ſi moniti induci nequerint: ꝯpellereut a tali contractu deſiſtant: uel contra famam huiuſmodi ſecundū tuediſcretiōis arbitrium iuramenta exhibeant propinquorum: alioquinſi perſona denuncians non extiterittalis ut diximus: ⁊ de fama uel deſcandalo nō poterit edocere: ad deſiſtendum monere poteris non cōpellere contrahētes.¶ Unor iij. ep̄o berguen̄.Onſultationi tue. b. reſpondemus: ꝙ mulieres que ueniuntad ualuaſ ecceleſie bn̄dicēde cū ſpōſis: ⁊ ibi reclamantes affirmāt ſe nūquā in eorum matrimoniū conſenſiſſe: audiri ſpōſis legitime ꝓbantibus contrarium non oportet: cumlegitimis ⁊ idoneis teſtibus non debeat illarum ſimplex aſſertio preualere. Sane illis que bn̄dictione accepta mox a ſponſis aufugiunt ante carnis cōpulam ſubſecutā: aſſerētes ſe nunqͣꝫ in illos ueraciter cōſenſiſſe: ſed metu illato compulſas uerba protuliſſe conſenſus: licꝫ animodiſſentirēt: non ſtatim eſt audientiadenegāda: ſed de illato metu eſt cuꝫdiligētia inquirēdum: ⁊ ſi talis metꝰinueniatur illatus: qui cadere potuit in conſtantem virum: erunt non īmerito audiende.Rego. ix.Emma mulier nobis expoſuitI ꝙ cum. t. filia eius cum. c. cōtra

xit matrimoniū. b. de alferio ea occaſione: ꝙ inter. p. filium ſuuꝫ ⁊ predictam puellā infra ſeptennium cōſtitutos ſponſalia contracta fueruntpenaꝫ ſoluendam a parte que contraueniret: in ſtipulatione appoſitaꝫab ipſa nititur extorquere. Cumitaqꝫ libera matrimonia eſſe debeant: ⁊ ideo talis ſtipulatio: propterpene interpoſitionem ſit merito improbanda: mandamus: quatenusſi eſt ita: eundem. b. ut ab extorſionepredicte pene deſiſtat: eccle. cenſuracompellas. ¶ Dem epiſcopo cenomanen̄.Squi fidem dedit. m. mulieriſuper matrimonio contrahendo carnali copula ſubſecuta: ⁊ ſi ī facie eccleſie ducat aliaꝫ ⁊ cognoſcat:ad primam redire tēnetur: quia licetpreſumptum primum matrimoniūvideatur: contra preſumptionem tamen huiuſmodi non eſt ꝓbatio admittenda. Ex quo ſequitur: qd̓ necaliquod cenſetur matrimoniuꝫ: qd̓de facto eſt poſtmodū ſubſecutum.Dem.☞ I inter virum ⁊ mulierem legitimus conſenſus interueniat d̓preſenti: ita ꝙ vnus alterum mutuoconſenſu uerbis conſuetis expreſſorecipiat utroqꝫ dicente: ego te ī meam accipio: ⁊ ego te accipio in meūuel alia uerba conſenſuꝫ exprimētia

n ¶ Famam. No. hic ꝙ ſi probes famā contra aliquē: ꝙ pōt ꝓbari contrariū ad tollendā famam: ⁊ ita ſi probaſti aliquem eſſe malfame: ipſe pōt probare ſe eſſe bone fame. ij. q. v. preſbyter. ⁊. c. ſi maAc Onſultationi. aſſertio. aſſertioni illaꝝ non eſt credendū: ſedla. jͣ. de accuſa. inquiſitionis. in fi.potius teſtibus: ꝙiurati ꝓbauerūt cōtrarium. ergo ſi uellent ꝓbare ꝯtrariūvidetur ꝙ ſint audiende: ſꝫ nō videt̉ꝙ poſſent hoc probare: cuꝫ ſit negatiua ſcꝫ ꝙ nunqͣꝫ cōſenſerunt. sͣ. d̓ elec.bone memorie. immo poſſent ꝓbando mētum: ut dicitin fine.p ¶ Ante carnaleꝫcopulam. ſecus ſipoſt: quia tunc cōſenſiſſe videntur