Quintus

De ſenten. excom.

2 9 5

viderisª expedire: dūmodo cōtraformā interdicti nullū eis diuinumofficiū celebretur. ¶ Preterea q̄ſiuiſti cū ferrariē. ciuitas ſit interdictoᵇ ſuppoſita: ⁊ iō ſint ibidem preter baptiſ maᶜ ꝑuuloꝝ ⁊ pnīas morientiū vniuerſa ſacramentae ccleſiaſtica interdicta: an liceat tibi baptizatos pueros in frontibus conſignare. ¶ Super quo reſpondemus: ꝙ ſicut baptizari poſſūt pueri: ſic ⁊ baptizati ad ꝯfirmationeꝫᶜin frontibus a te poſſunt ſacro chriſmate deliniri.T Dem.¶ Si cōiunx ſcit ꝓ certo īpedimētū matrimonij: nō dꝫ reddere debitū: ſꝫ potius excōicationē pati. ſiaūt hoc credat ex cā probabili ⁊ diſcreta: pōt reddere debitū nō autēexigere ſꝫ ſi ex leui ⁊ temeraria cā:d̓poſita ꝯſcīa pōt redder̄ ⁊ exiger̄.Nquiſitioni tue reſpondētescredimus diſtinguendū vtrūſi alter coniuguꝫ pro certo ſciat impedimentum cōiugij propter qd̓ ſine mortali peccato non valeat carnale ꝯmertiū exercere: quāuis illd̓apud eccleſiaꝫ ꝓbare nō poſſit: annon ſciat ꝓ certo: ſed credat in primo caſu dꝫ potius excōmunicationis ſnīam humiliterᶜ ſuſtinere qͣꝫ ꝑcarnale comertium peccatum operari mortale. ¶ In ſecundo diſtinguimus vtrum habeat ꝯſciētiamhuiuſmodi ex credulitate leuiᶠ ⁊ temeraria an̄ ꝓbabili ⁊ diſcreta: ⁊ ꝗdem ad ſui paſtoris ꝯſilium ꝯſcientia leuis ⁊ temerarie credulitatisexploſaᵍ: licite poteſt non ſoluꝫ reddereʰ ſed exigere debitum ꝯiugale. ¶ Uerum cum ꝯſcientia pulſatanimum ex credulitate probabili ⁊diſcreta quanuis nō euidenti ⁊ manifeſta: debitum quidem redderepoteſt: ſed poſtulare non debet: nein alterutro vel ꝯtra legem ꝯiugijvel ꝯtra iudicium ꝯſcientie cōmittat offenſam.I Dem.¶ Per dimiſſionem habitus ⁊conſure nō perdit clericus ante tri

nā monitionē priuilegiuꝫ dericale.Ontingit interdum: ⁊ infra.A¶ Sane ſicut accepimus inſinuante comite flandren. in dioc.Tur. quidam exiſtunt qui nec ī modo tonſure nec ī veſtimētorum forma nec ī qualitate negociorum dedericatu quicqͣꝫ oſtendunt: ad pene ſubterfugium ſe clericos exhibētes: cum ſuper exceſſibus quos ſeculari luxū cōmittunt ad publica iudicia ꝑtrahūtur: circūciſis crinibusvt poſſint circūuenire vindictaꝫ ꝓclericis ſe rep̄ſentant: clericalis fori pͥuilegium labijs allegantes ꝗ factisᵏ paulo ante negauerant dericatum: ⁊ īfra. ¶ Uerum qꝛ pͥuilegiumᵗ meretur amitter̄ qui permiſſaſibi abutitur poteſtate: ac fruſtraᶠlegis auxilium īuocat qui ꝯmittit īlegeꝫ: volumus ⁊ mandamus: vttales ſi tertioⁿ a te ꝯmoniti ſe ip̄osꝯtempſerint emendare: illius efficiātur īmunitatis extores que proclericorum tutela ⁊ laicorum violentia coercēdaº dignoſcit̉ īſtituta.I Dem.