ſententiam diuortij tuliſſetis: de dote quaꝫ a viro ml̓ier repetebat ꝗcqͣꝫſtatuere diſtuliſtis. Quia igitur vosqui d̓ matrimonio principaliter cōgnouiſtiſ: ⁊ de dote que eſt cauſa incidens acceſſorie cognoſcere valuiſtis ⁊ ſententialiter diffinire: mandamus quatenus predictū. h. mo. p̄.cogatis: ut predicte. m. totam doteſicut canonicuꝫ ſuerit reſtituere nōmoretur.Lemens. iii.Lerūqꝫ: ⁊. jͣ. Si mulier ob cauſam fornicationis iudicio eccleſie aut propria voluntate a viro receſſerit. nec reconciliata poſtea ſit eidem dotem vel dotalitiuꝫ repeterenon vale̓bit. Nno. iii. cōpoſtel.archiep̄o ⁊ vniuerſis epiſcopis in

regno legion̄. conſtitutis.T ſi neceſſe ſit: ⁊ infra. Quiavero caſtra quedam: que rexlegion̄. filie regis caſtell̓. in doteꝫ tradidiſſe proponitur: ita ut ſi eām aliqua occaſione relinqueret: ip̄a cederent in ius eius. impedimentuꝫ preſtare videntur huius copule diſſoluende: cum caſtra ipſa non tam obturpem qͣꝫ ob nullam cauſam ſintdata: utpote cum inter eos matrīoniū non exiſtat: ⁊ ideo nec dos necdonatio ꝓpter nuptias: ne ad commodū ei cedat quod debet in pe̓nāeiuſ potius retorqueri: caſtra ip̄a rēſtitui volumus: ⁊ ad id puellaꝫ perexcōicatōis ſententiā coartari.¶ Dem archidiacono ſancti andree de Scōtia.

actione de dote non: qꝛ nullum fuit matrimoniū: ergo nulla dos. ff. de iuredo. l. iii. ⁊ ſic agit conditōe ſine cauſa. ff. de cōdi. ſine cā. l. vlti. ⁊. C. de condi.ob cau. da. l. i. quia cauſa ſecuta non fuit propter quam dos dabatur. olimrecipiebat mulier dotem annua bina trinā die. hodie vero illico reſtitminobilia: mobilia vſqꝫ ad annū. C. de rei. vxo. ac. l. vna. §. cum autem.¶ Incidēs acceſſorie. benedicit acceſſorie: quia ſi noneſt matrimonium neqꝫ dosff. de iure do. l. iii. ⁊ ſic accedit matrimonio dos. vnde⁊ dos promiſſa per vim velmetum non tenet. ff. quodme. cauſa. ſi mulier. §. ſi doſſicut nec matrimonium sͣ.de ſpon. veniens. ii. ⁊. c. cuꝫlocum. ⁊. c. conſultationi. etſic qui cognouit d̓ principali: cognoſcere debet de acceſſorio vt hic dicit. ⁊ sͣ. de of.dele. preterea. ⁊. c. prudentiam. §. ſexta. in fi. ⁊. c. ſuſpitōnis. ff. de iuriſ. om. iud. l. ii.etiā ſi alias cognoſcere nonpoſſet: īcident̓ tn̄ poſſet. C.de iudi. quotiēs. ⁊. C. vbi etapud quos. l. vl. sͣ. de ī īte.reſtit. c. pe. ⁊ ſic cauſa dotisad iudicem eccleſiaſticū ſpectat. sͣ. eo. c. i. ⁊. ii. ⁊ hic: vbi iudex eccleſiaſticus de mr̄ionio cognoſcit. Si v̓oconſtante matrimonio agat mulier de dote: quia forte maritus labitur facultatibus: vel diſſipat bona ſua: vel quia mortuus eſt: tunc cauſa illa agi debꝫcoraꝫ iudice ſeculari: qꝛ modo cauſa dotis principalis eſt. C. de iure do. vbi⁊. l. ſeq. ⁊. ff. de iure do. mutus. §. i. ⁊. l. quēadmodum. §. i. alias conſtāte matrimonio dos peti non poteſt. C. ſi conſtan. matri. dos ſoluta non ſit. l. vna.