Druckschrift 
Decretales : Mit der Glosse des Bernardus Parmensis und Additiones des Hieronymus Clarius
Entstehung
Seite
295v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

manifeſte facinoribus deſinunt obuiare. Dē in ꝯcilio generali. Prelatus excōicare nō dꝫ ſubditū niſi cōpetēti monitiōe p̄miſſa⁊ ex cā manifeſta ⁊ rōabili. ⁊ cōtrafaciēti īponit̉ pena hic exp̄ſſa. Iteꝫpunitur ſubditꝰ ꝗ falſo ꝯq̄rit̉ ſe excōmunicatū iniuſte: ⁊ ſubijcit quidiuris ſi p̄latus dicēs ſe erraſſe vultexcōmunicatuꝫ abſoluere ⁊ aduerſarius appellat ne abſoluatur.☞ Acro approbante ꝯcilio ꝓhibemus: ne quis in aliquem excōmunicatōnis ſnīam niſi cōpetentiª admonitione premiſſa: ⁊ perſonis p̄ſentibus idoneis ꝑ quas ſi neceſſe fuerit poſſit ꝓbariᵇ monitio:ꝓmulgare preſumat: qui ſi contrap̄ſūpſerit: etiam ſi iuſtaᵉ fuerit excōmunicatōnis ſententia: ingreſſumeccleſie per menſemᵈ vnuꝫ ſibi nouerit īterdictumᵉ: alia nihilominꝰpena mulctādus: ſi viſum fuerit expedire. Caueat etiaꝫᶠ diligenter nead excōmunicationem cuiuſquamabſqꝫ manifeſta ⁊ rōabiliᵍ cauſa ꝓcedat. ad quam ſi taliterʰ forte proceſſerit: ⁊ requiſitus humiliter ꝓceſſuꝫ huiuſmodi nō curauerit abſ

qꝫˡ grauamine reuocare: grauatusapud ſuperiorem deponat de iniuſta excommunicatiōe q̄relāᵏ. qui ſiabſqꝫ ꝑiculoˡ more pōt: ad excommunicatorem illum cū ſuo mandato remittat īfra cōpetentem terminum abſoluendum: alioquin ip̄e ꝑſe vel ꝑ alium ꝓut viderit expedire ſufficienti cautōne recepta munus ei abſolutōis īpēdat. Cumqꝫaduerſus excōicatorem de iniuſtaexcōicatōne cōſtiteritᵐ: excōicatorꝯdēnetur ad ītereſſeⁿ excōicato: alias nihilominus ſi culpe qualitaspoſtulauerit ſuꝑioris arbitrio puniēdus: cū nō leuis ſit culpa tantaꝫinfligere penamº inſonti: niſi forſitā errauerit ex cauſaᵖ ꝓbabili: maxime ſi laudabilisq opinionis exiſtat. Uerū ſi ꝯtra excōmunicationis ſnīam nihil rōnabile fuerit aꝯquerente ꝓbatum: idem ſuper iuſta excommunicatōis moleſtia perpenam ad intereſſe vel alias ẜmſuperioris arbitrium ꝯdemnetur:niſi forſan ⁊ ipſum probabilisʳ error excuſet: ⁊ ſuper eo pro quo fuerit iuſta excommunicatione ligatus per cautionem receptam ſatiſ-