¶ Excōmunicati denūciatione repellit̉ qui nō pͥmonuit ⁊ ei cōicatN pn̄tia dilecti filij: ⁊ infraNec canonici ſuo decano excōmunicationeꝫ poſſunt obijcere.Cuꝫ ſuꝑ hoc ꝯmonitus nec impetitus fuerit: neqꝫ ipſi ꝓpter hoceum duxerint euitandumᵖ. ſꝫ ep̄s īmenſaq: ⁊ canonici cōicauerīt ei ētin diuīsʳ.T Dem.¶ Excommunicatus eſt doloſe ꝑmittens clericum ꝑcuti ex quo poterat prohibere ⁊ non prohibuitUante preſumptionis ⁊ temeritatis exiſtat in rectoreseccleſie manus inijcere violentas⁊ infra. ¶ Ne autem ſolos violentie huiuſmodi auctores aliquoruꝫpreſumptio eſtimet puniendos: facientes ⁊ ꝯſentientesᶠ ꝑi pena plectendos catholica ꝯdemnat auctoritas. v Eos delinquentibus fauere interpretamurᵗ qui cum poſſint

quelibet ſubdiuiditur in ꝯſultationē ⁊ rn̄ſionē ⁊ ꝑtes patēt. Ab. ſi.a ¶ Cū videris expedire. xi. q. iij. an̄ceſſor. jͣ. e. cū volūtate.b ¶ Interdicto ſuppoſita. ſic ergo ciuitas ſubijcitur īterdicto ſic puniūt̉qn̄qꝫ ꝗ noͣ peccauerunt. ſic. sͣ. de ſpon. nō ē vobis. ⁊ sͣ. de offi. dele. ſaneij. ar. ꝯͣ. xxiiij. q. iij. ſi hēs. ſed id de excōicatiōe dicitur non de īterdicto.c ¶ Preter baptiſma. h̓duo ſacr̄a ſemper excipiuntur de īterdicto vt. sͣ.de ſpō. n̄ eſt nobis. ⁊ viaticū ēt decedētibus cōcedit̉ qd̓ ꝑ pnīam ītelligit̉sͣ. ti. ꝓxi. qd̓ in te. ſed vnctio denegat̉. vt ibi.d ¶ Ad ꝯfirmationeꝫ. ſine qͣ nō ē plene xp̄ianusqui eam ꝯtēpnit de ꝯſe.di. v. omnes de his ī fi.iſitioDiuiditur. nā primo caſuꝫ de quo q̄rit̉ dinguit: ⁊ pͥmū mēbrumꝓſequit̉ ibi: veꝝ. ab. ſi.umiliter ſuſtiner̄.ſic̄. sͣ. de reſti. ſpoli. lr̄asverſus fi. ſꝫ potiꝰ dꝫ oīamala pati ꝙ ꝯͣ conſcīampeccatuꝫ operari mortale. xxxij. q. v. ita ne: ⁊ sͣ.de his que vi metuſuecā fi. ſacris.l ¶ Leui ⁊ temeraria.quē dicit leuē puta ſi audiuit īpedimentū a leuibus ⁊ forte a paucis quibus credere n̄ tenet̉ talēcredulitatē vel ꝯſimileꝫdꝫ remouere quam noneuadet niſi deponat erroreꝫ. sͣ. de ſimo. ꝑ tuasij. ⁊. xi. q. iij. cui ē illata.