Una vero eſt fidelium vniuerſaliseccleſia: extra quaꝫ nullus omninoſaluatur: in qua idem ipſe ſacerdoseſt ſacrificium ieſus chriſtus: cuiuscorpus ⁊ ſanguis in ſacramento altaris ſub ſpēciebus panis ⁊ vini veraciter continentur tranſſubſtantiatis pane in corpus: ⁊ vino in ſanguinem poteſtate diuina: ut ad perficienduꝫ myſterium vnitatis accipiamus ipſi de ſuo: quod accepit ipſode noſtro: ⁊ hoc vtiqꝫ ſacramentuꝫnemo poteſt conficere niſi ſacerdosqui rite fuerit ordinatus ſecundumclaues eccleſie: quas ipſe conceſſitapoſtolis eorumqꝫ ſucceſſoribꝰ ieſus chriſtus ¶ Sacramentum verobaptiſmi quod ad dei inuocatione⁊ indiuidue trinitatis videlicet pr̄is⁊ filij ⁊ ſpirituſſancti conſecratur inaqua: tam paruulis qͣꝫ adultꝭ in forma eccleſie a quocunqꝫ rite collatūproficit ad ſalutem. ⁊ ſi poſt ſuſceptioneꝫ baptiſmi quiſqͣꝫ prolapſus fuerit in peccatum: per veram poteſtſemper penitētiam reparari. ¶ Nōſolum autem virgines ⁊ continentes: verum etiam coniugati per rectam fidem ⁊ operationem bonamplacentes deo ad eternaꝫ merenturbeatitudinem peruenire. ¶ Demin eodem.Amnamus ergo ⁊ reprobamus libellum ſeu tractatumYqueꝫ abbas ioachim ediditcontra magiſtrum petrum lumbardum de vnitate ſeu eſſentia trinitatis appellans ipſum hereticum ⁊ īſanum pro eo ꝙ in ſuis dixit ſententijs: quoniam quedam ſumma reseſt pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanctus⁊ illa noͣn eſt generans neqꝫ genitanec procedens: vnde aſſerit: ꝙ illenon tam trinitatem qͣꝫ quaternitatēaſtruebat in deo: videlicet tres perſonas: ⁊ illam communem eſſentiāquaſi quartam: manifeſte proteſtāsꝙ nulla res eſt que ſit pater ⁊ filius⁊ ſpirituſſanctuſ: nec eſt eſſentia necſubſtantia nec natura: quanuis ꝯcedat ꝙ pater ⁊ filius ⁊ ſpirituſſanci

ſunt vna eſſentia vna ſubſtātia vnaqꝫ natura: verū vnitatem huiuſmodi nō veram ⁊ ꝓpriam ſed quaſi colectiuam ⁊ ſimilitudinariā eſſe fatet̉quemadmodū dicunt̉ multi hoīesvnus populus: ⁊ multi fideles vnaeccleſia: iuxta illud: ml̓titudinis credentiū erat cor vnum ⁊ anima vna⁊ qui adheret deo vnus ſpiritus eſtcum illo. item ille qui plantat ⁊ quirigat vnum ſunt: ⁊ omnes u̓nū corpus ſumus in chriſto. Rurſus in libro regū: populus meꝰ ⁊ populustuus vnū ſūt. Ad hāc aūt ſuam ſententiā abſtruendaꝫ illud potiſſimuꝫverbum inducit: quod chriſtus defidelibus inquit in euangelio: volopater ut ſint vnum in nobis ſicut etnos vnum ſumus: ut ſint conſūmati in vnum. noͣn enim ut ait fideleschriſti ſunt vnum .i. quedaꝫ vna resque cōis ſit omnibꝰ: ſed hoc modoſunt vnū .i. vna eccleſia ꝓpter catholice fidei vnitatem: ⁊ tandē vnuꝫ regnuꝫ ꝓpter vnioneꝫ indiſſolubilischaritatis quemadmoduꝫ in canonica ioannis apoſtoli epl̓a legit̉: ꝗatres ſunt ꝗ teſtimonium dant ī celopater ⁊ filius ⁊ ſ.