pro defenſione alicuius. ff. qd̓ me. cā. metū. §. ſꝫ lꝫ. nec repetitur ſi data fueritut ibi dr̄. ff. de dōa. ſi pater. §. i. ergo vnꝰ alterū defendere nō tenet̉ qꝛ ſi ad h̓teneret̉ pecūia repeti poſſet. ff. de cōdi. ob tur. cau. l. vlt. Dicit Io. ꝙ quilibettenet̉ defendere aliū per capitula p̄dicta. ⁊. xc. di. p̄cipimus. ⁊. iij. q. i. nulla. ⁊c. ſe. nec obſtat qd̓ dr̄ ꝙ p̄t dari pecimia pro defenſione. nam ⁊ officiali dat̉ pecūia qui tamē gratis tenet̉ īpendere offm̄ ſuū. xxiiij. q. v. n̄ſane ad defenſionē clericoꝝ ꝗcquid dicas d̓ laicis quilibet tenet̉ qꝛ hoc ꝑtinet ad publicuꝫius di. i. ius publicū: vnde propter publicā vtilitatē ampliāda ſūt v̓ba edicti: qꝛ fauor̄ religionis multa ꝯͣ rōnē inſtituūtur. ff. d̓ reli. ⁊ ſūp. fu. ꝑſone. h̓dicit Io. Sed hec tria generaliter dicere graue ē qm̄ poſſetaliquis periculū īcurrere: vn̄alij dicūt ꝙ ad ſolos prelatosſiue iudices vel alios ꝗ habētaliā ptātē ī alios h̓ pertinet etad hoc tenēt̉ ꝗ rōe ptātis ad hͦtenētur ⁊ n̄ alij. xxiij. q. iiij. forte. ⁊. c. duo iſta noīa. vn̄ ſi egoqui n̄ habeo aliꝙͣ ptātē videoꝙ aliquis vult verberare clericū ſiue percuter̄ ſine meo cōſilio vl̓ auxilio nō credo ꝙ ſimexcōicatꝰ ſi nō ꝓhibeo illum licet alias forte pecceꝫ: qꝛ ipſumnon d̓fendo cū poſſiꝫ pena .n.nō dꝫ amplius egredi ꝙͣ delictū reꝑiat̉. sͣ. d̓ his q̄ fi. a ma.par. c. queſiuit. ⁊. C. d̓ pe. ſancimꝰ. Et qd̓ dicit ꝗ cū poſſinttelligo de his ꝗ ratiōe ptātisquā hn̄t in illos ad h̓ tenēt̉ alas ꝯſentire vident̉ ⁊ pͥſtare auctoritatē ſi vidēt illū ⁊ nō prohibēt. Alia ē ꝓhibitio ſocioꝝ⁊ aliorū: qꝛ illi ſolūmodo admonendi verbis ſed nō factisut dicit hu. lxxxiij. di. error. ar. ꝯͣ. xxiij. q. iij. non inferenda vbi dr̄ ꝙ tenemuriniuriam ꝓpulſare a ſocio: ſꝫ ibi exponit̉ ſi pōt .i. ſi eſt in ptāte ꝯſtitutꝰ ⁊ ſi ēt tear iniuriā ꝓpulſare nō tn̄ ꝑꝑ h̓ ſum excōicatꝰ ut dixi. nā nullus eſt excōicatusex facto alterius niſi participādo vel in locutiōe: uel in or̄one aut ī crimīe. sͣ.eo. nuper. uel niſi mandatū vel auctoritatē preſtiterit. sͣ. e. mulieres: ſꝫ h̓ nullo tali mō ꝑticipat. capitula que inducit Io. ꝓ ſe de p̄latis loquuntur.Acro. Tria ſūt dicta: ut pꝫ ex rubro. Scd̓ꝫ ibi: verū. Tertiū ibi ſi v̓o.a C Cōpetēti. trinavꝫ. sͣ. e. ꝯtīgit. ij. cū ſuis ꝯcor. ibi poſitis. ⁊. xxiiij. q. iij.d̓ illicita. q̄ dicat̉ ꝯpetēs admōitio dic ut hēt̉ ī. c. ꝯſtōeꝫ ⁊. c. ſtatuimꝰ. e. ti. li. vib Probari poſſit. alias .n. ſoli non crederet̉ ī pͥiudiciū alteriꝰ. sͣ. d̓ ꝓba. qm̄ꝯtra falſam. Et ſic eſt ar. ꝙ ordo iuris obſeruandus eſt in ſnīa excōicatōis. ij.q. i. nemo. ⁊. xxiiij. q. iij. de illicita. ⁊ sͣ. de exceſſ. p̄la. c. i. ſicut ī alijs cauſis: tn̄ſi nō ẜuet̉ tꝫ ſnīa. ſꝫ ille punit̉ ꝗ eā tulit ꝓut ſeꝗtur qꝛ ſnīa paſtoris ſiue iuſta ſiue iniuſta tꝫ. xi. q. iij. c. i. ⁊. ij. niſi in duobꝰ caſibꝰ. sͣ. e. per tuas. Itē ī tertio caſu n̄ tꝫ ſnīa ſi admonitio non precedat vt ī ꝯcilio lugdun̄. e. ti. c. ſtatuimꝰ. ber.c Iuſta ſuerit. ex cā .ſ. no. ꝙ ſnīa excōicationis tribꝰ modis dr̄ iniuſta. ex cā:ex aīo: ⁊ ex ordīe. hec .n. ē ſnīa iniuſta ex ordīe ⁊ iuſta ex cā: qꝛ cā ſubeſt qͣre fuitexcōicatꝰ nihilominꝰ punit̉: qꝛ ordinē nō ſeruauit: ⁊ tn̄ tꝫ ſnīa. d̓ iſtis tribꝰ modis hēs plene. xi. q. iij. §. ſi ergo. ⁊. §. cū ergo. ſic ēt ſtipulatio dr̄ iniuſta ex cāff. de do. excep. l. ij. §. ſi quis ſine. Itē nouatio. ff. d̓ noua. l. i. Sꝫ ꝗd ſi iudex itadicat excōico te: qꝛ pardus currit: qꝛ elemoſynaꝫ feciſti: deū coluiſti: uel aliudbonum feciſti. Hug. dicit ꝙ talis ſnīa ex qͣcūqꝫ cā nō tꝫ ſi vr̄ ꝯtinere intollerabilē errorē: dū dicit excōico te qꝛ deū colis: cū .n. ſnīa iniuſta eſt ex cā apd̓ deuꝫn̄ ē ligatꝰ niſi ꝯtēpnat̉. xi. q. iij. §. cū ergo. Et ſic vr̄ ꝯſentir̄ Hug. vt dixi. sͣ. e.ꝑ tuas. Gādul. dixit ꝯͣ ⁊ Io. vt. sͣ. e. ꝑ tuas. qd̓ magis placet. Sꝫ illud videmirū ꝙ iniuſta excōicatio ex ordine pͥuat aliquē ingreſſu eccleſie qꝛ poſt lataꝫſnīam iniuſte excōicans ſtatim pͥuatus eſt ingreſſu eccleſie: nec aliter excōicatus eſt niſi poſt lataꝫ ſnīam: qͣliter gͦ pͥuatus pōt aliū priuare īgreſſu eccleſie ⁊īſimul incipiūt eē pͥuati excōicans ⁊ excōicatꝰ: ⁊ ſic eadē ſnīa priuat excōicanteꝫ ⁊ excōicatū: ⁊ ita ꝗs pōt ſeipſuꝫ pͥuare īgreſſu eccleſie qd̓ abſurduꝫ vr̄. IoTu v̓o dicas ꝙ lꝫ io. nihil dixerit ꝑ eandē ſnīam non pͥuatur excōicās ⁊ excōcatus īgreſſu eccleſie: ſubditꝰ tn̄ pͥuat̉ ꝑ ſnīam ſui plati. ipſe pͥlatꝰ pͥuat̉ īgreſſueccleſie auctoritate huiꝰ canonis eo ꝙ facit ꝯͣ iſtū canonē: ⁊ ita vnus punit̉ aiure ⁊ alter a iudice: ⁊ ſic nō ē verū ꝙ eadē ſnīa ꝑiat ꝯͣrios effectꝰ.d Per menſem hec pena ipſo iure inflicta eſt ⁊ mēſe elapſo reſtitutꝰ ē. lxxxj.di. ſi qui ſunt carebit. īſuꝑ hoīuꝫ cōione inquātū viſuꝫ fuerit ſuo