Liber

ex pr̄na ſb̓a ſūt nō eē acqͥrenda pr̄ibus ſtatuit: niſi tm̄mōad vſūfructū varie alt̓cationes ſint exorte: ⁊ variꝰ euentus variuſqꝫ ꝯtinet̉ tractatꝰ⁊ ſemꝑ in iudicijs verſantur:neceſſe ē vtiliter aꝑtiſſimeqꝫoīa dirimere. ¶ Sācimꝰ itaqꝫ ī oībus rebꝰ q̄ effugiūt quidē dn̄ij acqͥſitōꝫ (ſed vſuſfructus tm̄ pr̄i offert̉: vl̓ alijs parentibꝰ a filiofamilias cuiucūqꝫ gradus vel ſexus ſiue pr̄adire filiū fallias integre etatis compellit ⁊ ille reclamādū exiſtimat: ſiue filiuſfamilias adire cupit ⁊ pater ī cōtrariū inclinat) liberā hr̄e licentiā ⁊ pr̄em ip̄m ſibi adirehereditatēᵇ recuſante filio: ⁊omne ſiue damnū ſiue lucꝝſuā hr̄e fortunā. nullo ex hͦ p̄iudicio filio generādo. Siueecōtrario pr̄e recuſāte filiusadire hr̄ditatē voluerit nullā acqͥſitōꝫ nec vſūfructū patri offerri ſꝫ ip̄m filiū ſibi imputare ſi qͥd ex hͦ ꝯtigerit nul

la actōe neqꝫ ꝯtra pr̄eꝫᶜ danda (vbi aduerſus eiꝰ volūtatē filiꝰ adhuc hereditateꝫ vellegatū vel fideicōmiſſum velquicꝙͣ: ex quocūqꝫ titulo ſiue donatoris ſiue ꝯtractꝰ alteriꝰ ſibi acquire̓ maluerit)neqꝫ adu̓ſus filiū ſil̓i mō action extendenda: vbi recuſante eo ſua pr̄ autoritate hec ſibi vēdicet hmōi aditōis tramite ex pn̄ti lege pr̄i cōpetente: ſꝫ hēat pr̄ omnē licentiā ⁊actōes mouere ⁊ ab alijs pulſari: vbi ad eum totū cōmodum aduenit: ⁊ᵉ filius ſimilimodo in agendo ⁊ pulſandoſolus habeat detrimētū ⁊ cōmodūᵗ ncc̄itate ꝑ officiū iudicis pr̄i imponēda tm̄mō filio ꝯſentire vel agēti vl̓ fugienti: ne iudiciū ſine patria volūtate videat̉ ꝯſiſtē. Et hͦ qͥdē ſi pleneᵍ etatis filiꝰ ē qͥ pr̄nā volūtatē ſequi non patitur. ¶ Sin autemʰ in ſecunda etatē adhuc filius ē: ⁊ hereditate delata pater cōſen-

a ¶ Adire. hr̄ditatē puta: vel dic adire gnalit̓ .i. lucꝝ inire vel acquirere. b ¶ Recuſāte. filio ī hoc corrigit̉ iusvetus. nā nō aliter poterat oliꝫ talis hr̄ditas q̄ri niſi p̄cedēte iuſſu pr̄is filius adeat: vt. ff. de acqͥr. here. ſi qͥs mihibona. §. iuſſū: ⁊. ff. ad tre. ſeruo inuito. in pͥn. Itē an̄ hēathic locū ſi filiꝰ habeat ſubſtitutumarg. ꝙ ſic. jͣ. e. in fi.nā ⁊ pr̄ ⁊ filius eadē ꝑſona reputātur: vt sͣ. de impube. ⁊ alijs ſub. l. fi.Itē an idē ſi vocetur ab inteſtato filius? videt̉ ꝙ nōvt. jͣ. e. l. in fi. Sedadhuc puto idemꝓpter p̄dictā rōeꝫqꝛ eadē ꝑſona cuꝫfilio videt̉. Itē anidē in ſeruo vt eonolente adire: qd̓pōt: etiaꝫ dn̄o volente: vt .