IIII

filiam ſeu matrē habere permittas.¶ Dem eboracen̄. archiep̄o.Cceſſit ad preſentiam noſtram⁊ infra. F. t. mandamus: quatenus ſi tibi conſtiterit: ꝙ puella noneſſet ſeptēnis: quādo ab. gu. deſpōſata fuit: ⁊ poſtea in eum cōſenſerit:⁊ ꝙ idem. gu. ab huiuſmodi deſpōſatione per te fuerit abſolutus: mr̄imonium inter eundem gu. ⁊ matrēpuelle celebratum precipias inuiolabiliter obſeruari: ⁊ eorum proͣleꝫdenuncies eſſe legitimam: quia deſpōſationes ⁊ matrimonia ante ſeptem annos fieri non poſſunt: ſi conſenſus poſtea non accedit. Sane ſiprefata puella ante deſponſationeꝫſeptimum annum compleuerat: licet predictus vir a deſponſatōne ipſius puelle ipſo iure fuerit abſolutꝰ:cum ea in eum conſentire noluerit:inhoneſtum tamen videtur: ut matrem habeat: cuius filia fuit ſibi deſponſata. ¶ Dem noruicen̄.ępiſcopo.Ontinebatur in litteris tuis ꝙ̄cum quedam puella infra nubiles annos cuidam in uxoreꝫ tradita fuerit: ⁊ ab ipſo traducta: hecad nubiles annos perueniens: alijnubendi licentiam poſtulauit: aſſerens ſe in eundem nullatenus conſenſiſſe: ⁊ infra. Conſul. t. t. r. ꝙ cumin decrētis habeatur expreſſum: ꝙſi vir dixerit: ꝙ uxorem ſuā cogno-

uerit: ⁊ mulier negauerit: viri ſtandum eſt ueritati: prefato viro qui dicit ſe mulierem ipſam cognouiſſe: fides eſt adhibenda: ſi id firmaueritiuramento. Si autē fuerit etati ꝓximā: ut in. xi. uel circa. xij. annum: etcuꝫ ſuo aſſenſu deſponſata ⁊ cognita ab eodē viro ſeparari non debꝫ:prēſertim cum parentes eius ipſamfuiſſe etatis legitime faterentur. Siuero puella infra nubiles annos alicui deſpōſata fuerit: nō licet alicuide cōſanguinitate ipſius: cui deſpōſata fuerit eam ducere in uxorē: necfas eſt eidem ſponſo de conſanguinitate ſponſe ſibi aliquā copulare.¶ Dem barthonien̄.epiſcopo.matrimonijs ſponſalia contraE illis qui infra annos aptoshūt: ſiue uterqꝫ: ſiue alter reclamet:an̄qͣꝫ ad annos matrimonijs aptoſperuenerint: ⁊ poſtulēt ſeparari: nōſunt ullātenus audiēdi. Si uero alterūter iſtorum ad annos pubertatis peruenerit: infra eoſdem annosaltero exiſtente cum ſpōſalia contrahuntur: ſi is qui minoris etatis eſt:cum ad annos illos peruenerit: reclamauerit: nec in alterum uolueritconſentire: iudicio eccleſie poteruntabinuicem ſeparari: mulier autemque poſtqͣꝫ annos nubiles attingit:ei qui nōdū ad annos aptos matrimonijs uenerat: nipſit: cum in eum

