I
Oſtulaſti ꝑ ſedeꝫ apoſtolicamedoceri: utrū alicuius eccleſie ꝑpetuo vicario de prouentibus vicarie boniſqꝫ paternis habenti vndevaleat cōmode ſuſtentari: tenearisper illam formam communem: cuꝫſecundum apoſtolum in eccleſiaſtico beneficio prouidere. Ad quodſic duximus reſpondendum: ꝙ cuꝫper formam predictaꝫ neceſſitatibꝰpauperum clericorum: qui nullumſunt eccleſiaſticum beneficium aſſecuti ſe. apo. duxerit ſuccurrendum:perpetuus vicarius: niſi de vicariafecerit mentionem: commodum reportare non debet de huiuſmodilitteris: ut pote ueritate tacita impetratis. non enim carere beneficio debet dici: cui competenter de perpetue vicarie prouentibus eſt prouiſum: ⁊ pro habente beneficij ſufficientis ſubſidium ex certa ſcientia ſuper obtinendo alio beneficio de leui non ſcribimus: quin faciamus d̓primo in noſtris litteris mentioneꝫ.¶Dem in concilio generali.Onnulli gratia ſe. ap. abutenUtes litteras eius ad remotosiudices impetrare nituntur: ut reus
fatigatus laboribus ⁊ expenſis liticedere uel importunitatem actorisredimere compellatur. Cum auteꝫper iudicium iniurijs aditus paterenon debeat: quas iuris obſeruātiainterdicit: ſtatuimus ne quis ultra dīas dietas extra ſuam dioc̄. ꝑlitteras apoſtolicas ad iudiciumpoſſit trahi: niſi de aſſenſu partiumfuerint impetrate vel expreſſam dehac conſtitutione fecerint mentionēSunt ⁊ alij: qui ſe ad nouuꝫ genusmercimonij conuertētes vt vel ſopitas poſſint ſuſcitare querelas velnouas immittere queſtōnes: fingūtcauſas. ſuper ꝗbus a ſe. ap. litterasimpetrāt abſqꝫ dominoꝝ mandato: quas vel reo: ne ꝓpter eas laboruꝫ vel expenſarum diſpendio moleſtetur: aut actori: vt per ipſas aduerſarium indebita moleſtatione fatigent: venales exponūt. Cum aūtlites reſtringende ſint potius qͣꝫ laxande: hac generali conſtitutione ſācimus: vt ſi aliꝗs ſuper aliqua queſtione decetero ſine ſpeciali mandato dn̄i lr̄as ap. impetrare p̄ſumpſerit ⁊ lr̄e ille non valeant: ⁊ ip̄e tanqͣꝫfalſarius puniatur: niſi forte de illis
dicetur. jͣ. e. ad audientiam. ⁊ dic carere ſi conſtiterit de iſtis exceptionibus .ſ. ꝙ nō fecerint mentionē de cauſa ſue remotionis ⁊ excōicationis qͣ tenebant̉ aſtricti. ⁊ merito de cā excōicatiōis tenebant̉ facerementōem: quia qui petit abſolui ab excōicatōe tenet̉ exprimere cāmexcōicatiōis ſue: alias nō valēt lr̄e impetrate ſuꝑ abſolutōe: vel ſi aliācām exprimeret qͣꝫillā pro qua fuit excōicatus. jͣ. de officor. ex ꝑte. ⁊. jͣ. de fi.inſtru. ꝙ ſuper hisin illa decre. ex ꝑtenotat̉ de hoc ī gloque incipit ex eo. ⁊jͣ. de ſen. ex. cuꝫ procauſa. in glo. que īcipit illud tanqͣꝫ. etin hoc caſu non ualēt lr̄e impetrate abexcōicato tacito decauſa excōicationiſſecus ſi aliquis īpetrat litteras addum contra aduſariuꝫ tacens d̓ ſuaexcommunicatōnequia tunc valent littere eo abſoluto. jͣ.de excepti. pia. ubide hoc in glo. queincipit: ſed miruꝫ.alia etiam d̓e cauſanon ualuerunt huiuſmodi littere: ꝗanon fecerunt mentionem: ꝙ per ſentētiam ſpoliati fuiſſētꝓpt̓ ſuos exceſſusa qua non fuit appellatum. C. ſen. reſcin. non