ſ. admittat̉ dn̄s? Rn̄. nōputo: vt sͣ. de here. inſti. l. cum ꝓponas. Itē an idē inquerela ſi filiꝰ delatā ſibi querelamrecuſat an deferatur pr̄i? Rn̄. nonvt. ff. de inoffi. te.papͥ. in prin.c ¶ Danda. creditori hereditario vl̓ſimili.d ¶ Cōtractꝰ. nōergo ē hec lex ſpālis in hr̄ditate tm̄.ſcꝫ ī ijs que ī vltima voluntate tm̄relinquunt̉ ſed etſā in ꝯtractibus inter viuos: vt ⁊. jͣ. e. §.fi. ⁊ ſic ē ꝯͣ. ff. de peculio. l. ſi quis ſeruū. §. etiā. vbi dicit patrē vel dn̄m teneri inuitū. ſꝫ non tenet̉ inſolidū vt h̓ ſꝫ pecultotenus vt ibi. e ¶ Filius ſimili mō. ⁊ hoc ē nouuꝫius. nā olim tm̄ quatuor vel quinqꝫ immo ſex actōes cōpe̓tebāt filiofa. vt. ff. de act. ⁊ ob. l. filiuſfa. ⁊. l. in factum. ſꝫhodie omnes ex aduēticia cā vt hic: ⁊ habes. ff. de iudic.ſi longius. §. j. f ¶ Neceſſitate. imponēda captis pignoribꝰ: vt inſti. de ſatꝭ. tu. ⁊ cu. §. quibꝰ ꝯſtitutōibus. vl̓indicēdo mulctā vel alijs remedijs p̄toris: vt. ff. de vētrein ſpi. l. j. §. qͥd ergo. ar. tn̄ ꝯͣ inſti. de acqͥſi. ꝑ ar. §. fi. Quidergo ſi pr̄ interpellatus nō ꝯſentit ⁊ iudex ꝓcedit in cauſa an valet iudiciū? videt̉ valere quaſi ſufficiat pr̄em ſuꝑhoc interpellari: ar. ff. vt in poſ. le. l. j. §. nō exigit. Ecōtraꝙ nō. qꝛ cū effectu dꝫ ꝯſentire. ar. ff. qd̓ quiſqꝫ iurꝭ. l. j. ī fi.qd̓ videt̉ verius. ſꝫ ſi pr̄ ꝯpulſus ꝯſentit: videt̉ iudiciū nōvalere: vt. ff. de iudi. l. ij. circa pͥn. So. illud qn̄ qͥs cōpellitur agere vel defendere. hoc aūt agēti ꝯſentire. Itē ſi procuratorio noīe agat filius qd̓ pōt: vt. ff. de ꝓcur. filiofa. §.ipſe qͦꝫ filiꝰ an egeat pr̄is ꝯſenſu? nō videt̉ quū nō agaturcirca peculiū. ſic h̓ loquit̉. Eꝯͣ ꝙ ſic: qꝛ qui nō admittit̉ ꝓſe nec ꝓ alio ſine ꝯſenſu pr̄is. nā nemo admittit̉ ꝓ alio qͥnetiā ꝓ ſe admittat̉. ſed aliqͥ ꝓ ſe admittunt̉ qͥ ꝓ alio nō: vtff. de poſtu. l. j. §. ij. ⁊ ē rō ẜm Py. qꝛ videt̉ filiꝰ nō eſſe integer hō ad agendū ſed medius. vnde nec p̄ſcriptō ei currit: vt. jͣ. de an. excep. l. j. in fi. ſed ꝑ patris conſenſum reintegrat̉ qd̓ ī ſeruo nō pōt eē: quuꝫ ipſe nec mediꝰ homo ſit⁊ ideo nō agit etiā dūo ꝯſentiente: vt sͣ. de iudic̄. ſeruus.