ſ. ⁊ hi tres vnū ſūtſtatimqꝫ ſubiungit̉: ⁊ tres ſūt qui teſtimoniuꝫ dant in t̓ra ſpus aqͣ ⁊ ſanguis: ⁊ hi tres vnū ſūt: ſicut in ꝗbuſdam codicibꝰ inuenit̉ ¶ Nos aūt ſacro approbante ꝯcilio credimus ⁊ꝯfitemur cum petro: ꝙ vna quedaꝫſūma res eſt incomp̄henſibil̓ quidē⁊ ineffabil̓ que veracit̓ eſt pr̄ ⁊ fi. ⁊ .ſ.ſ. tres ſimul ꝑſone ac ſigillatim quelibet earundem: ⁊ ideo in deo ſolūmodo trinitas eſt non quaternitasquia quelibet trium perſonaruꝫ eſtilla res videlicet ſubſtantia eſſentiaſeu natura diuina que ſola eſt vniuerſorum principium: preter quodaliud inuenire non poteſt: ⁊ illa resnon eſt gēnerās nec gēnita nec ꝓcedens: ſed eſt pr̄ qui generat: ⁊ filiusqui gignit̉: ⁊ ſpirituſſanctuſ qui procedit: ut diſtictiones ſint in perſonis et vnitas in natura. Licet igitur alius ſit pa̓ter alius filius alius

a ¶ Extra quam. xxiiij. q. i. quoniam v̓ctus.b ¶ Sacrificium. de ꝯſe. di. ii. nec moyſes. vnde d̓r̄: Rex ſedet in cena turbacinctus duodena: Se tenet in manibꝰ ſe cibat ipſe cibus. Dicit auguſtinusde carne beate marie carnē accepit: ⁊ eandem carnem ad manducanduꝫ dedit ad ſalutem: de ꝯſe. di. ij. acceſſerūt iudei. ⁊ hoc fuit ſignificatū in perſonadauid: de quo dr̄ ferebaturdauid manibus ſuiſ: ut ibidicitur. b.c ¶ Sub ſpēbus panis. hꝰex cauſa ſtatutum fuit ut inalia forma ſumeretur ꝓpterhorrorem. vnde dicitur: niſi quis manducauerit corpus meuꝫ ⁊ biberit ſanguinem meum ⁊cͣ. audito hocverbo ſcandalizati ſūt diſcipuli ⁊ dixerunt durus eſthic ſermo: de conſe. di. ij. pͥma. de hoc ſacramento traditur. jͣ. de cele. miſſa. cummarte.d ¶ Secundum claues. nota hic ꝙ non poteſt confice̓corpꝰ chriſti: niſi fuerit ordinatus in forma eccleſie.e ¶ Sacramentum vero baptiſmi. hic eſt ſecundus articulus qui vltimo ponitur⁊ hic exprimitur forma baptiſmi quā ſeruat eccleſia d̓conſe. di. iiij. firmiſſime. ⁊. jͣ.de baptiſ. ⁊ eiuſ effectu. maiores.f ¶ Aquocūqꝫ. a quocūqꝫergo baptiſmuſ conferaturin forma eccleſie: ratum eſut. .i. q. i. ꝙ ꝗdam. ⁊ de condi. iiij. a quodaꝫ. ⁊. c. romanos. xxiiij. q. i. §. ſed iſtud.g ¶ Coniugati. nota ꝙ tresſunt ordines in eccleſia deiſcilicet virgineſ continenteset coniugati. chriſtus enimplus amat virgines qͣꝫ alios: qꝛ ſponte tribuunt qd̓ſibi non fuerat imperatumcontinētes etiam plus deoplacent qͣꝫ coniugati: quianon expedit homini ad regna celeſtia tendenti acciꝑevxorem: ut. xxxiii. q. v. tuncſaluabitur. et ea ſunt in noſtris officijs gratiora: quecum liceret non impenderetamen cauſa dilectionis impendimus. xxviij. q. i. iamAmnamus. non eſtgenerās adiectiuenetur id eſt non generat licet ſit perſona generansi ¶ Aiſerit .ſ. ioachim. ¶ Qd̓ ille .ſ. petrus.¶ ¶ Et qui plantat .ſ. p̄dicādo. ¶ Et ꝗ rigat baptizādo in epl̓a ad corītheosl ¶ Unū corpus. vnione charitatis ⁊ ſpū: de ꝯſe. di. iiij. queris a me.m ¶ Vt ſint vnū .i. eiuſdem voluntatꝭ. ¶ Nos vnū .