poſ. impetrata. ⁊ ita d̓uabus de cauſis n̄ualuerunt littere iſtorum preſbyterorum olim conſueuit decre. iſtaallegari ad probandum: ꝙ lr̄e impetrate ab excōicato ad agendurnon ualebant: ſed hoc non probatur per hanc decre. que non loquitur in tali caſu. b.Oſtulaſti. cum ẜm apoſtolum: quam habes. jͣ. de preben. cūſecundum.f¶ Beneficiū. noīe beneficij intelligitur vicaria ſiue prebenda ſiue aliud beneficium .i. q. iii. ex multis. ⁊. jͣ. de v̓. ſig. tua nos.g ¶ Competent̓. illud ꝯpetenter intelligas ẜm modū illius decre. jͣ. d̓p̄ben. de monachis. d̓e hoc dictum fuit. sͣ. e. cū adeo. dic ut ibi.h ¶ Prouentibus de d̓uobus querebatur .ſ. de paterna hereditate⁊ de beneficio vicarie: ſꝫ de beneficio tm̄ reſpondet. ergo licet nō faciat mentionem de paterna hereditate tenēt littere: qꝛ vnum negandoalteꝝ ꝯfitet̉. jͣ. de p̄ſump. nonne. Sed nō videtur ꝙ talis indigne petit beneficium eccleſiaſticum. xvi. q. i. quoniam quicquid. ⁊. xii. q. i. illi autem. ⁊ iudicium ſibi manducat ⁊ bibit .i. q. ii. clericos. ⁊. c. ſequē.Item qꝛ ordinatus eſt ad certum titulum: qui ad titulum ſui patrimonij eſt ordinatus. jͣ. de p̄ben. tuis? Sed non eſt uerum: ꝙ de hereditate pͥncipal̓r quereretur ſꝫ d̓ vicaria: hoc addito ꝙ habebat bona paterna ſimiliter. Sed quid ſi modicum habet beneficium: nunquid tenetur facere mentionem de illo? tenet̉ quidem. jͣ. e. ſi ꝓponētę. ubi dicetur de hoc.Onnulli. abutentes .i. malo modo utentes. ſic. jͣ. e. qꝛ nonnulli2. sͣ. e. ſedes.k ¶ Ad remotos. Nota ꝙ dicit̉ remotos: qui eſt ultra duas dietasextra dioc. ⁊ facit ad hoc. jͣ. de elec. cū inter vniuerſas. ⁊. c. nihil eſt.l ¶ Iuris obſeruantia. quia non debent inde naſci iniurie: vnde iuraoriuntur. jͣ. de accu. qualiter ⁊ qn̄. C. vnde v̓i meminerint. ſi. sͣ. ī pͥmaꝯſtitutione gregorij.m ¶ Duas dietas. Nunꝗd hoc intelligitur de v̓ulgaribus dietis: q̄habentur ſecundum conſuetudinem regionis aūt de legalibus ſecūduꝫ ꝙ viginti miliaria computantur pro dieta. ff. de ver. ſigni. l. iii. ⁊ff. ſiquis cauti. l. vicena? videtur ꝙ de vulgaribus: quia nomina ex
communi vſu intelligenda ſunt. jͣ. de ſpō. ex litteris. jͣ. nō .n. ex opinionibusſingulorum: ſed ex cōi vſu noīa exaudiri debent. ff. d̓ ſup. lega. l. labeo. ⁊ cōſuetudo eſt optima legū interpres. jͣ. de ꝯſue. cum dilectus. ⁊. ff. de leg. ſi deinterpretatione: ⁊ plus ſtatur vſui qͣꝫ ſignificatiōi vocis. ff. de leg. iii. non alit̓immo vſui ſtat̉ ꝯͣ naturā uocis. ff. de le. iii. vxori in prin. de hac materia multa argumenta notantur. xijdi. illud. Et dicas ꝙ d̓ vulgaribus dietis iſtud eſt intelligendum: quia lex d̓betconuenire conſuetudini regionis. iiii. di. erit auteꝫ lexSed pone ꝙ aliquiſ impetraret litteras ultra duas dietas non facta conſtitutionis iſtius mentione: ſed iudices citent ad locum ultraduas dietas non remotuma ſua dioc. ipſum reum nūquid ire tenetur credo ꝙ ſicper hoc ꝙ dicit ultra d̓uasdietas non trahatur: ⁊ eſtexpreſſum. jͣ. de except. oliꝫſed in expeuſis actoris debent iudices ad locum