Secundus

FO. IIII.

Incipit liber ſecūdus de edendo. Rubrica. Ti. j.II ITFQLMꝑa. pius Antoninꝰ emilio.Xpſeª diſpiceᵇ quēadmodum

pecuniam quaꝫ te depoſuiſſedicis deberi tibi probes. namquod deſideras vtᶜ ratōnes ſuas adu̓ſaria tua exhibeatᵈ idex cauſa adᵉ officiū iudicis ꝑtinere ſolet.Mꝑa. Seue. et Antoninꝰ. aaFauſto.Is apud quem res agit̉. actapublica tam ciuilia qꝫ criminaliaᵍ exhiberi inſpiciēda adinueſtigandam veritatis fidēiubebit.dem Auguſti Ualentiniano.Idita actōᵇ ſpēꝫ fut̉e litꝭ mōſtrat. quāˡ em̄dari vl̓ mutari lꝫ

De edendo. dictū eſt. sͣ. de mgr̄atibꝰ: ſequit̉ de iudicijs q̄per mgr̄atus exercent̉: vt. ff. de ori. iuris. l. ij. §. poſt originem ⁊ pͥmo de edendo qd̓ eſt p̄paratorium iudicioꝝ. Etnota ꝙ tripliciter dicit de edendo .ſ. actionū: vt. jͣ. e. l. edita. rationū: vt. jͣ. e. l. j. ⁊. l. nō eſt. ⁊. l. iuſtuꝫ. ⁊. l. fi. ⁊ inſtr̄oꝝ.vt. jͣ. e. l. ij. ⁊. l. quiaccuſare: ⁊. l. ꝓcurator. ⁊ dic d̓ edēdo. i. dem ōſtrando ab edodiſ. Sꝫquerit̉. quare dicit de edendo pergerūdiuuꝫ ⁊ nonde editione? Iteꝫquare nō ſubiunxit accuſatiuuꝫ. ⁊dic vt diximꝰ. ff.eo. in rubrica.pſe a diſpice.id ē diuerſis modis aſpice omneꝫſpeciem probatonis. Ac.b ¶ Quēadmodum .ſ. vel ex cauſa depoſiti vl̓ aliacuꝫ multa ſint genera credendi vl̓dic. qua ſpecie ꝓbationis? hoc eſt: per teſtes vel inſtr̄a vel confeſſionē.c ¶ Rationes. id eſt codicem rationū: in quo accepta etdata ſolent deſcribi: vt. ff. e. ſiquis. §. rationem. alij intellid ¶ Id ex cā. vt faciat edi .ſ. ſi me vel ꝓcuratore meo māgunt in inſtrumentis. Ac.dante ſcripte ſunt: nō aliter: vt. ff. e. ſiqͥs. §. ꝑtinere: ⁊. l. p̄tor. §. j. vel qꝛ ſemel edite ſunt debent tn̄ iterū edi. qꝛ actoramiſit ſibi editū fortuito caſu: vt. ff. e. ſiqͥs. §. ꝓhibet: ⁊ .jͣ.de fi. inſtru. l. illate. ⁊ in hoc eſt ergo cauſe cognitio ſi ſintſcripte me mandāte vel ꝓcuratore meo vel nō. Item anamiſerim caſu fortuito vel nō .ſ. ſemel editū. ſed quō pōtponi caſus in rōnibꝰ quū femīa nō poſſit eſſe argentariavt. ff. e. femīe: ⁊ h̓ dicit feminā teneri? ℟. hic ſucceſſit argētario: vt. ff. e. l. quedā. §. nihil. Itē quomō ꝑ officiū fit exhibitio: īmo ꝑ actōeꝫ: vt. ff. e. ſi qͥs. §. ex hoc. ſed dic vt ibidixi. alij qui intelligūt in inſtrumētis dicunt ex cā ederereū actori .ſ. ad replicatōeꝫ ꝓbandā nō intentōeꝫ fundādam: vt. jͣ. e. l. fi. in fi. ⁊ ſic etiā loquit̉. l. qͥ accuſare .ſ. vt nōpetat ad intentōeꝫ fundādaꝫ. facit etiā ad hunc ſcd̓m intellectū: vt. ff. ad. l. fal. maritꝰ. §. fi.e ¶ Officiū. dicit vna lex ꝙ ſi tutor nō faciat rōnes vel factas nō exhibet ſiue nō edit habere locū actōeꝫ tuteleꝫ vtff. de tutel̓. ⁊ ra. di. l. j. §. officio. ⁊ dicit alia ꝯͣ ꝓcuratoremnō edentē dari mādati. ꝯͣ ſociū ꝓ ſocio: vt. ff. e. l. quedamſic ergo quū ſemꝑ argentariꝰ ꝯficiat vel ſcribat rōnes mādato ſcholaris vel eius ꝓcuratoris locuꝫ habet mandatinon off. iudi. vel actio in factum ex illo edicto de edendoſic ergo totus tractatꝰ de edendo videt̉ deſtructus. ⁊ vbicūqꝫ notant doctores dari officiū iudicis vel act. in factūRn̄. quotienſcūqꝫ ab initio ꝯtrahit̉ cum aliquo vt geratnegociā mea vel vt ſit ſociꝰ meus vt fuit. §. officio vel ſittutor ⁊ gerat negocia mea ⁊ faciat librum rationū vt fuitin. l. quedam. vel in tutore ꝓcuratore ⁊ ſocio locū habeattutele vel mandati vel pro ſocio vt in p̄allegatis legibus.aut nō fuit ab initio ꝯtractū ſed dixit tm̄ ſcholaris argentario vt ſcribat rationes habet locū officiū iu. vel actio infactum. ex illo edicto de edendo: vt. ff. de edendo. l. ſiquisex argentarijs. §. ex hoc. Ac.As apud. f is .ſ. iudex ⁊ dic quinqꝫ modis caſuꝫ. primores .i. cā ap. vt. jͣ. de ap. l. nec cās. ⁊. l. a ꝓcōſulibꝰ. ⁊. l. eos.in fj. ſecūdo res .i. cā principalis: ſed exhibet̉ acta quia diu

