de pn̄ti: ſiue ſit iuramēntum interpoſitum: ſiue nō: non licet alteri ad aliauota tranſire. quod ſi fecerit ſecūdūmatrimoniū de facto contractum:etiam ſi ſit carnalis copula ſubſecuta: ſeparari debet: ⁊ primū in ſua firmitate manere. ¶ Aerum ſi inter ipſos acceſſit tantūmodo ꝓmiſſio defuturo: utroqꝫ dicente alteri: ego terecipiā in meā: ⁊ ego te in meum: ſiue uerba ſimilia: ſi alius mulierē illāper uerba de preſenti deſponſaueritetiā ſi inter ipſam ⁊ primum iuramētum interuenerit: ſicut diximus defuturo huiuſmodi deſponſationisintuitu ſecundum matrimoniuꝫ nōpoterit ſeparari: ſed eis eſt de violatione fidei pnīa iniungenda.IDem.¶ Ibi per uerba de futuro: licꝫ ſepe¶Doleſcens qui deſponſatam ſinixus fuerit: carnaliter non cognoſcens: cum alia poſtmoduꝫ ꝑ uerbade preſenti contraxit: non primā cūqua nec fuit uerum matrimonium:ex forma contractus: nec preſumptum: cum conatus non habuiſſet eſfectum: ſed ſecundam debet habereuxorem.De deſponſatione impuberum.UOno. euſebio ep̄o.Ua. fra. requiſiuit de filioadulto quem pater matrimonium vult contraher̄ſi ſine uolūtate adulti filifacere poteſt. Ad quod dicimus: ſialiquo modo non conſentit filius:fieri non poſſe. Poteſt autē filiumnondum adultum uoluntas cuiusdiſcerni non poteſt: pater cui vultmatrimonio tradere: ⁊ poſtqͣꝫ filiuſꝑuenerit ad perfectam etateꝫ omni

no dēbet hoc adimplere.¶ Icolaus papa.Bi non eſt conſenſus: ⁊. jͣ. DiAſtrictius inhibemus: ne aliquiquorū uterqꝫ uel alter ad etatē legibus uel canonibus determinatamnon ꝑuenerit: coniūgātur: niſi fortealiqua urgentiſſima neceſſitate īterueniente: utpote pro bono pacis talis coniunctio tolleretur.¶ Sidorus.Vberes a pube ſunt uocati ideſt a pudētia corporis nūcupati: qꝛ hec loca primo lanuginem ducunt. Quidā tn̄ ex annis pubertatēexiſtimāt: ideſt eum eſſe puberē quixiiij. annos impleuerit: qͣꝫuis tardiſſime pubeſcat. Certum autē eſt euꝫpuberē eſſe: qui ex habitu corporipubertatē oſtendit: ⁊ generare iampoteſt. ⁊ puerpere ſunt: que in ānispuerilibus pariunt.Lex. iij. herforden̄. ep̄o.Itteras tue fraternitatis accepimus: ex quarum tenore perpēdimus: ꝙ cum quidam eſſet perfecte etatis: quandam puellaꝫ in cunabulis deſponſauit: procedēte uerotempore matrem puelle cognouit:⁊ eam in uxorem accepit: ⁊ infra.Conſul. t. t. r. ꝙ ſi p̄fatus vir matreꝫpuelle anteqͣꝫ ſeptimum annum cōpleſſet: in uxorem accepit: mr̄imonium non diſſoluās: cuꝫ deſponſatiōes huiuſmodi nulle ſunt: que incunabulis fiūt. Veruꝫ ſi poſtqͣꝫ puella ſeptimum annum compleuit: p̄dictus vir matreꝫ eius accepit uxorem: cū ſponſalia extunc placere cōſueuerint inter eos ſentētiā diuortijnon differas promulgare: nec ip̄aꝫ

