QuartusDe ſecundis nuptijs.
2 4 3
quo alter locupletiorª ⁊ pauperioralter efficitur firmitatē n̄ hꝫ niſi donatoris obitu cōfirmet̉: q̄ tn̄ penitꝰeuaneſcit ſi reuocetur ab eo tacitevel expreſſe vel ꝗ donatuꝫᶜ accepitpͥus debitū natura ꝑſoluat. ¶ Sane ſoluto matrimōio ſicut dosᵍ admulierem ſic ⁊ donatio ꝑꝑ nuptiasredit ad virū: niſi de ꝯſuetudine ſecus obtineat: vel ex pctō de ſurādadote ⁊ donatōne ꝑꝑ nuptias qd̓ eq̄le ſit hincinde contrariū iudicatur.Rubrica De ſecundis nuptijs.Lexander. iij.¶ Scd̓e nuptie non bn̄dicuntur. ⁊benedicens puniendus eſt.Apellanū quē bn̄dictionē cū ſcd̓aᵉ cōſtiterit celebraſſe ab offō bn̄ficioqꝫſuſpēſū cū litteraꝝ tuaꝝteſtimōio ad ſe. ap. nullatenus deſtinare poſtponas.T Ucius. iij. vniuerſis xp̄ianis inaptiuitate ſarracenorū poſitis.¶ Dubitās de morte cōiugis ninipͥus certificet̉ ꝯtrahe̓ n̄ dꝫ: ⁊ ſi ꝯtrarit reddat ſꝫ nō exigat debitum.Ominus ac redēptor nr̄: ⁊ īfra. Sane ſuꝑ mr̄imonijs: q̄quidam ex vobis nondum habitaobeuntis coniugis certitudīe ꝯtraxerunt: id vobis rn̄demus: vt nullus āmō ad ſcd̓as nuptias migrat̉p̄ſumat donec ei ꝯſtetᶠ ꝙ ab hac vitta migrauerit coniūx eiꝰ. ¶ Si vero aliquis vel aliqua id hactenꝰ nō
ſeruauit ⁊ de morte prioris ꝯiugisad hūc ſibi exiſtimat dubitāduꝫ: eique ſibi nupſit debituꝫ nō denegetᵍpoſtulāti. qd̓ a ſe tamē nouerit nullatenusᵖ exigendum. y Qd̓ ſi poſthoc de pͥoris cōiugis vita cōſtiterirelictis adulteriusˡ cōplexibus adconiugem reuertatur.TRbanus. iij. vig. epiſcopo.¶ Si vnꝰ ex ꝯiugibꝰ fuit al̓s bn̄dictꝰ n̄ dn̄t cōiuges de nouo bn̄dici.VIr āt ⁊ mulier ad bigamiamtranſiēs n̄ dꝫ a preſbytero bn̄diciª: ꝗa cuꝫ alia vice bn̄dicti ſint eorum benedictio iterariˡ non dꝫ.¶ Dem exon. epiſcopo.¶ Mulier nubēs infra ānū lugubrem infamiam non incurrit.Uper illa queſtiōe qua queſituꝫ eſt: an mulier poſſit ſine infamia nubere infra tempus luctusſecundum leges diffinitum: rn̄demus quod cuꝫ apoſtolus dicat: mulier viro ſuo mortuo ſoluta eſt a lege viri ſui ī dn̄o nubatᵐ cui voluerit ꝑ licentiāⁿ ⁊ auctoritatē apoſtolieius infamiaº aboletur.¶ Nno. iij. p. nobili mulieri.Summatur vt precedens.¶ Um ſecundū apoſtolum mulier mortuo viro ſuo ab eiusſit lege ſoluta ⁊ nubēdi cui vultᵖ tantum in domino liberam habeat facultatē: non debet legalis infamieſuſtinere iacturam. que licet poſt viri obitum infra tempus luctus ſcilꝫ