eſſent. §. per pluriū. ff. de uſuca. l. iuſto. i. rn̄ſo. in fi. ff. de legi. naꝫ adea. ⁊. iij. q. v. accuſatores. īmo qn̄qꝫ ad ea que nūqͣꝫ uel raro accidūtff. ſi pars here. pe. l. antiqui. xix. di. in canonicis. in fi. ff. de regu. iu.ea que raro. de con. di. iiij. ſanctum eſt baptiſma. in fi. C. de legi. here. ſi maior. ⁊. li. di. qui in aliquo. v̓. quocūqꝫ. ff. de ſta. ho. non ſunt⁊. l. ſe. Sol̓. regulariter obtinet .i. rubrica: cōtraria caſualia ſunt: que negocijs non coherent.ff. de re. iur̄. ea queraro.n ¶ Filiaꝫ. quā habere nō pōt: ꝓpteraffinitatē ſuperuenientē. xxxv. q. iij.nec eam quaꝫ: necmatrē: ꝓpter publice honeſtatis iuſtciam. ut. jͣ. c. ꝓxi. etsͣ. ti. ꝓxi. ad audiētiam. ⁊. jͣ. eo. cōtinebatur. §. vlti.Cceſſit cōſēſerit. diciꝑ h̓: ut. sͣ. c. ꝓxi.p ¶ Abſolutus maxime. hec abſolutōfactū tantum reſpicit cū nulla fuiſſentſponſalia. sͣ. c. ꝓxi.q ¶ Prolem. quiaubi mr̄imōiū legitimum eſt: ⁊ filij legitimi erūt. xxxiiij.di. ſi quis viduam.⁊ .xxxij. q. iiij. dicataliquis. ⁊ ſi matrimoniuꝫ reputaturlegitiricet nonſit: filij tamen eruntlegitimi. jͣ. qui filijſint legiti. cuꝫ interhodie ideꝫ obtinetdenūciatione p̄miſſa. jͣ. de clādeſti. deſpon. cū inhibitio.r ¶ Accedit. tacite uel exp̄ſſe: ut dictū eſt. sͣ. c. ꝓxi.ſ ¶ An̄ deſponſationem. ipſius puelle.t ¶ Ipſo iure. hoc iō dicit: qꝛ cū maior contrahit ſponſalia cū minor̄adueniēte etate ſi minor noluerit ꝯſentire in mr̄imoniū ab eccl̓ia dꝫabſolui: ⁊ qꝛ illa noluit ꝯſentire: fuit abſolutus ab ep̄o. nec ītelligasipſo iure .i. ſpōſalia nulla fuerūt ipſo iure: ut quidā dixerunt: qꝛ ipſanon ꝯſenſit in ſpōſalibus: ſed hoc ſtare non pōt: qꝛ ſi hoc fuiſſet: nōſeꝑaretur matrimoniū contractū cum matre: cū nulla fuiſſent ſponſalia: ut pꝫ per prin. c. ubi non ſeꝑantur.u ¶ Inhoneſtū. qꝛ nullā de ꝯſanguītate illius puelle poterit reciper̄in uxorē: ergo multo minus matrē. sͣ. ti. ꝓxi. ad audientiā. ⁊. c. ſponſam. ⁊. c. iuuenis. cū illa puella fuerit ſpōſa illius. ut. jͣ. in. c. ꝓxi. ī fi.c Ontinebat̉. ī decretis. xxxiiij. q. i. ſi ꝗs uxorē acceperit. §. i.b Uiri ſtandū. Ar. ꝯͣ. xxvij. q. ij. qd̓ interrogaſti. ⁊. xxxiij. q. i.requiſiſti. So. ubi vir dicit ſe cognouiſſe uxorē: ⁊ iſta negat: ſtat̉ uerbo viri: ut hic ⁊. xxxiij. q. i. ſi quis uxorē recepit. ſed. c. requiſiſti intelligitur: qn̄ uterqꝫ confitet̉: ꝙ carnaliter iungi ꝓpter frigiditateꝫ nonpn̄t: ⁊ uterqꝫ ſeptima manu ꝓpinquorū debꝫ iurare ꝙ non pn̄t carnaliter cōmiſceri. c. qd̓ interrogaſti. intelligitur qn̄ maritus non dicitꝙ uxorem cognouerit: vn̄ auditur mulier. Preterea quod dicit hicfides eſt adhibenda viro ſi iurauerit: hoc intellige quando mulier n̄probat ſe virginē per aſpectū corporis: ꝗa tunc bn̄ auditur. sͣ. de ꝓbati. propoſuiſti. ⁊. c. cauſam.c ¶ Iuramento. Sed quare compellit̉ iſte iurare: cū ſit reus. vi. q. v.actor? Ideo ꝯpellitur iurare: ne hoc diceret in fraudē ⁊ in p̄iudiciuꝫmulieris. nec credere tenet̉ ei mulier ſine iuramēto: precipue in cauſa mr̄imonij ꝓpter periculū anime. Lau. dixit ꝙ hoc ideo qꝛ fūda-