c ¶ Iuramentum. ⁊ ita iuramētum non eſt de ſubſtantia matrimonij.d ¶ Ad alia uota. ad religionē tn̄ bn̄ poſſet ante carnalē cōpulam tranſire.s. de conuerſi. coniuga. ex publico.e ¶ Separari. quia fortius vinculum ſuperuenit. ⁊ ſic ſoluuntur ſponſalia n̄obſtante iuramento. Sic ⁊ uotum ſimplex ſoluitur ſuꝑueniēte mr̄imonio.xxvij. diſtī. ſi vir. ⁊. xxvij. q.i. nuptiarum. Et minꝰ punitur propter bonum matrimonij ſubſequētis: ut. c.ſi vir.a ¶ Doleſcens. de p̄¶ſenti cōtraxit. ⁊ ſicſoluta fuerunt priora ſponſalia. sͣ. c. ꝓxi. ⁊. jͣ. de ſpon.duo. duobus. ⁊ ſic remāebit cum ſecunda ⁊ aget penitentiā de fide mentita. utdicit. c. duobus.g ¶ Nec p̄ſumptum. ueruꝫnon fuit: quia ibi non fuitconſenſus de preſenti. preſumptū non fuit: quia norfuit carnalis cōpula ſubſecuta. De preſumpto matrimonio habes ſupra eo. isqui. ⁊ ſupra de re iudica. tenor. ubi de hoc. ⁊. xxvij. q.ij. ſi quis uxorē.h ¶ Conatus. Nota ꝙ conatus ſiue uoluntas ſineeffectu non nocet: ut hic patet. ⁊ de pe. di. i. §. hec auteꝫv̓ba. ⁊. §. cogitatiōis penaꝫ⁊. ff. qui. mo. pig. ul̓ hypo.ſol. ſicut. §. ſi uoluntate. Etxvij. q. iiij. ſi quis ſuadēte.⁊. ff. quod quiſqꝫ iur. l. i. infi. ⁊ eum condēnatum accipere debemus tantuꝫ: quiiure condēnatus eſt: ita utſententia teneat: Et ſi nulla eſt ſententia: non diciturcondēnatus. ff. de re iudi.ſi ſe. §. condēnatum. Itemar. ꝙ uerba cū effectu ſuntaccipienda. sͣ. de cle. n̄ reſi.relatum. ⁊. ff. ne quis eumqui in ius uoc. vi exi. l. pe.§. docere. Argu. contra: ꝙuoluntas ſiue conatus delinquentis puniri debeatqͣꝫuis ſine effectu. sͣ. de biga. nuper. ⁊. c. vlti. ⁊. l. di. ſi quis poſt acceptuꝫ. ⁊ depe. di. i. ſi quis non dicā. ſi quis cū telo. ⁊ quattuor. §. ſe. ⁊. ff. de exͣordi. cri. l.i. ⁊. C. ſi quacūqꝫ predi. po. l. i. in prin. ⁊ sͣ. e. iuuenis.Ua. ꝯſentit. ſi coactōe paterna ductus ꝯſentiret in aliquā: quaꝫalias nō eſſet ducturus: eā uoluiſſe videtur: ⁊ eſt matrimonium.Iff. de ritu nup. ſi patre. cogi tn̄ non debet. ff. e. non cogitur. ⁊. C.de nup. nec filiū. nec poteſt eum compellere inuitum. ff. de ſpon. filiofamilias. quia inuite nuptie difficiles exitus conſueuerunt habere. sͣ. ti. ꝓxi. requiſiuit. ⁊. xxxi. q. ij. §. i. ſecus videtur de filia ſecundum leges. nam illa contradicere non poteſt: niſi pater dederit ei turpē: uel moribus ſuis indignuꝫ. ff.de ſpon. ſed que patris. ſecus tn̄ ſecundum canones. sͣ. ti. ꝓxi. cum locuꝫ. ⁊xxvij. q. ij. ſufficiat.b ¶ Debet. debito honeſtatis non neceſſitatis. sͣ. de teſti. c. i.c Au Bi nō eſt conſenſus. verus uel preſumptus.d ¶Canonibus. Etas ad mr̄imoniū cōtrahendū tam ẜm leges qͣꝫ ẜmcanones eſt. xij. an. in femina. ff. de ritu nup. minorē. ⁊. jͣ. e. continebatur. Inviro. xiiij. an. jͣ. e. atteſtationes. Quantū ad ſponſalia etas. vij. annorū. ff. deſpon. ⁊ in ſponſalibus. jͣ. e. lr̄as. acceſſit. ⁊. c. duo.e ¶ Cōiungantur. matrimonialiter: quia conſentire non poſſunt. jͣ. de frigid̓.⁊ malefi. quod ſedem. vel intellige quantum ad ſponſalia: ⁊ ideo prohibent̉

