¶ Prologus
¶ Prima pars hiſtorialis fratrꝭ Antonini archiepiſcopi Florentini ordinis p̄dicatoꝝ Incipit ꝓhemium.Oquar propoſitōes abinitio. Quanta audiuimus et cognouimꝰ ea etpr̄es noſtri annūciauer̄tnobis. Narrātes laudesdn̄i ꝟtutes eius ⁊ mirabilia eiꝰ que fecit. Et hocvt ponāt in deo ſpeꝫ ſuā⁊ nō obliuiſcant̉ operum dn̄i: ⁊ mādata eiꝰ exquirant. psͣ. lxxvij. Ut ait Aug. ſuꝑ psͣ. Propoſitiones que grece appellant̉ ꝓbleumata. qōnes ſinthabētes aliqͥd qd̓ diſputatōne ſoluendū eſt. Ꝙuis aūt hiſtorialia poſitiua ſint nec habeant in ſeillas difficultates ⁊ ſubtilitates qōnum que ī ſpeculatiuis reperiunt̉: nō tn̄ abſqꝫ dubitatōnibus ⁊ſuꝑficialibꝰ ꝯtrarietatibꝰ exiſtunt. ⁊ precipue quein lege Moyſi ꝓphetis ⁊ pſalmis. in euangelijsſententijs doctoꝝ tam catholicoꝝ qͣꝫ gentiliū habent̉. Sed ⁊ ipſe hiſtorie varietatē hn̄t ſaltim intꝑe. ad quaꝝ ꝯſonantiā diligentē oportet eſſe lectorem. De ꝓpoſitōnibꝰ ꝟo hiſtoriaꝝ tractaturꝰ:loquar ab initio nō ſolū quo deꝰ elegit ppl̓m illuꝫiudeoꝝ in peculiarē ex cūctis natōnibꝰ educēs d̓egypto: ſꝫ ab initio qͦ deus terrā fundauit et creauit. et primū hoīem Adā in ea poſuit. vt de terraꝑ obedientiā trāſiret ad celū. Per lapſum auteꝫinobediētie ſue cū om̄i poſteritate ſua clauſum ēei celum. ⁊ repletū hic innūeris miſerijs aīe ⁊ corporis migrantē ſuſcipiebat infernꝰ. quouſqꝫ ſcd̓sAdam de celo celeſtꝭ p̄cio ſanguinis redimens inceluꝫ reduxit in ſanctificatione poſſidere ex penaprime tranſgreſſionis. Un̄ ſequunt̉ in mūdo oīamala. Adaꝫ ait ꝓph̓a exemplū meū ab adoleſcētia mea. ¶ Loquar aūt ꝓpoſitōnes tantoꝝ: ⁊ tāmagnaꝝ reꝝ quanta audiuimꝰ. a deo inſpiranteet ꝟbo incarnato p̄dicante. Quāta audiuimꝰ abangelis eiꝰ ꝓphetꝭ reuelantibꝰ vt Moyſi ī monteſyna. Iohāni euāgeliſte in pathmos inſula ſenſibiliter. Alijs multipharie multiſqꝫ modis. Quāta audiuimꝰ ab apl̓is ⁊ doctoribꝰ eccleſie. quoruꝫdicta vt veritate fulta ab ea fuerunt approbata.Quanta audiuimꝰ etiā a gentilibꝰ ph̓is ⁊ poetismoralia documēta. qui etſi ſpm̄ ſctm̄ nō habuer̄tad gratiā: nō tn̄ eo vſqꝫquaqꝫ caruerunt. ſcꝫ quoad veritates aliqͣs cogͦſcēdas ⁊ inſinuādas. Ueritas em̄ ẜm Amb̓. a quocūqꝫ dicat̉ a ſpūſancto ēUn̄ ⁊ ipſe vas electōis ⁊ doctor gentiū Paulusin ſuis epl̓is ꝟbis vtit̉ poetaꝝ: vt illud epigmenidis ad Tytū. Cretenſes male beſtie ſꝑ mendaces. ventrꝭ pigri. Et illud puto Terentij. Corrūpunt bonos mores colloquia mala. Et in actibapl̓oꝝ p̄dicans inducit illud Arati ph̓i. Genꝰ cuꝫſimus dei in ipſo viuimꝰ mouemur ⁊ ſumꝰ. Namvt ait Aug. in decretꝭ diſ. xxxvij. Siquid veri ſibilla aut orpheus ceteriue gentiliū vates aūt ph̓i