¶ Exploſa .i. expulſah ¶ Reddere. ſed exiſtere ar. xxiiij. q. i. quid culpatur in fi. ⁊ sͣ. de ſpon.iuuenis.Probabili ⁊ diſcretā: ſed quaꝫ dicis probabilē puta: qꝛ̄ vidit viruꝫcū ꝯſanguinea ſua in locis ſuſpectis ⁊ hora ſuſpicta ſolum cum ſola antematrimoniū. huiuſmodi preſumptiōes ꝓbabilē inducūt credulitatemvl̓ qꝛ publice dr̄ ab oībꝰad hoc facit. sͣ. de p̓ſūp.tertio. ⁊. c. lr̄is. ⁊ ideꝫ intellige d̓ viro ſi vidit cōſanguineum ſuū cū vxore ſua ante matrimoniū¶ Aerieliꝰ qnt nec īconſura nec ī veſtimētisnec in negocioꝝ qualitate de clericatu ꝗcꝙͣ oſtendit ⁊ tertio monitus ſe n̄emēdat ꝑdit priuilegiuꝫclericale. h. d. vel ſic vt in rubro. In prima ponitur comitis querela. inſecunda prouiſio ibi: verum. Ab. ſi.k ¶ Factis. ipſo enim facto renunciat quis ſuo priuilegio. sͣ. de vi. ⁊ hone. cleri. c. vlt. ipſo enim facto quis negat deum. xi. q. iii. eſtimant. ⁊ ipſo facto mentimur. xxij. q. v. caute ⁊ ipſo facto quis appellat. sͣ. de app.dilecti. ij. vbi de hoc habes plures ꝯcor. ber.¶ Priuilegium. xi. q. iij. priuilegium. sͣ. de priuil. tuarum.¶ Fruſtra legis. sͣ. de vſur. qꝛ fruſtra. ⁊ sͣ. e. in audientia: ⁊ sͣ. de immu. eccle. c. vlt. cum ſuis concordantijs.n ¶ Tertio. hec ē legitima admonitio. jͣ. e. ſacro. ⁊. xvij. q. iiij. de preſbyteroꝝ. ⁊. xvi. q. vij. oēs decime. ⁊ ita iſti nō ꝑdūt priuilegiū ſuū vſqꝫ adtertiā admonitionē. sͣ. e. in audientia. ⁊ sͣ. de vi. ⁊ ho. cle. c. vlti. ar. ꝯtrasͣ. eo. cum non ab hoīe ⁊. c. ꝑpendimus: ibi ſoluit̉. Illa enī intelligūturde his qui grauiter excedūt vt ex lr̄a pꝫ hic. ⁊ illa decre. ī audiētia loquitur de his qui in modicis exced ūt: vnde hꝫ hic locū amonitio ſed nō in

ꝯtrarijs. Itē ar. ꝯͣ. sͣ. de cle. coniug. c. pe. ⁊. c. io. ibi ſtatim perdunt priuilegiūſed ibi loꝗtur de ꝯiugatis ꝗ nō poſſunt nec debēt pͥuilegio clericali gauderevt ibi dr̄ ⁊ preterea de alio priuilegio dr̄ ibi ꝙͣ hic vt dicitur in. c. Ioan.o ¶ Cohercenda. no. ꝙ nō ſolū in fauorē clericoꝝ: ſꝫ ēt ī modū laicoꝝ h̓ fuit inſtitutum cū laici oppido ſunt clericis infeſti. ij. q. vij. laicos. vnde ē arg. ꝙ clericus huic priuilegio renūciare nō pōt. sͣ. e. ꝯtingit .i. ſicutnec illi de fo. cōpe. ſi diligētivbi de h̓. ſimi. ff. de iniur. l. i.§. vſqꝫ adeo ⁊. l. ſi ꝗs ẜuuꝫ. eaenī qͥ tm̄ nos ꝯtingūt ⁊ nō alios poſſumus renūciare. sͣ. dear. cū tꝑe. idē ē vbi pactū ī odium criminis ſtatutū ē arg. C.ſi māci. ita ali. fue. ne ꝓſtitu.l. i. ſecꝰ ſi nō ī deteſtationē criminis. ar. C. ſi mā. alie. vt manumit. l. i. hec decret. olim nōfuit in compilatione īnocētij.reſentia. Ponitdictum rationē ſubdensibi: cum ſuper. Ab. ſi.p ¶ Euitādū. sͣ. d̓ excep. a nobis ꝯͣ. Sol. excipi pōt ꝯͣ excōicatū accuſantē vel agentē qꝛnullū crimē obſtat volēti excivere. sͣ. d̓ excep. cū īter. ⁊. c. dilecti filij. ſed ſecus ē vbi denūciat̄ excōicatio alicuiꝰ vbi repellitur denūciās vel agēs rōne cōionis vt hic: qui enī aliūdenūciat debuit illū pͥmonuiſſe al̓r repellit̉. sͣ. d̓ accu. cū dilectꝰ. ij. ep̄s .n. exciꝑe non pōtꝯtra clericū ip̄ꝫ accuſantē cuiprius cōicauit ⁊ h̓ in odiū eiꝰsͣ. d̓ accu. nulli. cū debeat hr̄eſecuꝫ honeſtos viros. ij. q. ij.cū paſtoris. ⁊ ſic ꝑ patiētiā perdit ꝗs beneficiū exceptōis: ſicff. de adul. ſi vxor. ī fi. ff. d̓ aqͣplu. ar. labeo. ff. d̓ pub. ſi ego§. i. xxxij. q. v. horrendus. ⁊ sͣ.de eta. ⁊ qͣli. accepimꝰ. Itē p̄thic fumi ar. ꝙ ſi paſſus ſuꝫ excōmunicatum liteꝫ ꝯteſtari ꝙāmodo non poſſuꝫ excipere ꝯip̄m: ſed hoc non eſt veꝝ: qꝛ extēptio excōicationis in qͣlibetꝑte litis pōt opponi ēt ſi omiſſa fuerit a reo malicioſe: ſꝫ ip̄etunc in expēſis punit̉ ⁊ iudexex officio ſuo ⁊ ſi reus nihil dicat repelle̓ dꝫ excōicatū vt. sͣ.de excep. exceptionem ⁊ exͣ eo.Inno. iiij. ī. c. pia ꝯſideratiōeī fi. Sꝫ hodie ꝑ illā decr. pia ſiin ꝑte aliqua litis excōicationis exceptio obijciat̉ ⁊ ꝓbeturnō ꝯdēnat̉ in expēſis ſed ea q̄acta ſunt valent ⁊ ī ſequentibus nō audit̉ donec fuerit abſolutus: de hoc no. ī. c. p̄dictoexceptionē in glo. q̄ īcipit ēt ſiexcōicatio. ff. de poſtu. quos ꝓhibet. ff. de peti. here. l. vlt. infi. ⁊ sͣ. de electione. nihil ē io.¶ In menſa. fi. sͣ. de cle. excōmuni. mini. propoſuit in fi.r ¶ In diuinis. qd̓ facere non debuerunt. sͣ. eo. ſignificauit.Iante. Legitur duobus modis in glo. ⁊ tertio modo exͣ glo. Et ẜmL primū modū. h. d. Excōmunicatus eſt ꝗlibet ꝑmittēs clericū ꝑcuti ſi ꝓhibere pōt. Secundū aliū intellectū. h. d. Excōmunicatus eſt ꝑmittens clericum percuti: ſi ratione officij poterat prohibere ⁊ non prohibuit. ẜm tertiā ⁊veram lec. h. d. vt in rubro. Diuiditur qꝛ premittit culpam quam ſecūdo aggrauat ibi: ne aūt. tertio aggrauationem declarat ibi: eos. Ab. ſic.s ¶ Conſentiētes. hoc ītellige ꝑ comꝑitionē p̄ſtando auctoritatē qꝛ tūc eadeꝫpena puniūt̉ faciētes ⁊ ꝯſentiētes ⁊ ſic ītelligūt̉ v̓ba iſta vbi īuēies ea. sͣ. d̓ of.de le. c. i. vbi de h̓. ⁊. ij. q. i. votū ⁊ .xvij. q. iiij. oēs: ſic. sͣ. e. mulieres. ⁊. c. nup.¶ Interp̄tamur. ſic. lxxxiij. di. §. i. v̓. ꝗ ē grādiſ. ⁊. c. ſe. ⁊. lxxxvi. di. paſce. ff. d̓li. agno. necar̄. ⁊ ita vr̄ peccare oīs ꝗ non defendit aliū ſi pōt. xxiij. q. iij. nō īſerēda. ⁊. c. vlt. ⁊ ſi nō poſſit aliter d̓fendere ſaltē d̓fendat clamore. ff. ad ſilla.l. ij. §. hoc aūt. Sed nō vr̄ ꝙ teneatur defendere: qꝛ licitū eſt reciꝑe pecuniaꝫ