quia ſepe mutant poſtea voluntatē. vn̄ preterea oritur diſcordia īteripſos: ⁊ diuertētes conſanguineis cōpulantur. vt. sͣ. ti. ꝓxi. iuuenisquod eſſe non pōt. sͣ. ti. ꝓxi. ſponſam.f ¶ Pacis. No. ꝓ bono pacis admittēdum: quod alias ꝓhibeturiij. q. vi. hoc quippe. vnde verſus. Pax ut ſeruet̉ moderamen iurishabetur.Uberes.xiiij. an. xxꝓq. i. illud. ⁊ sͣ. d̓ regula. ad noſtram.h ¶ Tardiſſime. ꝗdſi iſte qui iam compleuit. xiiij. annostalis appareat: ꝙnullo modo poſſitgenerare ⁊ ꝯtrahatnunquid tenet matrimonium? Dicūtquidā ꝙ tenet matrimonium. Contrarium credo: ꝗanec eſt pubes: ut. jͣdicitur: nec in eo reperiūtur tria bonamatrimonij: q̄ ſuntfides proles: ⁊ ſacramentum. xxvij.q. ij. omne. Itaqueiſte non eſt talis: ꝙpoſſit habere ꝓleꝫꝙ etiam ſatis patꝫper litteraꝫ ſequentem. Ar. contra. jͣ.e. de illis.i ¶ Oſtendit generare. ergo pubertaſex vigore naturalinon ex annoꝝ numero cōprobatur:qd̓ ueꝝ eſt quo admatrimoniū cōtrahendum: ut dixi. ⁊jͣ. de illis. ij. ⁊. c. vlt.ubi malicia ſupplꝫetatē. ex quibꝰ etiāꝓbatur: ꝙ mr̄imoniū ꝯſiderat̉ ex pubertate tantū: ⁊ nōex annoꝝ numeroquo ad tutelaꝫ uelcurā etas annoruꝫtm̄ conſiderat̉. C. qn̄ tu. uel cu. eſſe de. indecorū. inſti. quibus mo. fiunt tu. in prin. ſed quo ad mr̄imoniū bn̄ inſpicitur mulier ⁊ etiaꝫ viran ſint apti ad mr̄imoniū. xxvij. q. i. nec aliqua. ⁊ sͣ. de proba. ꝓpoiiſti. ⁊. c. cām matrimonij.kl Itteras. diſſoluas. Ar. ꝙ ſponſalia cōtracta de facto: noninducūt publice honeſtatis iuſtitiā. ar. ꝯͣ. sͣ. ti. ꝓxi. ad audientiā. ubi de hoc. ⁊. c. iuuenis.l ¶ Extunc. ſcꝫ poſt. vij. annos. xxx. q. ij. c. vlti.m ¶ Placere ꝯſueuerīt. ⁊ ſi placuerīt: ſola ratihabitiōe ꝯfirmant̉: licꝫab initio nulla fuiſſent: ⁊ intelligunt̉ ratū habere. niſi exp̄ſſe cōtradixerint etate legitīa adueniente: ut hic colligit̉: ſꝫ intelligo: ꝙ ſpōſaliadebeāt placere: cū ſimul cohabitant: quia tunc intelliguntur conſentire: exquo non cōtradicunt. ff. de ritu nup. minorē. ſecus credo ſi ſeorſum habitāt: qꝛ tūc nō intelligūt̉ ꝯſentire: niſi uel uerbo uel ipſo facto: puta qꝛ uadit ad domū ſuā: ul̓ dat aliqua munuſcula: ⁊ ꝯſimiliaque ſpōſi facere cōſueuerūt. ar. ad hoc. jͣ. c. ꝓxi. in pͥn. ubi dicit: ⁊ poſtea in eū nō ꝯſenſerint. Itē ar. ad ea que frequētius accidunt: iuraadaptari debent. xxviij. di. de ſyracuſane. ⁊ sͣ. de cle. coniu. diuerſisfallacijs. C. de la. li. tol. l. vnica. §. ſed ⁊ ſi quis. ⁊. xiiij. q. v. deniqꝫ. Etinſti. de re. diui. §. illud. ⁊. xix. q. ij. due ſunt. ⁊. ff. de ſerui. ru. pre. cū