Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Seite
Vr
Einzelbild herunterladen
 

accipi ſolū ſydera ſꝫ eciā aues quia aer dr̓celū ẜm iᵈ Hᵗ 13. aues celi cōmoderūt illd̓.Poteſt eciā noͣri cultꝰ deoꝝ alienoꝝ dupᵗapud aliqͦs ẜuabat̉. qͥdā enī quaſdā creat̉as dijs colebat ſine īſtitucōe ymaginū. vndevarro dicit antiqͥ romani deos diu ſue ſimulacris coluerūt. hic cultꝰ ꝓhibet̉ pͥºdr̓. hēbis deos alienos. apd̓ aliqͦs u̓o eratcultus faſoꝝ deoꝝ ſub qͥbuſdā ymaginibꝰ ꝓhibet̉ eciā ip̄aꝝ ymaginū īſtitucō dr̓̄. fa. ſculp. ip̄aꝝ ymaginū cultꝰ dr̄adorabis ⁊cͣ. Sꝫ forſan īſurget aliq̓s contͣxp̄ianos faciētes ymagīes dicēs eos ydolatrare qͥa faciūt ꝯͣ iᵈ facies ſculp. neqꝫ oēꝫſil̓itudinē. ſꝫ remo hoc qd̓ in textu ſequit̉ adorabis ea neqꝫ coles. qͣſi dicat faciesea ad adorandū ul̓ colendū. xp̄iani aūt adnon faciūt ymagīes ſꝫ ad meorandū. et oīshonor ille ymagini exhibet̉ ut dicit dam̄.ad ꝓthotypū. i. ad iᵈ qd̓ ymago pn̄tat r̓fert̉honor autē exhibet̉ ſc̄is eſt honor dulielatrie. dulia enī eſt honor debitꝰ creat̉e ī qͣnᵐeſt dine bonitatis ꝑticipatīa. latria u̓o eſt honor ſoli deo debitꝰ in qͣnᵐ eſt pnͥᵐ oīs reiductm̄ et ꝯẜuatm̄. Dubitaret aūt aliqͥsde hoc qd̓ dr̓ aqͣs eſſe ſub t̓ra. ſꝫ hoc intelligi dꝫreſpct̄ū aquaꝝ recipiunt̉ in venis terre vn̄fontes erūpūt fluīa. rōne eciā haꝝ aquaꝝdr̓ eſſe t̓ra ſuꝑ aqͣs ẜm iᵈ pͣs. fundauit t̓rāſuꝑ aqͣs. Non aūt intell̓r reſpct̄u occeani qꝛtotā terrā c̓cuit. ei ſr̄eminet ut nat̉a mingͣuis. dct̄a ſūt qͣnᵐ ad ſr̄ficiē lr̄e pͥmi p̄cepti. Ad ampliorē tn̄ ītell̓iam noͣri pt̄ inp̄dictis v̓bis t̓a ꝓhibent̉ nob̓ nr̄a mensau̓tit̉ a reu̓entia creatoris. pͥº om̄es ꝓphanepactōes demonū. ibi. hēbis deos alienoˢ.et hec ſue fiāt incātacōes v̓boꝝ ſiue inſc̓ptiones caracteꝝ ul̓ ymaginū ſue īmolationes ſac̓ficioꝝ. in hijs enī tribꝰ ꝯſiſtūt oēsartes magice. ꝓhibent̉ igitur om̄es ꝓphanepactōes demonū ſuue ſuit ad ludificacōꝫ ſenſuū vt faciūt hyſtriones. ſuue ad tͣnſimtacōꝫnat̉aꝝ ut fecerūt magi ph̓onis. ſue ad inueſtigacōꝫ fut̉oꝝ ꝯtingenciū ut faciūt dini.oīa vocat augꝰ pactōes demonū. in talibꝰenī a tr̓buit̉ creat̉e qd̓ debꝫ att̓bui creatori. etideo peccat̉ ꝯͣ pͥmū v̓bū pͥmi p̄cepti. ſcꝫ nonhēbis alienos. de facientibꝰ dr̄ deū. 32.uocau̓nt in dijs alienis. ẜm apl̓m adRo. tͣdidit illos deus īpaſſiōes ignominieScd̓o om̄es falſe ſr̄ſticōſe adinuētiōes erroꝝꝓhibent̉. dicit̉. fa. ſculp. oīs enī erroreſt fictio m̄tis. errorē autē facit fantaſia obnubilans rōꝫ facit iᵈ qd̓ eſt videt̉.huiōi aūt adinuēcōes errorū ꝓcedūt aūt exīꝓbo auſu īueſtigacōis ꝓhibite ut erroresph̓oꝝ ſic̄ ponere mūdū et̓nū et vnꝰ ītellct̄seſt ī oībus hoībꝰ. Aut ex ꝑu̓ſo ītellct̄ū ſacreſcript̉e. ut hereſes hereticoꝝ male ſenciūt dexp̄o. de t̓nitate de