ſ. vnione nature.n ¶ Non enim. hic ℟. ꝯciliū aucͣtibus ioachim. ¶ Ait .ſ. ioachim.o ¶ Pater⁊ Alius. pater dedit teſtimoniū deitatis qn̄ dixit hic ē filius meusdilectus in quo mihi bn̄ ꝯplacui: ip̄m audite. filius dedit teſtimoniū deitatꝭqn̄ in monte tranſfiguratus potentiā deitatis ⁊ ſpēm eterne beatitudinis on̄dit. ſpirituſſanctus dedit teſtimoniū: qn̄ ſuꝑ baptizatū in ſpecie columbe requieuit: vel qn̄ ad inuocationē noīs chriſti corda credentium impleuit.p ¶ Et hi tres vnū .i. īdifferēs quo ad dādā gr̄am. vel vnū i. vnꝰ ſb̓e vl̓ eſſētie

q ¶ In terra .ſ. ꝙ chriſtus fuit homo. jͣ. de cele. miſ. in quadam.r ¶ Spiritus .i. humana anima quā emiſit in paſſione.s ¶ Sanguis ⁊ aqua. q̄ fluxerūt de late̓ chriſti: ut in decre. p̄. in quadā. ⁊ fuit vera aqua ⁊ nō aquaticꝰ humor: ut quidā heretici mētiunt̉t ¶ Et hi tres vnū ſunt. nō naͣ eiuſdē ſb̓e: ſꝫ cooꝑatōe eiuſdem myſterij: qꝛ ſpūs ꝑ adoptioneꝫ nos filiosdei fecit: aqua fecitnos filios dei ꝑ ablutionem baptiſmiſanguis per redemptionem gratie.y ¶ Non ē generāsi. nō generat ſed eſtꝑſona generans.x ¶ Neqꝫ genita.Nota ad intelligētiaꝫ ꝑſonaꝝ in trinitate: ꝙ noīum q̄dāſūt eſſentialia q̄daꝫꝑſonalia q̄dā notōnalia. Eſſentialia ſique in ſingulari numero dicunt̉ ꝯgruede tribꝰ ꝑſonis ſigilatiꝫ ut deꝰ bonꝰ deiuſtus et̓nꝰ oīpotēs⁊ ſil̓ia. ī pl̓ali v̓o numero incongrue dicunt̉ iuxͣ illud athanaſij: ⁊ nō tres dijſꝫ vnꝰ ē de. Perſonalia ſunt q̄ ſupponūt ꝑſonā ⁊ ī ſingulari nūero tm̄: ut pr̄⁊ fi. ⁊. ſ.ſ. Notionalia ſūt q̄ notāt diſtīctiōeꝫ in ꝑſonis: utgenerās gnaͣta ⁊ ꝓcedēs. Iſta notiōalia cū veniūt adiectiue dicūt̉ tm̄ de ꝑſonis ⁊ nō de eſſētiaſꝫ qn̄ tenent̉ ſubſtātiue tūc dicūt̉ tā deeſſētia qͣꝫ d̓ ꝑſonisvn̄ hec ꝓpoſitio ſīpl̓r eſt v̓a: pr̄ eſt generans: ſiue hec dictio generās teneatur adiectiue ſiue ſb̓ſtantiue. Si aūt dicat̉: ſubſtātia diuīaē generās: ſi hec dictio generās tencatur adiectiue falſa ēquia vellet notarediſtinctionē in diuina eſſentia. ſi teneatur ſubſtātiue veraeſt: qꝛ tunc eſt ſenſus: ſb̓a diuina eſt generās .i. ꝑſona que generat.vnde noīa iſta generans genita ⁊ ꝓcedens adiuncta nominibꝰ perſonarum diſtinctionē notāt ꝑſonaꝝ. iuncta v̓o cum noībus iſtis ſb̓anatura ſeu eſſentia diuina tenent̉ ſubſtantiue: ⁊ notāt eſſentiā tm̄.y ¶ Natura. hec eſt illa ſūma res quam dixit magiſter. pͥ.z ¶ Alius pater alius filiꝰ. Diſiūctiua ſiue ꝑtitiua noīa: ut vnꝰ aliꝗsalius duo ⁊ ſil̓ia. aliqn̄ ſignificāt eſſentiā aliqn̄ nō. Noīa ꝑtitiua iūcta cū noībꝰ ꝑſonalibꝰ ⁊ nō eſſētialibꝰ in maſculino ⁊ femīo gne̓ notāt diſtīctōem in ꝑſonis: pr̄ eſt vnʳ: filius ē alius: pr̄ ⁊ filius ſunt duoIūcta v̓o noībus eſſentialibꝰ ita ꝙ eis innitant̉: eēntiā notāt: ut pr̄ēvnꝰ deꝰ: pr̄ ⁊ filꝰꝰ ſūt vna eſſētia. In neutro v̓o gne̓ tm̄ eſſētiā notāt: pꝰ⁊ filius ſūt vnū .i. vna res: ⁊ iō optīe dicit: alius pr̄ alius filius .i. alia