Quid ī tutore: dic ꝙ poteſt ſine conſenſu patris: vt. ff. d̓in ius vo. l. queſitum. Item quid in precepto facto ei cōfitenti in iudicio? videt̉ ꝙ nec hocꝭ valet niſi ⁊ pater conſentiat quū ſnīa ſit: ⁊ ex eo actio ī factum detur: ⁊ ſnīa dicitur precepti: ⁊ tempora quadrimeſtria dantur: vt. ff. deiudi. ſi debitori.Econtra ꝙ teneat etiam ſinepatre: ⁊ nec ſit ſētētia quum nulle ſint partes iudicis ⁊cͣ. vt. ff. adl. aquil̓. proind̓..§. j. Sol̓. poteſtdiſtingui an̄ detur in confeſſuꝫ⁊ ſic non diciturſnīa: an poſt conteſtatōnem litis⁊ probatiōes velconfeſſiones inductas: et tūc ſitſnīa: vt dicta. l. ſidebitori ⁊ alia dicta. l. ꝓinde. Itēan coram arbitro filio agentedebeat conſentire pater? videt̉ꝙ ſic: vt. ff. de arbi. l. j. Sed putocontra: vt. ff. depeculio. l. iij. §. ſifilius. Iteꝫ an li.con. debet compelli ſi forte tuncquoqͦ modo fuit omiſſum: velan valeat ſi poſtea conſentiat?Rn̄. non compellitur: nec ſpōte ꝯſentiēs ꝓficit. qꝛ ſtetit ī iudicio ſine volūtate. nec obſtat. ff. de iudic̄. licet. quia ibi habet ratum cuius nomīeagitur. hic filius ſno non patris nomine agebat. Itē opponit̉ de eo quod ē sͣ. de col. aut̓. quod loc̄. vbi admittit̉etiam ſine conſenſu in quibuſdā caſibus. ſed ibi ſpecialefauore dotis. Item opponitur. ff. de mino. deniqꝫ. §. ſedvtrum ibi. ⁊ quidem inuito patre ⁊cͣ. Sed dic illud ī ac.in factum que datur ꝓ executione. hoc autē de cā principali. qꝛ conſenſerat in prima. Itē ſi agat filius in cauſa caſtrenſi vel qͣſi: an exigit̉ pr̄is ꝯſenſus: videt̉ ꝙ nō: vt ar.ff. ad munici. l. ij. Eꝯͣ ꝙ ſic ꝑ. l. iſtā. qd̓ puto veꝝ. Itē an īpublica act̓. quā filiꝰ facit? Rn̄. idē rōe p̄dicta: ⁊ ſic corrigit̉. ff. de adul. inter liberas. §. pe. ⁊. l. filiū. vel aliud in accuſatōe: ar. ff. ad tre. l. nā ꝙ ī pr̄i. Itē an̄ ꝯͣ ip̄m pr̄eꝫ agendo ꝯſentiet pr̄ qd̓ pōt qn̄qꝫ? Rn̄. nō puto. qꝛ omne bn̄ficiū legis ē ꝓrogandū: vt. jͣ. aut̓. ꝯſti. q̄ de dig. §. illud. quidā tn̄ vt otto dixerūt ꝙ nūqͣ exigit̉ conſenſus patris niſi qn̄ pr̄i nō querit̉ vſuſfr. qꝛ nō vult: tūc enī dꝫ conſentire in ſignū repudiatiōis vſuſfr. ſi autē vſuffr. nō querat̉pr̄i qꝛ nō pōt agit filiꝰ ſine ꝯſenſu: vt ꝑ dictā. l. d̓ mino. l.deniqꝫ. ⁊ ꝑ dictā autē. sͣ. de col. ⁊ ꝑ aliā. l. ff. d̓ nox. l. noxali. ⁊. l. ſequen. ⁊ inſtit̓. de nox. §. fina. ſed ibi pater conſenſit ẜm nos. vel corrigitur ī hoc vt debēt hodie ꝯſentire.¶ Etatꝭ. xxv. an. vt sͣ. d̓ ijs qͥ ve. e. l. fi. ac. ¶ Sin auth ī ſcd̓a etate .i. an̄. xxv. an̄. ſed poſt. vij. nā de infātili etate dices. jͣ. e. §. vbi aūt pueril̓ etas. i ¶ Hoc face̓. etiā ſine aucͣte alicuiꝰ. nā curatorē nō habet. quia nec poſſꝫ habere quū ſit ī patris ptāte vt ſtatim dices. nec pater an-