viꝝ ⁊ vxorē morituo amore inuiceꝫ ſpolient̉ non obtēperando doga ſe facilitate vtētes. Maiores .n.noſtri hoc ꝓhibieſtū ſolis animis eſtimantes: ⁊ ne alter in pauꝑtatē īr fieret nec eſſet illis ſtudiū filios educandi. ff. de dona. ij⁊ vxo. l. i. ij. ⁊. iij. ⁊ ī auc. qui. mo. na. effi. legi.⁊ ſui. §. illud quoqꝫ ad fi.col. vj. ⁊ nulla eſt donatio vbi matrimonium tenet. Si vero matrimonium non tenet donatiode iuris rigore valet. ſedfas non eſt tales donationes eſſe ratas: ne melioris conditiōis videanturdelinquentes ꝙͣ qui nondeliquerūt ꝯtrahendo. ff.eo. l. iij. §. i. ⁊. C. eo. ſi exvoluntate: ſed inter ſponſum ⁊ ſponſam tenet donatio. ff. e. inter eos ⁊. l.cum h̓ ſtatꝰ. §. ſi ꝗs ſponſam tn̄ ſi donator in eadēvoluntate vſqꝫ ad ſupremum vite exituꝫ perdurauerit valet donatio. C. e..l. i. ⁊. iij. ⁊ h̓ vbi diciturniſi donatoris obitu confirmet̉. Et ſi donatio legitimum moduꝫ excedat⁊ non fuit inſinuata vſqꝫad legitimū modum valebit ſi ꝑmanſit in ea voluntate vſqꝫ ad mortem.C. eo. l. donationes.a ¶ Locupletior. donatioex qua hoc cōtingit nullaeſt. ff. e. l. iij. i. rn̄. ⁊ ex eoqd̓ dicit ꝙ ex qua alter locupletior ⁊ alter pauperior a ꝯtrario ſenſu daturintelligi ꝙ donatio teneat his ceſſantibꝰ quod verum eſt. Si ergo maritꝰnon ſit pauperior tenetdonatio: vt ſi maritꝰ ſitinſtitutus heres ⁊ repudiet hereditatem donationis cā: vt deferatur vxori ſibi ſubſtitute: vel ſi repudiet legatum vt remaneat penes vxorem oneratā ꝓ legato preſtādo vel ſi rogatꝰ eēt reſtituere hereditatem vxori necd̓trahat quartam cā donationis: tunc tenet donatio. ff. eo. ſi ſponſus. §. ſꝫmaritus ⁊. §. ſi ꝗs. vel ſi donauerit vxori rem alienam. ff. eo. ſed ⁊ ſi cōſtāte. Item lꝫ pauperior fiat donator ⁊ accipiens nō fiat locupletior: tenet donatio: vt ſi emerit inde vnguēta. ff. e. ꝙ aūt. §. i. Item valet qn̄qꝫ donatiolꝫ donator fiat pauperior ⁊ accipiēs locupletior ſi in tpͥus finiti matrimonijſit collata: ſed ante tp̄s illud nō efficit̉ res donata donatarij: ſed differtur ītpͥs quo ml̓r a lege viri ſoluta eſt. ff. eo. ſi cum vxori. §. vl. ⁊. l. qꝛ: ⁊. l. ſi interim. Item in alio caſu vꝫ donatio: lꝫ alter fiat pauperior ⁊ alter ditior. ff.eo. ꝙ ſi vir. ſit aūt donationis reuocatio qͣtenus donator pauperior ⁊ accipiens locupletior factus eſt. ff. eo. ſi ſponſus. §. vlt.b ¶ Tacite vel expreſſe. tacite aūt ſit reuocatio per diuortium niſi in diuortio voluerit donationē valere. ff. eo. ſed īterim. §. ſi maritus. ⁊. l. cū h̓ ſtatus. §. ſi diuortiū: ⁊. C. e. l. a marito. Item tacite ſit reuocatio ſi priꝰ qui libertatē acceꝑit deceſſerit ꝙͣ is qui contulit: vt in. l. p̄dicta a marito. ſi veroprius decedatis ꝗ donauit nec reuocauit donationē. confirmat̉ morte ꝑ ſiſentiū. C. eo. donatiōes. ⁊. l. i. ⁊. iij. ſi aūt ſimul moriant̉ puta