4abfuerat actor: vt. jͣ. de iudic̄. ꝓperandū. §. ſiquidem. terciores .i. cā principalis que apud ſucceſſorē primi iudicis agit̉vt. ff. de iudic̄. l. mortuo. quarto in admīſtratore .i. ordinario qui ꝯmiſit totā cauſaꝫ ſeruata ſibi dif. ſnīa: qͥ acta debetvidere ter: vt. jͣ. de iudic̄. aut̓. ad hec. quīto loquit̉ de publicatione teſtiū quāmandat fieri vt. sͣ.vt lit̓. pen. l. ij. et inautē. de teſti. §. qꝛvero. Ac.g ¶ Exhiberi. officio ſuo. vel ꝯdic.ex hac. l. ⁊ faciat exhiberi ſibi vl̓ actori et reo ẜm diuerſas poſitiones. ſedvidetur ꝙ crimīalia acta etiam fiſconon edātur: vt. ff.de iure fi. l. ij. et. §.diuus que eſt contra. ſo. ibi nō dixitde actis ſed d̓ alijsinſtrumentis quequidem ciuilia exhibentur: criminalia non. quia pecuniariter ea exhiberi non intereſt: ar.ff. adexhi. ſi lib̓. hicautem de act. dicit. Uel dic ⁊ in ciuili ⁊ criminali debēt exhiberi fiſco inſtr̄a: vt. ff. e. ne quiſqͣꝫ. ſed in ciuili eoip̄o ꝙ nōexhibent̉ finguntur fiſco ſubtracta: vt poſſit agere furti ꝙnō eſt in crimīali: vt in. l. ꝯͣria. hic aūt de actis dicit: vt dixiEt nota hic ꝙ iudex laborat ad veritatē inueniendaꝫ: ⁊ ſiceſt ar. ꝙ teſtes debēt iurare ꝓ vtraqꝫ ꝑte. Item ꝙ mīor iuret de veritate dicēda licet de calūnia nō iuret: vt. sͣ. de epiſcopis ⁊ clericis aut̓. ſed iudex: ⁊ sͣ. de here. ⁊ ma. l. qm̄ ī fi.⁊. jͣ. de q̄ſti. l. interrogari: ⁊. ff. de ꝓbat. ꝓbatio. Item an exhis actis ꝓbari pōt ꝯtra omnes qd̓ ꝯtra vnū agēdo teſtesaſſeruerūt. ℟. nō: vt ar. ff. de iureiurā. l. ſed ſi poſſeſſori. §.fi. ⁊. l. ſeq̄. Sed ar. ꝯͣ. ff. de cri. expi. he̓. l. res hr̄. ⁊. ff. fam̄. hr̄.l. heredes. §. idem ſcribit. Sed. l. illā res intellige ꝙ ꝓſuntſ. ad p̄ſumptōeꝫ qualē qͣlē nō plenā ꝓbatōnem: vt. ff. de reiudi. ſepe in pͥn. ⁊ eodem mō ℟. ad. §. idem ſcribit. Vel advtrūqꝫ pōt referri qꝛ non diuerſe ſed eedem ꝑſone cenſent̉nam nec inter eaſdem ꝑſonas p̄iudicat: niſi ſint teſtes producti pn̄te aduerſario. jͣ. de teſti. l. ſi qn̄. §. fi. ⁊ ẜm hoc intelligo. jͣ. de arb. l. p. in fi. Ac.h ¶ Speciē .i. qualitatē future litis: vt. ff. e. l. j. ij. ℟. ⁊ recidita actio .i. actionis edicto.ta h̓ qd̓ ibi noͣui in tribꝰ pͥmis glo. illius legis. Ac.i ¶ Emendari. emendo cum primo petebam minus nūcplus vel econtra ꝙ quidā dicunt fieri poſſe vſqꝫ ad ſnīaminſtit. de act. §. ſi minus. nos idem dicimꝰ in vniuerſali indicio: vt. ff. de pet. here. l. iiij. ⁊. l. ſiquo. etiam in generali dicimus ideꝫ: vt. jͣ. de iudic. l. licet. In ſingularibus vſqꝫ adlitem cōteſ. poſt non: vt. ff. de iudic̄. l. non poteſt: ⁊. ff. de ex.re. iu. l. cum queritur. et. l. egi. Sed quare non poteſt fieriemendatio ſemper quū actio ibi non mutetur. Rn̄. immo.non mutatur actio quū vna de ꝯcomitantijs mutet̉ .ſ. resei autem quod dixi poſt litem ꝯteſ. non fieri emendationēnon obſtat. ff. de nox. in delictis. §. ſi detracta: quia ibi nōmutatur actio vel res vel cauſa ſed quoddam beneficiumdatur vel aufert̉ cōuento qd̓ ꝑ. l. dat̉ ꝯdēnato. Iteꝫ nec dictus. §. inſti. quia exponit̉ ibi in eodem iudicio .i. corā eodem iudice. in alio tamen iudicio ſine inſtantia: vt ibi dixi.ſubijcit de mutatōne quādo ſcꝫ vetere relicta nouam vulteligere: circa quod dicas ꝙ poſt lit. ꝯteſtatōeꝫ non ſit mutatio: vt. ff. de iudic̄. nō poteſt. et. l. de qͣ re. ſed cumulatō ſic

f iij