itaꝙ poſtea in contrarium reclamantesnon audiantur. sͣ.eo. ad id quod. Etjͣ. qui matri. accuẜ.pn̄t. inſuper.q ¶ Cum diligētia.No. ꝙ dicit cuꝫ diligentia: quia ubimaius periculumuertitur: cautius ⁊diligētius agēduꝫeſt. vij. q. ij. c. vlti. ⁊circa maiora maius periculum uertitur. xlij. di. quiecamus. ff. ad carb.l. i. §. ſi quis. §. iij. ⁊ar. lxi. di. miramurvnde cāe matrimoniales non ſunt cōmittēde: niſi iuriſperitis: ⁊ qui poteſtatē habeant iudicandi. jͣ. de conſang. ⁊ affi. ex lr̄is. in fi.r ¶ In conſtantē. ſic. sͣ. e. ueniēs. ij. ⁊ talis metus continet mortis periculū: aut corporis cruciatum. C. de tranſact̓. interpoſitas. sͣ. de hisque vi metuſue cau. fiunt. cum dilecti. ⁊. c. perlatum. xxxi. q. ij. lotharius. ⁊. ea. cauſa. q. ij. ſi uerum. alias vanus timor non excuſat. ff. qd̓me. cā. metū autē. ij. ff. de re iudi. ſi quis ab alio.gEmma. infra ſeptenniuꝫ. vnde non tenuerunt ſpōſalia. jͣ. ti.ꝓximo. lr̄as. acceſſit. ⁊ sͣ. de reſti. ſpol̓. ex parte. ergo nec pena ſi licita fuiſſet: alias non tenuit: quia ſi principale non tenuit: necacceſſorium. sͣ. de re iudi. cum inter. C. de legi. non dubium. cū ſuisconcor. ſed ſi poſt. vij. an. forte conſenſerunt ⁊ tenuerunt ſponſalia:ęna tamen non tenuit.t ¶ Libera debeāt. ab omni coactione. sͣ. e. cū locuꝫ. ⁊. c. requiſiuit. ⁊etiā a pena pecuniaria: ut hic patet.u ¶ Stipulatio. ſtipulatio pene in ſponſalibus appoſita non tenet.ꝓpter rōnem que redditur in lr̄a: ſed arras datas pro ſponſaliperficiendis amittit: qui reſilit ſine iuſta cauſa. C. de ſpon. l. vlti. ⁊. ff.de uer. ob. titia. vnde hec decre. ſumpta fuit. C. de inutili. ſtipu. l. ij. ⁊hic. Sed videtur: ꝙ idē ſit in arra: quod dicitur de pena: quia eadēeſt ratio utrobiqꝫ: ergo eadem debet eſſe prohibitio ⁊ ideꝫ ius. sͣ. deconfir. cum dilecta cum alijs concordantijs ibi poſitis. ⁊ sͣ. de tranſla. inter corporalia. ſed ſecus eſt ſecundum leges: ut dicit lex predicca de ſpon in. C.S qui. tenetur ſic. sͣ. eo. ueniens. ⁊. jͣ. de condi. appo. de illis. ⁊. c. per tuas.y ¶ Contra preſumptionem. No. circa huiuſmodi preſumptionesPreſumptio alia eſt iuris ⁊ canonis ſiue legis: alia homīs: alia na

alia facti. Preſumptio iuris ⁊ canonis ſiue legis ſiue iuris: ſiue de iuturere quod idem eſt: non recipit probationem in contrarium: ut lex preſumitmulierem dotem ſtipulatam ſibi reddi: que non eſt ſtipulata: ⁊ ſi quis uellꝫprobare contrarium: non auditur. C. de rei uxo. act̓. l. i. §. i. Idem eſt in arrogato: qui ſemper intelligitur ſtipulatus quartam partem de bonis arrogatoris: ſi emancipetur. ff.de adop. ſi arrogator. ⁊ detali loquitur hic: Et ita p̄ſumptum dicitur iſtud matrimoniū. ſimilis preſumptio eſt. xi. q. i. ſi ꝗ clericoruꝫ⁊. jͣ. qui ma. accu. nō pn̄t. inſuper. ⁊ sͣ. eo. ad id quod.