ſpū ſc̄o. Aut ex iordīatoprimlib̓affct̄u carnalitatis hūane ut errores epycurorū dicētiū nullā aliā̓ eſſe vitā quā iſtā.nycolaitaꝝ dicentiū licꝫ cuilibꝫ t̉piter age̓ qͣlibꝫ. om̄es iſti errores tāqͣꝫ ſtulti vaniſūt deteſtabiles quia ſūt ꝯͣ v̓bū pͥmi mādatiſcꝫ facies ſculp. vn̄ je̓. ſtultꝰ fct̄s eſtoīs a ſcīa ſua ꝯfuſus ē artifex ī ſculptiliſuo vana ſūt oꝑa eoꝝ riſu digna in tp̄reviſitacōis ſue ꝑibūt. ꝓhibent̉ omīesuerſe appreciacōes creat̉aꝝ dicit̉. om̄eꝫſil̓itudīeꝫ ⁊cͣ. Oīs autē ꝑu̓ſa appreciacō creaturaꝝ ꝓcedit aut ex ſublimitate aut ex cupiditate aut ex delc̄acōe. pͥº eſt ydolat̉aſuꝑboꝝ. ſcd̓o cupidoꝝ t̓cio laſciuoꝝ. ſic̄ enī dic̄j6ꝰ qd̓ qͥs plus venerat̉ amat illi deus eſtColit autē ſuꝑbꝰ ſil̓itudīeꝫ celeſtiū quia ſuꝑoīa diligit p̄ferri. Colit cupidꝰ ſil̓itudīeꝫ terreſtriū quia ſuꝑ oīa diligit ditari. col̓. z. auaricia eſt ydoloꝝ ẜuitꝰ. Colit laſcuiꝰ ſil̓itudīeꝫaqͣtiliū qͥa ſr̄ oīa diligit delc̄ari ī delicijs huiꝰmūdi ſūt fluxibiles īſtar aquaꝝ. phyl̓. z.quoꝝ deus venter eſt. Sequit̉ videre deſcꝫ de hijs mouere debent ad obẜuandū pͥᵐp̄ceptū. que quidē ponunt̉ in hijs v̓bis. Egoſū dn̄s deus tuꝰ fortis. ze. ⁊cͣ. vbi ponūt̉ duoſcꝫ cōminacō ꝓmiſſio. ad obẜuacōꝫ enīcepti p̄cipue mouēt timor amor. ſic̄ auisad uolandū indiget duabꝰ alis ad ambulandū duobꝰ pedibꝰ. timor aūt aggn̓at̉ īhoīe ex ꝯſideracōe dīe iuſticie. amor u̓o exſideracōne dīe mīe. Ad īcuciendū timorētͣnſgreſſiōis pͥº ponit̉ cōminacō ut ſic dīamiuſticiā timeamꝰ ego īquit ſū dn̄s deus tuusfortis ze. i. fortiſſiᵐ hn̄s zelū iuſticie viſitāsideſt iudicans iniqͥtatē patrū in filios ⁊cͣ.Sed hoc videt̉ eſſe ꝯͣ iᵈ qd̓ dr̄. eze. 18. filiꝰ nonportabit iniqͥtatē pr̄is. Ad qd̓ rn̄det̉ iᵈ qd̓hic ſequit̉ ſcꝫ eoꝝ qui oderūt me imitacōeꝫpr̄ne malicie. t̓ciā u̓o qͣrtā gn̓acōꝫ ponit qͥatm̄ ſolent viuere pr̄es. puniunt̉ in filijsad qͦs exēplū male vite tn̄ſmiſerūt. Scd̓oponit̉ ꝓmiſſio ut dīam mīam ꝯſideremꝰ etamemꝰ. faciēs īqͥt mīaꝫ ī milia. i. in īfinitūdiligentibꝰ me cuſtodientibꝰ p̄cepta mea.ī quo on̄ditur qͣꝫᵐ iuſticiā excedat miſcd̓ia.De latria q̓d ē quo differt therilebiā aulia VEinde poſt expōꝫ v̓borū in qͥhus tͣdit̉pͥmū p̄ceptū ꝯſiderandū eſt pleniꝰ deydolat̉a ꝓhibet̉ ip̄m. Eſt aūt ydolatria lat̓a ydolis exhibita. latria enī dupʳſumit̉ ſcꝫ ꝓprie coīter. ꝓprie ẜm qd̓ dr̓ cultꝰdeo debitus deo exhibitꝰ. hoc opponit̉ydolat̉e. coīter u̓o ſumit̉ lat̓a ẜm eſt cl̓tusſoli deodebitꝰ et hoc ydolat̉a pt̄ dici lat̓aſcꝫ ille cultus ydolis exhibet̉. Et ideo admaiorē ītelligentiā pͥº dd̓ eſt de latria. poſteade ydolat̉a. de lat̓a autē dd̓ pͥº de ip̄a poſteade actibꝰ eiꝰ. Cirͣ pͥᵐ dd̓ eſt pͥº qͥd ſit lat̉a. ſcd̓oquō dr̄t a theuſebia dulia. Quantū adymū ꝯſiderand̓ lat̓a grece idē eſt religio