Druckschrift 
Summa de casibus conscientiae
Seite
103r
Einzelbild herunterladen
 

IIIincipit liber tercuis de apuoiacīe rerūtitulus PrintisAInitis dei gracia̓duabꝰ partibꝰ huiꝰſūme ſcꝫ pͥma deceptis ſcd̓a de v̓tutibꝰ et vicijs reſtatꝓſequi terciā ꝑtemeiuſdē de cōtractibꝰet volūtatibꝰ vltīsEt qꝛ in qͥbuſdād tͣctibꝰ volūtatibꝰvltis tͣnſferunt̉ reꝝ dina quedē tͣnſferripoſſēt iuſte ſi eēnt diſtincta appropͥata. pͥº ꝯſiderandū eſt de reꝝ approp̓acōne c̓cahanc qͦrunt̉ pl̓a .ſ. vtꝝ poſſeſſio reꝝ exterioꝝſit hoī naͣlis ℟º ſic ut on̄dit ph̓s pͥmopoliticoꝝ hoc īꝑfectiora ſūt ꝓpt̓ ꝑfectiora huiōi enī ext̓iora ſoli deo ſubiacent qͣntūad ſuā naturā quia ei ſoli oīa ad nutū obediūt. ſꝫ ꝙᵐ ad vſū ht̄ naͣle dn̄iū eoꝝ. qͥarōꝫ volūtatē eis qͣſi ꝓpt̓ ſe fac̓tis uti pt̄ adſuā u̓tilitatē vn̄ dn̄iuꝫ ꝯuenit hoī ẜm rōꝫin dei ymago cōſiſtit bn̄ on̄dit̉. gen̄.faciamꝰ hoīeꝫ ad yma. ſil̓i. nr̄am et preſitpiſcibꝰ maris ⁊cͣ. Vtᵐ reꝝ dina ī ſtatu innocēcie fuiſſent diſtincta ℟º ẜm ſcotū ſuꝑ4. ſen. di. 15. ȳmo erat coīa. ẜm legenature. ut patꝫ iᵈ dr̄ di. 8. c. i. iure u̓onat̉e ſūt oībꝰ oīa coīa. 12. q. i. dilct̄iſimis. ẜm legē dinā. vn̄ de pe. di. s. qūo iure eſtdct̄m augͥ ſuꝑ jo. iure īquit dino dn̄i eſt t̓ra plenitudo eiꝰ. jure enī hūano dr̓ domꝰ eſtmea ⁊cͣ Racō aūt huiꝰ ē duplex. vſus enīreꝝ ita cōpetere debet hoībꝰ ẜm rectā rōeꝫ ſic̄cōgruit ad pacificā ꝯu̓ſacōeꝫ nccͣiaꝫ ſuſtentacōeꝫ In ſtatu autē īnocentie coīs vſusreꝝ ſine di. dinoꝝ magis valuiſſꝫ ad utꝝqꝫ.quia tc̄ nll̓s occupaſſet alt̓i nccͣim fuiſſet.ſꝫ qͥlibꝫ pͥmo ſibi nccͣm ad vſū occupaſſꝫad uſū huiſſet. hoc eciā tūc magis ad ſuſtentacōꝫ vſus reꝝ ſuffeciſſet qͣꝫ ſi appropͥacōeꝫvni fct̄am alijs vſus p̄cluſus fuiſſet. ſcotVtrū p̄ceptū iᵈ ſcꝫ dehn̄do oīa coīa adhucmaneat ita nulli remaliqͣꝫ ꝓpriā poſſidereliceat ℟º ſꝫ ē poſt lapſū reuocatū. qnͥymo dic̄ augꝰ de hr̄ſibꝰ ſūt aliq̓ heretici quiſe vocāt apl̓icos ex hoc putāt nullā ſpemhr̄e eos qui u̓tunt̉ hijs rebꝰ quibꝰ ip̄i carēt.ſcꝫ ꝯiugibꝰ et aliquibꝰ poſſeſſiōibꝰ qͣſi ꝓprijsEſt autē poſt lapſū reuocatū rōnaʳ ꝓpt̓ duoſupͣdct̄a pͥmo quia eſſet ꝯͣ pacificā ꝯu̓ſacōꝫ vt ſe pꝫ. quia eſſet ꝯͣ nccͣiaꝫ ſuſtentacōeꝫ. qͥahoīes ita ſollicite coīa ꝓcurarēt ec̄ fortiores ncc̄ia debilibꝰ auferrēt. Sciendū tn̄ẜm tho. c̓ca huiōi ncc̄ia duo ꝯueniūt hoīſcꝫ pt̄as ꝓcurandi et diſſemīandi. qūo adhoc hoī aliqͣ tamqͣꝫ ꝓpria poſſidere eſt licitū eteſt hūane vite nccͣm ut p̄oct̄m eſt. Aliud ēvſus rei ip̄ius quo ad debꝫ hr̄e re-10 Zexteriores qͣſi ꝓprias ſꝫ qͣſi ꝯn̄es ut ſcꝫ facilecoīcet eas alijs ī ncc̄itatibꝰ .i. thim̄. ul. ditibus huiꝰ ſcl̓i p̄cipe. ſequit̉ facile diſtribuere coīcare. etᶜ dic̄ ambroſiꝰ. habet̉ di. 4ꝛ. ſic̄hij. nēo īquit dicat ꝓpriū eſt ꝯn̄e ⁊cͣ. . Seddato ſit reuocatū iᵈ p̄ceptū q̄ritur quālegē fct̄a ſit approp̓acō reꝝ Rn̄dꝫ ſcotꝰ vbi eſt fct̄a legē dinā ut pꝫ di. s. iurenec legē nature qͥa apparet lex nat̉edet̓mīet ad oppoſita ip̄a autē det̓mīauit oīaeēnt̓ coīa Vnde vt̓ dd̓ fct̄a ſit legē poſitiuā Ad autē illa pͥma diſtinctiofu̓it iuſte fct̄a oꝫ illa lex eſſet iuſta Ad u̓o vt illa lex eſſet iuſta nccͣm fuit eiuslator hr̄et duo ſcꝫ prudentiā in ſe ul̓ in ſuisꝯſiliarijs quā diſcerneret ẜm rct̄aꝫ rōeꝫfaciendū erat coītate. et aucͣteꝫ ſine eiꝰſn̄ia ligaret. Eſt aūt aucͣtas ſue pnͥcipatus duplex vna eſt pr̄naº. et hec eſt iuſta exlege nat̉e. oēs filij tenent̉ pr̄ibꝰ obedire neceſt legē aliqͣꝫ ſcꝫ moyſi ul̓ ewāgelij reuotaſꝫ magis ꝯfirmata. Alia aucͣtas ē politica eſt ſuꝑ extͣneos. et hec pt̄ eſſe iuſta ex coīſenſu et elcōne ip̄ius coītatis. et talē aucͣteꝫhn̄s condere poſſet legē quā dina reꝝ diſtinguerent̉. hoc ꝓbabile eſt fct̄m fuiſſe ul̓ nor poſt diluuiū diſtinxit t̓ras filijsſuis ul̓ ip̄i diuiſerūt inter ſe ul̓ a pr̄e ul̓ abaliquo ab eis electo in pnͥcipē ul̓ a coītate cuiſcꝫ electo coītas ip̄a cōmiſit iſtā aucͣtemProml̓gata at̄ fuit lex iſta ſcꝫ res tc̄occupata illiꝰ eſſet pͥus ea̓ occuparet. tūcdiſperſerūt ſe ſuꝑ faciē t̓re. et vnꝰ occupauitregionē vnā. aliꝰ et aliā. ſcotus. Obicit̉aūt quia dicit̉ ab yſid̓. 4. ethi. liº coīs oīmpoſſeſſio eſt naͣlis ℟e hoc tanto dr̓. qͥa ẜmuis nat̉ale eſt fct̄a diſtō poſſeſſionū ſꝫ ẜmcōdicē hūanū ꝑtinet ad ius poſitm̄. vndeꝓpetas poſſeſſionū eſt ꝯͣ ius naͣle ſꝫ ei ſuꝑaddit̉ ad īuencōꝫ rōis hūane Scd̓m aūtalexᵐ in ſūme ſue noͣndū c̓ca coītatē etꝓp̓rtatē reꝝ lex naͣlis aliqͥt dictat qͥa debitūaliquit qͥa bonū. aliqͥt quia equū. quia debitūdictat ī ncc̄itate ſūt oīa coīa reꝝcoīcacio ē ſub p̄cepto. qͥa u̓o bonū dictabat īſtatū nat̉e bn̄ īſtitute oīa coīa. In ſtatuu̓o nat̉e corrupte dictat bonū eſt aliqͣ eſſeꝓpria. quia aūt equū dictat aliqua in apꝓp̓abilia ut aerē mare lictora aliqͣ ſūtappropͥabilia ſi ī nulliꝰ ſut bonis occupantiꝯcedant̉ enī ſub nulliꝰ eſt dn̄io ꝯcedit̉ occupanti. et dic̄ yſi. naͣlis ē acqͥſicō eoꝝ t̓raꝫmariqꝫ capiunt̉ ut captio auiū et piſciū.De ꝓreſcripcione.Iitidus IIOſtea ꝯſiderandū ē quō reꝝ dn̄ia iuſtetͣnſferant̉. aūt tͣnſlacō fieri pt̄ duʳvnoº aucͣte publica ſcꝫ pnͥcipis ul̓ lagis Alioº aucͣte pͥuata ip̄ius dn̄i īmedia tepoſſidentis. pͥma fit in p̄ſcribendo ſcd̓a intrahendo ul̓ donando Primo aūt ꝯſiderand̓