naufragiovel ruina: valet donatio. ff. eo. cū hic ſtatus. §. ſi ābo. Expreſſe reuocaturdōatio cū donator eā reuocat. C. eo a marito: niſi peniteat eum reuocaſſedonationē vt ſupremum iudicium eius ſiue voluntatem ſpectemus. ff. e.cum hic ſtatus. §. pnīa. Item expreſſe ſit reuocatio ſi maritus ea que donauit poſtea pignori dedit vel alij donauit vel alio mō alienauit. C. eo. ſi maritus tuus. ſi. sͣ. de ꝓcura. nō iniuſte. Et hec que dicta ſūt de dona. īter vi.⁊ vxo. inter parentes ⁊ liberos pene ītelligi debent inter quos prohibita ēdonatio cum vna perſona intelligantur. C. de impub. ⁊ alijs ſubſti. l. vlti.⁊ .xxxv. q. iij. §. hac auctoritate niſi in caſibus.t ¶ Qui donatū. vt. C. e. a marito: ⁊. ff. e. cū h̓ ſtatꝰ. §. ſi ambo: ⁊ iſta verba tacite vel expreſſe vel ꝗdatū accepit ⁊c. ſūpta ſūt ex iſtis duabꝰ legibus.d ¶ Sicut dos. dos .n. dat̉ viro a muliere ⁊ donatio dat̉ vxori a vironuꝑ in fi. C. de dona. ante nup. l. i. ⁊ vl̓. ⁊ iō redire debēt ad eos vt ſ⁊ dos ⁊ donatio ꝑꝑ nuptias debent eſſe equales hincinde. C. de pac. co
uen. auc. equalitas: ⁊ in auc. de eqͣlitate do. §. hec igit̉: ⁊. §. decetero. col. viij. ⁊ verum eſt ꝙ iſta debēt redire ad mulierem ⁊ virū: niſi cōſuetudo ſit in ꝯͣrium vt dr̄h̓ vel niſi pactum de dote vel donatione lucrāda vel parte ſit factū inter eos vthic dicit: ⁊. C. de pac. conuen. ex morte. auc. equalitas. ⁊ in auc. de equa. do. §.hoc igitur. C. de rei vx. acti. l. vna. §. illo ꝓculdubio: ⁊ iſtud pactum dꝫ eſſe eqͣlehincinde ⁊ ſi nō ſit eqͣle maiorpars lucri ad minorem dꝫ reduci: vt. l. p̄dictis ex morte: ⁊ auc.equalitas: ⁊. l. lege leonis. C. d̓pac. conuen.Rubrica de ſecuQꝛ diuortio facto ſolent hoīestranſire ad ſcd̓as nuptias ideoviſo de diuortijs merito ſubijc̄de ſecū. nup. Et ſcias ꝙ non ſolū ꝗs bigamꝰ ⁊ trigamꝰ: ſed ētoctogamꝰ effici pōt vt dicit tex.in. c. aperiant. xxxi. q. i. ab. ſicu.Apellanū. cum ſcd̓aſcd̓e nuptie bn̄dicēdenō ſunt. jͣ. eo. vir aūt⁊ ſcd̓am accipere ẜm veritatisrōnem vere fornicatio eſt. xxxi..q. i. hac rōne: ſed illud ītelligitur pͥma viuente: ⁊ non debentbn̄dici ſcd̓e nuptię ad exhortationē ꝯtinētie: ſic ⁊ ſacerdos intereſſe nō debet nuptijs clandeſtine ꝯͣctis. sͣ. de clandeſti. mr̄i.cuꝫ inhibitio. §. ſane. multominus dꝫ illas bn̄dicere: ⁊ alia rōeſt: qꝛ ſacr̄m iterari nō dꝫ. .jͣ. e.vir aūt vbi hec rō notatur.Ddictaⁿ: ſtd̓m ibi: ſ vero.us. Tria ſunttertiuꝫ ibi: quod ſi. ab. ſi.f ¶ Ei cōſtet. sͣ. de ſpō. in pͥſentia vbi notat̉ ꝗd iuris ſit d̓ hacmateria. C. de repu. autē. hodie: ⁊ in auc. vt li. ma. ⁊ auie..