¶ TitulusOctauus
tibi vt pn̄s ſis noſtre paſſioni. At illa nō credēs.vide inquit quomō ſeducit me tranſgreſſor quomō mētitur alter iudas. Cui adrianꝰ. aperi mihiinquit citius. qꝛ vadam ⁊ me vltra nō videbis. ⁊poſtea lugebis qꝛ me ante exitū meū nō videris.Nā fideiuſſores dedi ſanctos martires. Et ſi miniſtri inquirentes me nō inuenerit. mea ſimul etſua tormenta ſuſtinere habebūt. Tūc illa ſtatimaperuit ⁊ ſibinuiceꝫ proſtrati cum lacrimis ſimulabierūt ad carcerem. Diſcurrēs aūt natalia ꝑ ſingulos martires procioſis lintheaminibꝰ eoꝝ vulnera putrefacta detergebat. ⁊ mēbra lintheis colligabat. ¶ Statuta aūt die iuſſit eos imperatoreduci. qͥ penis reſoluti ⁊ ambulare non poterantportabātur. Adrianꝰ vero vinctis retro manibſeq̄batur. Cunqꝫ caueret imꝑator ne putrefactapenitus ante preparata tormēta morerent̉. adrianus ſibi pn̄tatur ⁊ in cōfeſſione ꝑmanēs. a quatuor militibus duris lignis grauiſſime verberat̉.⁊ vſqꝫ ad effuſionē viſceruꝫ laniat̉. ⁊ ſic in lignoextenſus in carcerem cū alijs includit̉. erat auteꝫiuuenis delicatus annoꝝ. xxviij. Beata vero natalia q̄ ſingulas eius rn̄ſiones referebat ad martires ipſum ferro vinctū ⁊ ſupinū iacentem quantū poterat cōfortabat. Sancti quoqꝫ in pauimēto iacentes. ad eū manibus irrepebāt ⁊ oſculū eicū ſanctis monitis offerebāt. Audiens aūt imperator ꝙ multe matrone eis ſedule miniſtrarēt. iratus ne vlterius ad eos introirent imperauit. tūcſe ſancta natalia tonſorauit. ⁊ ſic in habitu virilieis miniſtrās ad hoc alias exemplo ſuo roborauit. hoc aūt virū ſuū petijt. vt cuꝫ eſſet in gloria.primā precem pro ſe faceret. vt eam dn̄s intactaꝫcuſtodiēs. citius de hoc ſeculo euocaret. Rurſusaudiens imꝑator qd̓ matrone feciſſent. iuſſit incidem afferri vt confractis in ea cruribus interirētUidens aūt natalia miniſtros venire. timens nevir ſuus adrianus ex alioꝝ ſupplicijs terreret̉ regauit eos vt ab illo inciperent priuſqͣꝫ alij punirētur. Et ſic abſciſis pedibus et cruribus cōfractisnatalia rogauit eū vt manū ſibi abſcindi ꝑmitteret. quatenus alijs ſanctis qui plura paſſi erāt copar eſſet. Quo facto cū adrianus ſpūm emiſiſſetceteri ſancti vltro pedes ad carnifices extendentes ſimili mō ad dn̄m migrauerūt. Quoꝝ corꝑacū miniſtri iuſſu ceſaris. ad fornacem cōburendaportaſſent. ⁊ in ignē ꝓijcerent. factus ē terromotus ſubito tantaqꝫ aeris tempeſtas vt multitudominiſtroꝝ ea relinquentes fugerent ⁊ multi expirarent. Fideles aūt cuꝫ mulieribus extincto pluuijs igne corpora illeſa rapuerūt ⁊ in naui ad cōſtantinopolim trāſtulerūt ⁊ ibi ſepelierūt. quorūfeſtiuitas celebrat eccleſia. vj. Idus ſeptembris.Natalia aūt domū reuerſa ē. habēs ſecum manū ſancti adriani in ſolatiū vite ſue. ⁊ ad caput lectuli ſui nullo ſciente honorifice tenuit. Tribunaūt quidā rogauit imꝑatorē vt natalia ei daret̉ īconiugem. Erat em̄ pulcerrima nobiliſſima ⁊ cumulata diuitijs. At illa matronis ſibi de hac re loquentibus gaudere ſe dixit. Et quaſi ad ſe p̄parandū. re aūt vera ad fugiendū indutias tridua-