ta videbat̉ intentio mulieris: qꝛ traducta mulier fuerat minor: vnde ad tollēdam p̄ſumptionē illam debet iurare: ſecus eſſet: ſi mulier omnino nihil probaſſet. ut. sͣ. de iureiu. c. vlti. ubi de hoc. ſi. jͣ. e. atteſtationes. Et ſic eſt argu. ꝙin cauſis matrimonialibus non debet omitti iuramentū: ne in fraudem aliquid tentetur. sͣ. de teſti. tuis queſtionibus.d ¶ Proxīa. Sꝫ quandodicitur etati ꝓxīa? pōt diciꝙ cum diſtat a pubertate:ꝑ ſex menſes uel minus. jͣ.e. atteſtatōnes. ⁊. ff. d̓ excu.tu. nō tm̄. ſic ⁊ ꝓximus pubertati furti obligatur. iſti.de ob. que ex delic. naſ. §. īſūma. ⁊ intellige nihilominus: ꝙ malicia ſupplebatetatem: alias non eſſet mr̄imoniū etiā poſt. xij. annū.ut dixi. sͣ. e. puberes.e ¶ Preſertim .i. maxime. ⁊ꝙ parentes confitebanturillam legitime etatis: ml̓tuꝫfacit ꝓ viro ⁊ ꝯͣ puellā.f ¶ Alicui de ꝯſanguītate.ſic. sͣ. e. acceſſit. ī fi. sͣ. ti. ꝓx.ad audientiaꝫ. ⁊. c. iuuenis⁊. c. ſponſam.d E illiſ. annos. tresarticuli cōtinenturin hac decre. Primus eſtde illis uſqꝫ ſi uero. Secūdus eſt ibi ſi v̓o alter iſtorūTertius ibi mulier aūt. b.h ¶ Ullatenus audiendi.propter fragilitatem etatis⁊ eſt arg. ꝙ impubes de eoquod facit ante pubertateꝫreclamare non ualet. argu.xxviij. di. de his. ⁊. xx. q. i.illud. ⁊. ff. de neg. ge. pōponius. ⁊ ar. ad hoc. ff. de mino. deniqꝫ. §. i. Ber.i ¶ Cum ſpōſalia ꝯͣhunturi. altero exiſtēte infra annoſpubertatis: ſicut exiſtebat:qn̄ ſponſalia cōtrahebant̉: ſi alter perueniat ad etatem: non eſt audiēdus: ſipetat ſeꝑari: ſꝫ expectabit quouſqꝫ alter ad etatē ꝑuenerit. Quidā dicebantꝙ alter eorū erat maior ⁊ alter minor: qn̄ ſponſalia cōtrahebant̉: ſecundumhoc non differret a ſequenti uerſu. Ala.k ¶ Minoris etatis. videt̉ ꝙ in optione illius ꝗ ultimo ad etateꝫ ꝑuenit: ſitreclamare. Et tu dic: ꝙ idē iuris eſt de alio: ꝙ pōt reclamare: etiam ſi minoruellet cōſentire: aliter nō differret a ſequenti uerſu.l ¶ Iudicio eccleſie. ſic. jͣ. c. ꝓxi. ⁊ ita pꝫ: ꝙ ſpōſalia diſſolui debent iudicio eccleſie tm̄: niſi fortius vinculū ſuꝑueniat: puta matrimoniū cū alio uel uotumſolēne: tūc ipſo iure ſoluta ſunt. ar. sͣ. ti. ꝓxi. ſi inter. ⁊. jͣ. de ſpō. duo. c. i. Ar.ꝯͣ. jͣ. e. ex lr̄is. ubi ſoluunt̉ ſpōſalia an̄qͣꝫ alter ꝑueniat ad etatē. ſed nō eſt ꝯtraqꝛ ibi nō tenuerunt ſpōſalia: ut pꝫ ex fine: hic uero tenuerūt. Itē ſi. sͣ. ti. ꝓxi.p̄terea. ⁊. c. requiſiuit. ibi ſimiliter ſoluunt̉ ſponſalia: ne deterius inde contingat: ⁊ ita ſponſalia ꝯͣhentes ſi nolunt uterqꝫ uel alter ꝑficere matrimoniū nōſunt ꝯpellendi: ut colligit̉ per hec iura. Sed ꝯͣ eſt expreſſuꝫ: ꝙ oīno ſunt cōpellendi ꝑ eccleſiaſticā cenſuram. sͣ. ti. ꝓxi. ex lr̄is. ij. ⁊. c. ſicut. Quid ergo reſpōdebis? dicas ꝙ illa decre. ex lr̄is. ij. ⁊. c. ſicut. loquunt̉ qn̄ iuramentū īteruenit: licet illi etiā eſſent impuberes: ſed erant doli capaces: ita ꝙ tenuit iuramentū: vn̄ ꝓpter periculū iuramēti ꝯpelli debent ad cōtrahendum. ⁊ illa decre. requiſiuit reducit̉ ad illā ex lr̄is. ut ibi plene dictum eſt. ⁊ qd̓ dicit illa decre. p̄terea. potius eſt diſpenſatio: ut ibi dictū eſt: ⁊ ꝗa uterqꝫ diſſentiebat: iōfacilius tollerat̉. hic ergo loquit̉ de ſponſalibus minorū. Si ergo iuramentum interueniat: ꝯpellendi ſunt perficere matrimoniū: ſiue ſint maiores ſiueminores: dū tn̄ fuerint doli capaces: quia etas illa plena eſt periurijs. jͣ. dedelic. pue. pueris. Si uero iuramentū non interuenit in ſpōſalibus: nō ſūtinuiti ꝯpellendi: qꝛ inuite nuptie difficiles exitus ꝯſueuerunt habere. Et itaplanū eſt: ex cauſa tn̄ ꝯpellunt̉: ut dictū eſt. sͣ. de ſponſa. ex lr̄is. ij.m ¶ Nupſit .i. ſpōſalia ꝯͣxit: qꝛ mr̄imoniū ꝯͣhere non poterat. ſic. jͣ. c. ꝓxi.

B 4