⁊ ſic qui cognouit de principali. cognoſcere debet de acceſſorio: etiā lata ſententia ſuper principali: ut hic innuit. ⁊ sͣ. e. c. ii. Sed nunquid procedent iſtiauctoritate primi mandati? non videtur: quia ſuncti ſunt ſemel officio ſuo ſiue bene ſiue male. sͣ. de offi. dele. in lr̄is. ⁊. c. ſignificaſti. ⁊. ff. de re iudi. iudexprocedent .n. ex iſto ſecundo mandato. eccleſia .n. fauore dotis ſuper ipſamcauſam delegat: quia publice vtile eſt mulieres dotes ſaluas habere: ꝓpterquas nubere poſſint. ff. de iure do. l. ii. ⁊. ff. ſo. ma. l. i. ⁊ etiam papa ſimplicit̓cauſam dotis cōmittit ſecunduꝫ conſuetudinē eccleſie. jͣ. eo. c. penul. ſed hicpetebat mulier dotem ſibi reſtitui tanqͣꝫ acceſſorium principali queſtioni: etideo debuerunt pronuntiare ſuper doteꝫ. vnde videtur ꝙ auctoritate primireſcripti procedere poſſunt: ſed melius eſt dicere ꝙ auctoritate iſtarum litterarum procedant: quia functi ſunt officio ſuo ſuper principali. vnde cū tuncnihil dixerint ſuper acceſſorio vlterius non iudicēt: quia per primas litterasprocedere poſſunt ſuper acceſſorio.g ¶ Sicut canonicum. hoc eſt ſi nihil obſiſtat quod impediat: ⁊ ſi totum reſtituere poſſit: habita ratione ne egeat ut dici. sͣ. c. i. ⁊. ii.¶ pLerunqꝫ. iudicio eccleſie. alias non licet: etiam ſi nota eſſet fornicatio.sͣ. ti. proxi. c. porro. vt ibi dicit̉: ⁊. c. ex litteris.i ¶ Propria voluntate. reſume ob hanc cām fornicatōis alias non noceret.k ¶ Nec reconciliata. ad quod ꝯpelli non poteſt etiam poſt penitentiā. sͣ. deꝯuer. cōiug. gaudemuſ. xxxiii. q. ii. admonere. ſed ſi recōciliata fuerit poſteaillam fornicationem obijcere non poterit: qꝛ ei remiſit hoc quod ei licet ẜmeuangelicam veritatem. sͣ. de iureiuran. quēadmodum. ⁊. xxxii. q. i. qd̓ autē.⁊. c. non erit. ⁊ quia mores illius iam probauit. ff. de adul. ſi vxor. in fi. ⁊. xx.xii. q. v. horrendus. niſi poſtea fornicetur.¶ Dotalitiuꝫ .i. donationem propter nuptias. Sed hec expoſitō non videt̉bona: quia donatio propter nuptias debet redire ad virū ſicut dos ad mulierem. jͣ. eo. c. vlti. in fi. ⁊ ita non poſſet repetere dotalitiū etiam alias poſt ſeparationem. ſed poteſt hoc intelligi cum mulier lucratur donationē vel ꝑteꝫex pacto. jͣ. eo. c. vlti. ⁊ ſic illam donationem: quam ex pacto habuiſſet ꝑderedebet. vel appellatur hic dotalitium res parafernales: ad quarum reſtitutionē tenetur maritus. C. de pac. cōuen. l. vlti. ⁊. l. hac lege.m ¶ Non valebit. Sed pone ſententiā latam eſſe quo ad tori ſeꝑationem ꝓpter fornicationem: ⁊ ſic amiſit dotē mulier: demū probatur conſanguinitasinter eos: ⁊ pronuntiatur matrimoniū nullum fuiſſe inter eos: mulier repetitdotem tanqͣꝫ non commiſerit adulterium. queritur an poſſit repetere cum effectu: quod poſſit: probatur: quia ex futuro euentu patet ꝙ non fuit matrimonium: ⁊ ſi non fuit matrimoniuꝫ: non fuit adulterium. sͣ. de frigi. ⁊ male.