nas impetrauit. Et interim in thalamo ſuo deuꝫcum lacrimis ne pollueretur exorans. ex merore⁊ triſticia obdormiuit. Et ecce vnus ſanctoꝝ matirum ei aſtans dulciter confortauit qui querentide viro ſuo dixit ꝙ primus omniū ante cōſpectūxp̄i apparuit. Sed ſurge inquit aſcende nauiculam ⁊ nauiga vbi ſunt corpora noſtra. ibi te deusviſitabit ⁊ perducet ad nos euigilans ergo nauēconſcendit cū alijs xp̄ianis. ⁊ cum hoc percepiſſꝫtribunus ille qui querebat eam habere in vxoreꝫaſcendens ⁊ ip̄e nauem perſequebatur cum pluribus vt illos cōprehenderet. Sed orta nutu deitēpeſtate multis ex ſocijs ſubmerſis ipſe vix euaſit. Media aūt nocte diabolus in ſpecie naucleriin naui fautaſtica apparens clamauit ad eos quierant cū natalia. Interrogans quo pergerent. qͥreſponderunt. De nichomedia biſantiuꝫ nauig.mus. Quibus ille. erratis inquit ſed pergite adſiniſtram vt rectius nauigetis. Cum autem vela mutaſſent apparuit eis in naui ſedens ſanctusadrianus. monens vt nauigarent ſicut prius. neperirent. Natalia autem ſanctum viruꝫ recognoſcens valde gauiſa eſt. cum virum ſanctum antecedere cognoſceret. Demū cum deſcendiſſent denaui ⁊ veniſſent ad domū vbi corpora adriani ⁊ſociorum fuerant occulte tumulata. Natalie orāti ibidem ⁊ pre labore ītineris obdormienti. apparuit ſanctus adrianus eamqꝫ ſalutans ad eternārequiem venire precepit. euigilans itaqꝫ cū aſtātibus nūciaſſet. valefaciens ſpiritum emiſit. Accipientes corpus eius fideles iuxta ſanctorū copora ſepelierunt. multiqꝫ renūciantes omnibus.ibi deo imperpetuū ſeruierūt.De ſanctis .§. XLI.Ciriaco Largo ⁊ Smaragdo refert Uincentiꝰin ſpec. hiſtoria. vbi ſupra ex geſtis eorum. ꝙ maximianus volens placere Diocletiano vt in eiusnomine terma a ſolo edificaret. omnes chriſtianos ad laboreꝫ coegit. alios ad lapides alios adarenam fodiendam. Tunc craſon quidam diues⁊ potens victū eis in afflictione ꝑ viros xp̄ianiſſimos ciriacum ⁊ ſiſiniū largum ⁊ ſmaragdū miniſtrabat. Quod audiens ſanctus marcellus papa gauiſus eſt. ⁊ Ciriacum ⁊ ſiſiniū diaconos eccleſie ordinauit. Qui cum quadam die humerisdeferrent victum quem miniſtrabat craſon. a paganis militibus tenti ſunt ⁊ ad tribunū adducti.qui eos in cuſtodia publica recluſit. hoc audiensMaximianꝰ iuſſit vt in cuſtodia terrā foderēt. ⁊ad locū ſuū humeris deportarēt. Erat aūt ibi ſaturninus ſenex quē ad portandū iuuabant. ſicqꝫſua ⁊ illius onera portabant. Quod andiens tribunus nunciauit Maximiano ꝙ cum hymnis ⁊laudibus gloriam deo reddebant. Qui ſibi ſiſiniū preſentari fecit ⁊ de multis cōuenit. Quē tādem ſacrificare nolentem Laoditio prefecto tradidit. Eū auteꝫ poſt ſeptē dies quibus in carceredetinuit. cū appronianꝰ ꝯmentariēſis de carcereeduceret. ſb̓ito d̓ celo lux emicuit de qͣ vox exiuitUenite bn̄dicti pr̄is mei ꝑcipite regnū dei qd̓ ⁊c̄.