de deo dixerunt: valet quidem ad paganoꝝ vanitatē reuincendā. Et Hiero. di. ea. cap̄. Qui demenſa. ait. Si qn̄ cogimur literaꝝ ſeculariū recordari ⁊ aliqua ex his dicere. Non nr̄e volūtatis ēſꝫ vt ita dicam grauiſſime neceſſitatꝭ: vt ꝓbemusea q̄ a ſanctis ꝓphetis an̄ multa ſecula p̄dicta ſt̓.tam grecoꝝ qͣꝫ latinoꝝ ⁊ aliaꝝ gentiū lr̄is ꝯtineriHec ille. Quid em̄ validiꝰ in certatōne ad ꝯfutādum teſtimonia inimicoꝝ? Audiuimus multa etmagna. ⁊ ſi nō ab ore illoꝝ: tn̄ ex ſcriptis eoꝝ a ꝓgenie in ꝓgenies. ¶ Et cognouimꝰ ea. Augꝰ. exponit vidimꝰ. Eſt aūt duplex cognitio ſeu viſioſcꝫ ſenſitiua ⁊ intellectiua. Et qꝛ inter ſenſus exteriores p̄eminet viſus: qꝛ plures reꝝ dr̄ias ⁊ ꝓprietates innoteſce̓ facit: ideo om̄s alias ſenſatōnesaliqn̄ denoīat. Ex hiſtorialibꝰ vtiqꝫ multa a multis viſa ſunt ⁊ palpata ab hoībus illius temꝑis.Ꝙͣuis aūt om̄is nr̄a cognitio ortū cenſeat̉ habea ſenſu: cognitio tn̄ eoꝝ q̄ ſunt fidei. q̄ rōne naturali demonſtrari nō pn̄t. a ſenſu exteriori nō capiunt exordiū: ſꝫ ab illuſtratōne diuina. Et iſta cogͦuimus occulta fide. q̄ cognitio maiorē firmitateꝫhꝫ ⁊ certitudinē. qͣꝫ naturalis cognitio. qꝛ innitit̉diuine reuelatōni q̄ falli nō pōt. iudiciū aūt hūanum de rebꝰ ⁊ fallit ⁊ fallit̉. Un̄ ⁊ ph̓i qui noticiāhabuerūt magnā in naturalibꝰ. in multꝭ defecer̄ta veritate. p̄cipue de diuinis et ꝯcernētibꝰ ſaluteꝫhoīm vt patebit. Doctores aūt catholici in his q̄ꝑtinent ad fidem et neceſſaria ſaluti cognouerūtveritatē. nec in eis errauerūt. etſi aliqn̄ videnturꝯtrariari. nō ſolū alijs ſꝫ et ſibipſis: ſi diligēter indagaret̉ in domo dei ſcꝫ eccl̓ie. ambulāt cū ꝯſenſu: idip̄m inuicē ſentientes. ¶ Patres nr̄i annūciauerūt nobis. Pr̄es in veteri teſtamēto fideliumfuer̄t patriarche ⁊ ꝓph̓e. Un̄ apl̓s ad Coꝝ. Pr̄esnoſtri om̄es ſub nube fuerūt ⁊cͣ. Et iſti nūciauer̄tnobis q̄ futura erāt in nouo. Nam vt dicit Aug.nō ſolū ꝟba illoꝝ patrū ſꝫ ⁊ geſta om̄ia erāt quedam ꝓph̓ia ſtatꝰ noui teſtamēti. Ꝙobrem ait adCoꝝ. apl̓s. Om̄ia in figurā ꝯtingebāt illis. factaſunt aūt ꝓpter nos. Pr̄es aūt noui teſtamēti primi fuerūt apl̓i ⁊ euangeliſte. vt dicit Aug. tractāsillud. Pro pr̄ibus tuis nati ſunt tibi filij. tibi ſcilꝫeccl̓ie. ſucceſſores eoꝝ vt ep̄i ⁊ p̄lati. Et hi nunciauerūt nobis ea q̄ in veteri teſtamento p̄nunciatafuerunt: eſſe impleta. Et q̄ reſtant vt de ſtatu vario eccl̓ie ⁊ de fine mundi ⁊ gloria bonorū ⁊ penareproboꝝ in alia vita implēda. et ꝑmaxīe a Ioh̓ein apoca. Pr̄es fideliū ẜm Greg. diſ. xcvj. Quisdubitet. dicunt̉ doctores p̄lati eccl̓ie qͥ ſua doctrina ⁊ exemplo genuerūt plurimos in ſpū. In xp̄oem̄ ꝑ euangeliū. ego vos genui. ait apl̓us. Et iſtiannūciauerūt nobis q̄ obſcura erāt in ſacrꝭ oraculis. diffuſe moralia. ⁊ q̄ ꝯferūt ad vitā eternā quōdam in libris ſuis exarantes. ¶ Quid aūt nunciauerūt explicat ſubdens poſt ꝟ. vnum. Narrantes laudes dn̄i virtutes eius ⁊ mirabilia eiꝰ q̄ fecit. Narrant patres p̄fati laudes domini. id eſt eavnde laudet̉ deus. Non eſt dignū laude niſi bonum: qd̓ om̄ia appetunt. Et quanto bonū maius:tanto laude dignius. Quia vero deꝰ ſumme bo-