ſuꝑiori. xxiiii.q. iij. de illicita. Multiplicē enī penā patit̉ qui iuſte excōicat alium. Primoquidē qꝛ priuatꝰ eſt vno mēſe ingreſſu eccleſie: qꝛ punit̉ ī cōione aliorū ſuꝑioris arbitrio. Itē tenet̉ excōicato ad ītereē. vt h̓. jͣ. dr̄. tenet̉ ēt actione īiuriarūxi. q. iij. illico. ⁊. c. temerariā. Itē tenet̉ pena ſacrilegij. xxiij. q. iij. nō ī ꝑpetuū

Io. hodie v̓o qui excōicat in ſcriptis excōicatōem ꝓferat ⁊ cāꝫ excōicationis expreſſe ꝯſcribat: ⁊ qui ꝯͣ fecerit ꝑ menſeꝫ vnū ab ingreſſu eccleſie ⁊ diuinis officijs ſe nouerit ſuſpēſuꝫ: ⁊ ſi ſuſpēſus diuina p̄ſumpſerit officiacelebrare ſicut pͥus irregularis efficit̉ ſuꝑ quo ꝑ papā tm̄ poterit diſpēſari: vt hec oīa ꝓbātur ꝑ decre. Inno. iiij. e. ti. cū medicīalis li. vi. ⁊ ita pena augmētata ē. b.e Interdictū. Sed pone ꝙ iniuſte excōicatusſtatiꝫ ab ip̄o excōicatoreſuſpēſo ab ingreſſu eccleſie petat abſolui. vr̄ ꝙ ipſuꝫ non poſſit abſoluereqꝛ cū ip̄e careat ingreſſueccleſie ergo aliū nō poteſt reconciliare eccleſie.Sed vr̄ ꝙ ſic: qꝛ dicit īferius ad excōicatorē ipſuꝫremittat. Quidā dixerūtꝙ a ſuperiore tꝑe ſuſpenſionis excōicatus nō debet abſolui: qꝛ cū ipſe ſitſuſpenſus aliū recōciliare non poteſt ar. de con.di. iiij. ſanctū ē. ⁊ ſequēslr̄a caueat ⁊cͣ. intelligit̉qn̄ admonitio preceſſit ⁊excōicatio īiuſta fuit: pͥncipiū ca. qn̄ admonitio n̄preceſſit. Vel dic ꝙ licetper menſem ſit pͥuatusin greſſu eccleſie nihilominus iuriſditionem ſuaꝫ retinet: qꝛ non ē ꝓpterea pͥuatꝰ iuriſditōe necē excōicatꝰ: vn̄ ipſum abſoluere pōt. sͣ. de reſcri.ab excōicato: ⁊ de cle. excō. miniſtr. ſi celebrat. etjͣ. e. duobus.f Caueat. etiā dixit ꝙnullꝰ excōicet ſine admonitione premiſſa. Et forte videretur ꝙ admonitiōe pͥmiſſa poſſet ēt excōicare ſine iuſta cā: ſꝫ hocnō ē verū: ⁊ iō dicit: caueat ⁊c̄. ⁊ ita ordo ⁊ cā in hac ſnīa ſeruanda ſūt. Rōnabili cā. corā ipſo ꝓbata. ij. q. j. nemo.h Taliter ꝓceſſerit .i. ſine manifeſta ⁊ rōnabili cā.i Abſqꝫ grauamine. qꝛ nullas expēſas dꝫ ꝓpter hoc facere nec iurareſi cōſtat ꝙ eſt iniuſta nec aliud ſibi p̄cipere cū ſnīa fuerit iniuſta. sͣ. d̓ of.or. ad reprimēdā. ar. ꝯͣ. jͣ. e. venerabili.Querelam. de hoc dcm̄ ē. sͣ. e. per tuas.l Periculo more. mora .n. qn̄qꝫ ad ſe trahit ꝑiculū. v. diſ. baptizari. ⁊ꝑꝑ ꝑiculū more ꝗs ſubijcit̉ iudici nō ſuo. sͣ. ti. ꝓxi. c. vlt. vbi d̓ hoc.m Cōſtiterit. excōicatore pn̄te: qꝛ cāꝝ merita partiū aſſertione pādunt̉C. ſi ꝑ vim vel alio mō. l. vlt. ⁊ sͣ. de reſti. in integ. tū ex lr̄is ad fi. aut etiam eo abn̄te per ꝯtumaciā ⁊ lite nō cōteſ. sͣ. de ap. īterpoſita. §. vlt. ſi tn̄pure ageret̉ ad reuocādā ſnīam non vt iudex puniret̉ tunc nō eēt neceſſeipſum reuocari. ut. ij. q. vi. hoc ēt placuit. io.n Ad ītereſſe .i. ad dānationē que ſuſtinuit ſiue circa ſūptus ſiue ī alijs⁊ illa declarabit ſuo iuramento. ij. q. i. ī pͥmis. C. vn̄ vi. ſi qn̄. taxatiōe iudicis pͥmiſſa. sͣ. de his que vi me. cā fi. c. vlt. ⁊ sͣ. d̓ ꝓcura. ꝯſtitutis. ſꝫ nūꝗd eſtimabit̉ illud ītereē ꝙ eo electo caſſata fuit electio ꝑꝑ illā excōicationē ⁊ ꝙ bn̄ficia adeptus eēt. Dicit io. ꝙ ſic. qꝛ illud īter eē ē circa reꝫ. xij. q.ij. ſi quis de clericis. ⁊. ij. q. v. ſuper cās. ⁊. ff. de ac. emp. ⁊ uē. iulianꝰ. inprin. ſecus ſi intereſſe ē exͣ rē. ff. e. ſi ſterilis. §. cū ꝑ vēditorē. Sꝫ nō credoꝙ tale intereē debeat eſtīari nec venire ī ꝯdēnationē qꝛ eccl̓ia ꝑꝑ hoc puniri non dꝫ. ſꝫ ſi propriū haberet forte puniret̉.o Tātā infligere penā. qꝛ nulla ē maior ī eccleſia. xxiiij. q. iij. corripiantur. ⁊. q. i. non auferamꝰ. in fi. qꝛ illa ſeparat a corꝑe xp̄i qd̓ ē in eccl̓ia. j.ē. c. pe. ⁊. iii. q. iiij. engeltrudam.p Ex cā probabili. qꝛ forſan credidit citationē ꝑueniſſe ad ipſuꝫ credenseū cōtumacē cū non eſſet: vl̓ credebat cām excōicatōis ſufficientur ꝓbatā errās in ꝓbationibus dubijs. ar. sͣ. de re iudi. cū bertoldus. Si laudabilis. qͣſi diceret nō ſufficit ꝓbabilis cā niſi iudex ſit laudabilis opīonis vt pͥſūat̉ ꝙ h̓ n̄ feciſſꝫ niſi errauerit. alias ꝯͣ diligētē qn̄qꝫ ꝑ̄ſumit̉ ꝙ n̄ errauerit. ff. d̓ ꝓba. cū d̓ īdebito. C. qui ⁊ aduer. quos. l. i. ſꝫ illud maxīe tenet̉ cōparatiue. vn̄ idē eſſet: ⁊ ſi n̄ eēt ita laudabilis opionisdū tn̄ erraſſet: ſꝫ tūc magis p̄ſumit̉ ꝓ errore. Probabilis error. Sꝫ qualiter ꝓbabilis error pōt excuſar̄ appellantē: qꝛ forte credidit n̄ ſufficiēter ꝓbatū illud ꝓ quo excōicabat̉ qd̓ tn̄ eratde quo aliquis bn̄ poterat dubitare in ordine iuris qui ſeruandus eſt.in hac ſnīa non poſſet ita errar̄ reus ſꝫ tm̄ in cauſa excōmunicatōis. Etē hic ar. bonū ꝙ ſi aliquis hꝫ ꝓbabilem cām litigādi nō punitur ī ſum-