⁊. liiij. di. fraternitatem. ⁊. jͣ.de iudeis. c. vlt. quod loꝗt̉in eodē caſu cum. c. fraternitatem. Preſumptio hominis eſt: cum preſumiturcontra aliquem hominempropter malam famam. cōtra hanc preſumptionem:bene admittitur probatioin contrarium. ſupra. e. cuꝫin tua. ⁊. ij. q. v. preſbyter. ⁊c. ſi mala fama. jͣ. de purg.ca. cum. p. ⁊. ff. quod met̓cauſa. non eſt ueriſimile.Preſumptio nature eſt:ut cum exheredo filium:meum: preſumitur contrame ꝙ iniuſte exheredauerīeum: ⁊ hoc propter naturam. Et ideo heredes meiprobare tenentur: ꝙ iuſteexheredauerim eum. C. deinoffi. teſta. aut̓. non liceatparenti. Preſumptio factialia precedentis circa futura: ut ſi ſemel calumniatuses contra me: ⁊ iterum uelis me accuſar̄: preſumiturmodo te uelle iterum calūniari. ff. de accu. ſi cui. §. hiſdem. tertia queſtione decīaplacuit. ⁊. c. ſi accuſator. ⁊ sͣ. de preſumptio. mandata. ⁊. c. ſcribam eis. Preſumptio facti ſubſequentis circa preterita eſt: ut ſi alicui fuerīt accuſati de crimine adulterij quod depellebant pretextu proximitatis: ſi poſtea in matrimoniū ſe coniunxerint: manifeſte preſumitur facinus in quo accuſati fuerūtC. de adul. ſi qui adulteriū. ff. ad macedo. iteꝫ ſi filius. alias incipit: ſed iulianus. §. interdū. circa fi. ⁊ in auten. ut nulli iudi. §. ſi quis uero. col. ix. Eſt ⁊ alia preſumptio iuris tantū: ut ſi vir diu cohabitauit uxori: preſumitur ab eocognita. xxxij. di. dixit dominus. ⁊ xxvij. q. i. nec aliqua. ⁊ cōtra hanc preſumptionem probatio admittitur. sͣ. de probat̉. ꝓpoſuiſti. ⁊. ff. de proba. ſichirographū. ſed hic non fuit ſubſtantia ⁊ forma coniugalis contractus. dequa dicitur. sͣ. e. tua. vnde non eſt matrimoniū. Satis dicit̉ hic fuiſſe ſubſtātia ⁊ forma: quia conſenſus ⁊ forma fuit hic: lꝫ per uerba de futuro: que percarnalē copulā ſubſequentē fiunt de p̄ſenti p̄ſumptiue: ſed ꝑ carnalē cōpulam ſubſequentē p̄ſumitur conſenſus. ꝑ uerba p̄cedentia deſignatur forma:licꝫ illa ab initio fuerint de futuro.a. I inter. dicēte. ergo altero loquēte tm̄ non eſt mr̄imoniū: ꝗa nō loquēs ſuū ꝯſenſuꝫ nō exprimit. ar. xxx. q. ij. c. i. Itē ar. ꝙ qui tacet n̄ꝯſentit: qꝛ uerba ſunt neceſſaria ꝯſenſuꝫ exprimētia. sͣ. e. tue. ſi. ff. de ꝓcurat̉.filiuſfa. §. inuitū. ⁊ ſi ꝯſenſuꝫ exprimat alter aliquo ſigno uel nutu: licet nihilexprimat ore: ſatis videt̉ idē. Ar. ꝯͣ. ꝙ nō ſit mr̄imoniū: qꝛ ſtipulatio nō ꝯͣhitur niſi utroqꝫ loquēte: etiā ſi annuat ſine uerbis. ff. de v̓. ob. l. i. in princ̄. ⁊§. ſe. ſi qͥs ita. ergo idē in mr̄imonio. arg. iſtius lr̄e utroqꝫ dicēte. muti tn̄ ſineiſta forma ꝯtrahere pn̄t: dū tn̄ ꝯſenſuꝫ exprimāt ſignis. sͣ. e. cū apud. ⁊. ff. deiu. do. mutus. arg. ff. de tutel̓. muto. ⁊ illa ſigna equipollent huic forme: ⁊ itanō refert dūmodo ꝯſenſus exprimat̉ etiā in loquēte ſubſecuta ſubarrationeꝑ immiſſionē annuli. nā multe ꝓpter uerecundiā annuūt potius qͣꝫ loquantur: maxime pn̄tibus parētibus. xxxij. q. ij. honorantur.b ¶ Alia uerba. sͣ. e. ex parte. ⁊. xxx. q. v. §. ſi quis diuinis.

B 3