fraternitatis. in fine. ⁊ veritate manifeſta non obſtat res iudicata jͣ.de pur. vul. c. ii. ⁊. viii. di. veritate. ⁊. ff. de condit. ſine cā. ſi fullo. ⁊. l.auunculo. ff. de re iudi. l. i. ⁊. ff. de vſufruc. leg. l. vxori. ii. ex quo enīnullum fuit matrimonium nulla fuit dos. C. de condi. ob cau. da.l. i. Item ex noua cauſa tollitur prima ſententia. sͣ. ti. ꝓxi. ex litteris⁊ ar. jͣ. e. c. proxi. ergo ꝗcquid datū fuit nomīe dotis pōtrepeti: ꝗa patet nuluꝫ fuiſſe adulteriū⁊ ſic eccleſia decepta fuit in illa ſententia: ergo r̄uocari debet. sͣ. de frig. ⁊ malefici. fraternitatis.Item per ſecundāſententiam tolliturprima. sͣ. d̓ re iudi.inter monaſterium⁊. c. ſeq. Sed cōtrares iudicata pro veritate accipitur. ff. d̓re iud. res iudicata⁊. ff. famil̓. herciſ. cūputarem. ⁊ ex ſentētia ius factum eſt īter partes sͣ. de reiudi. cum inter vos⁊. ff. de liber. agno. ſiue. in princi. ⁊ ſecunda ſententia contra res prius iudicatas: a quibus appellatū non ſuit nulla eſt. ii. q. vi. §. diffinitiua. Preterea adulteria ſicut ⁊ alia crimina ſecundū intentiōemiudicant̉: ⁊ ex corde procedunt. xv. q. vi. §. i. ⁊. xxxiiii. q. ii. in lectum⁊ de pe. di. i. ſicut tribus. ff. de fur. quod iniurie. ⁊. jͣ. de ſen. excō. cūvoluntate. ⁊ iniuria ex affectu mentis fit. xv. q. i. i lud pereque. ⁊ negari non poteſt: quin mulier iſta ex affectu mentis iniuriam faceretei: quem pro vero marito tenebat: ⁊ ita dolum cōmiſit ſine quo nōcōmiſit adulterium. ff. ad. l. iul̓. de adulte. l. penul. In contrariumpro prima parte allegari poteſt illud: quid obfuit iniuria: vbi conatus non habuit effectum? sͣ. de ſpon. adoleſcens. vbi de hoc. Suꝑhoc dicunt quidam ut. t. ꝙ mulier iſta dotem ſiue dotalitium ſuuꝫrepetere poteſt. Alij dicunt ut lau. ꝙ non eſt vlterius audienda: licet modo appareat ꝙ non fuerit matrimoniuꝫ: quia nihilominuspuniri debet propter intentionem cum opere ſubſecuto fecit .n. qd̓potuit. sͣ. de biga. nuper. ⁊. c. vlti. ⁊. ff. de adul. ſi vxor. §. i. ⁊ ar. huiꝰc. ⁊ eo ipſo ꝙ vxor condēnata eſt de adulterio: vir debet habere ante nuptias donationē ⁊ doteꝫ. in aut̓. ut liceat ma. ⁊ auie. §. ſi de adulterio. al̓s eſt v̓. ſub illo. §. qui vero plurimas. colla. viii. ⁊ iſtud verius credo. principiū .n. debet ꝯſiderari in talibus ⁊ non exitus: utper hoc ceteris delinquendi audacia auferat̉. ſed ſi hoc eſſet falſuꝫpoſſet ꝯmitti in probatōe impedimenti. prima opinio magis benigna apparet: ſed non eſt extendenda licentia.☞T ſi neceſſe. in dotem .i. in donationeꝫ propter nuptias: quāfacit maritus vxori: prout fecit iſte. jͣ. c. proxi. in fi.b ¶ Ut ſi eam. ſub tali forma prohibet̉ contrahi matrimoniū. ff. dev̓bo. obli. ſi ſtipulatio. ⁊. C. de inuti. ſtip. libera. ⁊ sͣ. de ſpon. gēmavbi de hoc. ⁊ iſtud pactum perinde haberi debet: ac ſi non fuiſſetappoſitum. C. de condi. ob cau. da. l. i. pactū .n. contra bonos mores non valet. ff. ſolu. ma. alia. §. i. ⁊. C. de pac. pacta que. ⁊. viii. di.que contra morem.c ¶ Ob nullā. ff. de ꝯdi. ſi. cau. auūculo. ⁊. C. d̓ ꝯdit. ob cau. da. l. id ¶ In penā. ſi. xvi. q. i. legi. ⁊. ff. d̓ neg. ge. ſine. ⁊ ex improbitate nemo conſequitur actionem. ff. de furtis. itaqꝫ fullo.e ¶ Reſtitui. ex hoc videtur ꝙ ſi contra canones vel ꝯtra precepta legū vel ꝯſtitutiones principū ꝯtrahit̉ matrimoniū: ſoluto matrimonio licite repetitur quicquid dotis nomine vel donatiōis datū eſt:vt. ff. de condi. ſine cā. auūculo. ⁊. ff. de ritu. nup. ſi prefectus. ⁊. C. d̓ꝯdi. ob cau. da. l. i. Sed contra videt̉. qui .n. ſcienter contra precepta legū vel conſtitutōes principū nuptias contrahunt: quicꝗd alteri datum eſt debet ei auferri: ⁊ fiſco applicat̉. C. de inceſt. nupt. ꝗ cōtra. ff. de dona. inter vi. ⁊ vxo. cū hic ſtatus. §. vlti. ⁊ inſti. de nup. §.ſi aduerſus. Quidā dicunt: ꝙ ſi ignorabāt ſe eſſe conſanguineostunc repetit̉ quod datuꝫ eſt: al̓s non. C. ſolu. ma. ſi quis ignorans.