝑtate laborat ut h̓faciebat: ⁊ ita reſtituet̉ huicdos prout hic dicitur in fi.lauren.t Niſi cautionem. lex .n. ꝓhibet fideiuſſorem dari prodote. C. ne fideiuſ. do. den.l. i. ⁊. ii. ſed in alio caſu illudintelligitur.u Et infra. ſed cū ipſe cautionem preſtare non poſſetad inſtantiam ipſius domino pape hec reſcribere curauerunt.x Quam poteſt. iuratoriā .ſ. in aut̓. ut nulli liceat habere loci ꝯſerua. §. ſi vero crimen. colla. ix. vbi dicit̉ ꝙ ſi mulier accuſat̉ de crimine pro quo debeatcuſtodiri: debet dare fideiuſſorem. ſi fideiuſſorē dare non poteſt iuratoriamcautionem preſtet: ⁊ ſufficit. C. de ep̄iſ. ⁊ cleri. aut̓. generaliter. ⁊ in aut̓. de liti.§. ad excludendas. vude ſumptū eſt hoc aut̓. generalit̓. colla. viii.y Honeſti lucri. non .n. tenetur fenerari dotem ⁊ de vſuris alere vxoreꝫ. ar.C. de admi. tu. aut̓. nouiſſime. ſed conuertat eam in ſocietatem honeſtaꝫ velaliquod ꝯmercium: ⁊ ex lucro honeſto eam alat. ar. in aut̓. ut hi qui obligatas habere prohibentur res minoris. §. quoniam autem videmus. colla. vi.ibi tamen dicitur ꝙ ſi minor non habet vnde viuat ſed tantum pecuniā: tūccurator cogitur fenerari. laur.z Onera. ff. de iur. do. ſi is ꝗ ſtichū. §. ibi dos. ⁊. jͣ. de vſur. ſalubrit̓. tan.dͦ Onatio. conſtante. Nota ꝙ donatio inter viꝝ ⁊ vxorē moribus ꝓhibita eſt: ne mutuo amore inuicem ſpolientur non obtemꝑando donationibus. ſed ꝓfuſa erga ſe facilitate vtentes. Maiores .n. noſtri hoc ꝓhibuerunt amorem honeſtū ſolis animis exiſtimantes: ⁊ ne alter in paupertateꝫincideret: ⁊ alter ditior fieret: nec eſſet illis ſtudiū filios educādi. ff. de dona.inter vi. ⁊ vxo. l. i. ii. ⁊. iii. ⁊ in aut̓. qui mo. natu. effi. legi. ⁊ ſui. §. illud quoqꝫ.ad fi. colla. vi. ⁊ nulla eſt donatio vbi matrimonium tenet. Si vero matrimonium non tenet: donatio de iuris rigore valet. Sed fas non eſt tales donationes eſſe ratas: ne melioris cōditionis videantur delinquentes qͣꝫ qui nōdeliquerunt contrahendo. ff. eo. l. iii. §. i. ⁊. C. eo. ſi ex voluntate. ſed inter ſpōſum ⁊ ſponſam tenet donatio. ff. eo. inter eos. ⁊. l. cum hic ſtatus. §. ſi quisſponſam: tamen ſi donator in eadem voluntate vſqꝫ ad ſupremum vite exitum perdurauerit valet donatio. C. e. l. i. ⁊. iii. ⁊ hic vbi dr̄: niſi donatoris obitu conˣ metur. Et ſi donatio legitimum modum excedat: ⁊ non fuit inſinuata vſqꝫ ad legitimum modum: valebit ſi permanſit in ea voluntate vſqꝫ ad