irealias fieret fraus conſtitutioni huic. ar. ad hoc. ff. deeden. pretor ait. in fi. Sedvidetur ꝙ non ualent littereqꝛ ſūt impetrata tacita veritate tali: quā ſi dixiſſet lr̄asnon habuiſſet. sͣ. e. ſuper litteris. ergo non debent ualere: quia eadem equitas quemouet deleganteꝫ moueredꝫ delegatum: ut dicit illadecre. ſuꝑ litteris. in fi. Sꝫeadeꝫ rōne videtur: ꝙ ualeant: quia ſi dixiſſet: ꝙ nontrahe̓t ille aduerſariū ultra d̓uas dietas: lr̄as habuiſſet ergo debēt uale̓ ⁊ bene ualent ut dictum eſt: qꝛ iſte purgat vicium ⁊ remouet exceptōem: que poſſet opponi: quare nō ualent: qꝛ lr̄e bene ſunt nulle ipſo iure: ſed per exceptionem annullantur. ar. jͣ. de vſur. quia fruſtra.n ¶ Trahi poſſit. non dicit ꝙ littere nō ualent: ſed ne trahatur per eas ultraduas dietas.o ¶ Mentionē. ut ſi ita dicatur non obſtante tali conſtitutione: ⁊ ſic patet exͣhoc loco: ꝙ reſcriptum debet face̓ mentionem ꝯſtitutionis ad hoc ut ei p̄iudicet. ar. jͣ. de eta. ⁊ qua. eam te. ſic debet etiam facere mentōnem de pͥuilegiosͣ. e. cum ordinē. nec habet locum illa regula: ſpāle derogat generali: lꝫ nonfaciat mentiōem de illo. sͣ. e. c. i. ⁊. c. paſtoralis. ſed hic reſcriptū ſpeciale nond̓erogat generali conſtitutioni. ⁊ illa eſt cauſa: quia conſtitutio illa continetius ꝯmune ſed ius ꝯmune non tollitur ꝑ reſcriptum. cum reſcriptū concedidebeat ſecundum ius ꝯmune ⁊ non ꝯͣ. xxv. q. ii. reſcripta: ⁊ ideo neceſſe eſt:vt ſemꝑ reſcriptum impetratum vltra duas dietas facit mentionē de hac conſtitutione: ⁊ quia papa ignorat locorum diſtantiam.Mercimonij. ſi. jͣ. e. qꝛ nōnulli: vbi aliꝗ tradunt lr̄as alijs ēiuſdē noīs.q ¶ Suſcitare. ꝑ reſcriptum principis lites ſopite ſuſcitari non debent. C. detranſ. l. cauſas vel lites. immo tales a limine iudiciorum debent expelli quivolunt lites ſopitas ſuſcitari. C. ſen. reſcin. non poſ. l. vlt. ⁊ sͣ. e. dilectus.r ¶ Reſtringende. ſic de pe. di. i. pene. ⁊. ff. de libe. ⁊ poſthu. cū quidam. ⁊. ffſi certū pe. quidā. ⁊ ſic videtur ꝙ in reſcriptis verba potius ſūt reſtringendaqͣꝫ amplianda. jͣ. de offi. dele. cum olim abbas. in fi. ⁊. c. p. ⁊. g. niſi indulgeātbeneficia. jͣ. de dona. cum dilectus. in fi. ⁊. jͣ. de v̓bo. ſig. olim tibi.ſ¶ Speciali mandato. ſic ergo generalis ꝓcurator non ſufficit ad impetrandum litteras. quod eſt bene notabile ſicut requirit̉ ſpecialis ꝓcurator in trāſactione. C. de tranſacti. tranſactionis placitum. ⁊. jͣ. de arbi. per tuas. ⁊ de ininteg. reſti. petenda. ff. de mi. illud. §. ſi talis. ⁊. jͣ. de reſti. in integ. coram. ⁊ indilatione iuramenti: quia ꝓcurator non debet deferre iuramentum alteri ꝑtiff. de iureiur. iuſiurandum. §. procurator. Sic per ꝓcuratorem generalē nōpoteſt fieri acceptilatio: niſi habeat ſpeciale mandatum. ff. de acceptil̓. l. iii.Sed nonne ratihabitio domini ſufficit ad hoc ut ualeant littere: ſeu ualereincipiant: que prius non ualebant? quod videtur. ff. de iudi. l. licet. verum etratihabitio. retrotrahit̉. ff. de pig. ſi funduſ. §. ſi neſciente. ⁊. jͣ. de clā. deſpon.
b 2