§. quod aūt. col. viij.Non deneget. ⁊ ita ꝑꝑ dubium p̄ſumit̉ ꝓ mr̄imonio qd̓fieri d̓bet. sͣ. de ſpon. iuuenis: ⁊ar. sͣ. de ma. ꝯͣct. ꝯͣ īter. ec. c. i. ⁊.ff. de reg. iur̄. in ambiguis: ⁊.ff. de iure dot. in ambiguis: niſi qn̄ dubitat̉ an̄ ꝯͣctum ſit ꝯtramatrimoniū qꝛ clandeſtinū eſtquo caſu potius p̄ſumitur adul̓terium ꝙͣ matrimonium. xxx..q. v. aliter. ⁊ arg. sͣ. de clandeſti. deſpon. c. ij.h ¶ Nullatenus exigendum. hoc eſt ꝓpter conſcientiam dubiaꝫ ex ꝓbabili cā. jͣ.de ſen. excom. inquiſitioni in fi.¶ Adulterinis. h̓ intellige: ſi poſtꝙͣ intellexerit ꝓ certo de vita pͥoris mariti cuꝫſcd̓o remaneat qꝛ ſtatim eſt adulteriū ⁊ non ante. xxxiij. q. ij. cum per bellicā ⁊ eſtarg. ꝙ matrimonium qd̓ ab initio valuit tractu tꝑis īfirmat̉. ff. de iudi. ſi alter⁊. l. ſi a me: ſed non fuit matrimoniū ab initio in veritate ſed nunc primo declaratur matrimoniū non fuiſſe ſicut econuerſo ⁊ ex futuro euētū apparet matrimok ¶¶ Ir. benedici. sͣ. eo. c. i. vbi de hoc.nium ab initio fuiſſe. sͣ. de frigi. ⁊ male. fraternitatis in fi.l ¶ Iterari. ſacr̄a .n. iterari nō debent .i. q. i. hanc regulam: ⁊. c. hi ꝗ: ne fiat eis inria .i. q. i. quod ꝗdam: ⁊ de cōſe. di. iiij. on̄ditur. xxiiij. q. vij. quemadmodum ⁊.C. ne ſan. bap. ite. l. i. ⁊. ij. videret̉ .n. ꝙ ſacr̄m hmōi non fuiſſet collatum: vel ꝙinefficax fuiſſet oīno: ⁊ ſic fieret iniuria ei. i. q. i. ſacr̄a tn̄ pnīa bene iteratur. de pe.di. iij. adhuc inſtant. fallit ēt ẜm quoſdam in extrema vnctiōe. Quid .n. īpedirethanc iterari: cum non ſit ſacr̄m: ſed oratio ſuper hoīem .i. q. i. manus. ⁊ ſolennispnīa non iterat̉. l. di. quāuis: ⁊. c. in capite? gr̄a. tn̄ dicit ꝙ iterat̉ ẜm conſuetudinem quorūdam de pe. di. iij. §. ex perſona: ⁊ benedictio iſta cum aliꝗs ſecundamduxit virginem iteratur ẜm conſuetudinem quorūdaꝫ locorū ⁊ hoc ſi papa ſciattalem conſuetudinem: alias non lꝫ.Uper illa. Ponit qōnem cui rn̄det ibi: rn̄demus. ab. ſi.m ¶ Nubat in dn̄o. jͣ. c. proxi. ergo cum apoſtolus nullum tpͥs adijciat: nec nosadijcere debemus. xxxi. q. i. quod ſi dormierit: ⁊. ij. q. v. conſuluiſti: ⁊ sͣ. de tranſta. inter corporalia. ſoli ergo honeſtati ſue cōſulat mulier qꝛ ſtatim lꝫ ex quo tp̄snon adijcitur inſti. de ver. obli. §. pure.n ¶ Per licentiam. que intelligitur interuenire eo ipſo quod non prohibet̉: vtxvj. q. i. ſunt nonnulli.o ¶ Infamia. jͣ. c. primo.uam. Premiſſa rōe pōit dcm̄. Et ſoluit obſtaculū. ab. ſi.Im ſecuncp Q ¶ Cui vult. ſic. vij. q. i. ſicut alterius: ⁊ sͣ. c. proxi.urbaret̉ ſan-q ¶ Legalis infamie. quā infligit lex ei que nubit infra annu
E iij