Titulusquintus
gabant̉ ⁊ ꝯpungebant̉. ¶ Ꝙ aūt beata Mariafuerit immunis ab om̄i peccato actuali. pꝫ ex verbis Aug. dicentis in libro de natura ⁊ gr̄a. Excepta ſancta virgine Maria: de qua cum de peccatis agitur nullā prorſus volo ꝓpter honoreꝫ dn̄ide ea habere queſtōnem. ¶ Scimus em̄ ꝙ ei plusgratie collatū fuerit ad vincendū ex om̄i ꝑte peccatum: que cōcipere et parere meruit eum quemnullum ꝯſtat habuiſſe peccatum. Hac inquā virgine excepta ſi om̄es ſancti et ſancte interrogatfuiſſent dum hic viuerent an ſine peccato eſſent.omnes vna voce reſponderent quod ait Ioharnes. Si dixerimus quia peccatū non habemus.ipſi nos ſeducimus. hec Aug. Et loquitur de venialibus. Nec ſic intelligendū quin ꝓ aliquo licet paruo temꝑe poſſit ſanctus homo ſe reperireſine peccato veniali etiam. Sed quia non poteſtdiu manere quin labatur in aliquod. quia ſi poſſumus vitare ſingula: non tamen om̄ia ẜm Thomam in ſumma. ¶ Itaqꝫ cum Mariā quam pater ⁊ mater in templo dereliquerant dn̄s aſſumpſit quotidie in gratia ꝓficientē. Et cum ad etatem. xiiij. annoꝝ ꝑueniſſet. admonuit ſummꝰ pōtifex ipſam ⁊ cereras virgines vt domū ꝓpriamſeu ſuoꝝ parentum redeuntes nuptijs operā darent. Quod cum cetere virgines libenter annueerent. ſola virgo Maria vt ꝯtraria dicto reſtiſtitdicēs hͦ ſeruare nō poſſe: cū deo vouiſſet ꝟginitatem. Suꝑ qua re anxius ⁊ ꝑplexus pontifex: tuꝫqꝛ votum fore implenduꝫ lex iubebat. tum quiaex alia ꝑte mos tūc erat ꝯtrarius vt quis ſeruarvirginitatem ẜꝫ ꝓpagatōni carnali opera daret̉:dignum duxit diuinū oraculū ꝯſulendum ſuperhis. Nec mora cunctis dei ꝓpiciatorio audientibus audita eſt requirendū eſſe yſaie vaticinio cuivirgo deſponſaret̉. illo vicꝫ. Egrediet̉ virga deradice yeſſe ⁊ flos de radice eius aſcendet. et reqͥeſcet ſuper eum ſpiritus dn̄i. Iuſſit gͦ pontifex vtom̄s apti ad ꝯingium de familia dauid ꝟgas ſuas adducerent ad altare coram eo. Qd̓ cum ffieret ⁊ inter alios Ioſeph ſuam ꝓfereret: ſtatim virga ipſa germīauit ⁊ floruit. ⁊ in eius cacumine columba ꝯſedere viſa eſt. Quo ſigno oſtenſum eſtvirginem Ioſeph deſponſandam fore. Unde edeſponſata ad domū parentum vel ioſeph deducta eſt. Tunc em̄ de more erat deſponſatas aliqn̄accedere ⁊ manere in domo ſponſorum ſeruataom̄i honeſtate et ꝟginitate vſqꝫ ad diē nuptiaꝝ.Quauis per.§. XIIiſtud ſignū ⁊ modū p̄dictum potuerit virgo deſponſari Ioſeph tn̄ hoc autenticū nō eſt: ſꝫ certiſſimū eſt eam Ioſeph fuiſſe deſponſatam. euangelio atteſtāte. Math̓. j. vbi dicit̉. Cū eſſet deſpōſata mr̄ ih̓u Ioſeph ⁊ Luce. j. dicit̉. Miſſus eſt angelus gabriel ad Mariam virginē deſponſatamIoſeph. Ex quibus verbis etiā patet ꝙ an̄ conceptōnem xp̄i fuit deſponſata. Ꝙ etiā votū virginitatis emiſſerit aſſerūt doctores. Sed vtruman̄ deſponſatōnem vel poſt. Aug. videt̉ dicere ꝙan̄ deſponſatōneꝫ mente deuouit: ſed poſtea ore
expreſſit. Dicit em̄ vt habet̉. .xxvij. q. ij. §. j. BectaMaria ꝓpoſuerat ſe votum virginitatis/ conſeruaturam in corde: ſed ip̄m votū virginitatꝭ nōexpreſſit ore. Subiecit ſe diuine diſpoſitōni dumꝓpoſuit ſe ꝑſeueraturā viginem: niſi deus aliterreuelaret ei. Cōmittens gͦ virginitatem ſuā diuine diſpoſitōni. ꝯſenſit in carnalē copulaꝫ nō illaꝫappetendo: ſed diuine inſpiratōni in vtroqꝫ obediendo. Poſtea vero filiū genuit: ⁊ qd̓ corde ꝯceperat ſimul cum viro labijs expreſſit: ⁊ vterqꝫ invirginitate ꝑmanſit. hec ille. Conſenſit gͦ in cōiugalem ſtatum Ioſeph deo reuelante. quia ſic deuouerat. et reuelatum etiā ei fuit ꝙ a viro illo nōcognoſceretur.Titulus quintus de ſexta etate mundi.¶ Capitulum primum.Exta mūdi etas inchoata eſt in xp̄o ih̓u ẜm aliquos a natiuitate eius que fuit anno. xlij. imperij auguſti octauiani. Et quinquies milleſimocēteſimo. xcix. ab initio mundi ẜm. lxx. ⁊ Bedā. ẜmvero hebreos ⁊ Hieronimuꝫ anno ter milleſimo.deccclxv. Scd̓m alios inchoatur ſexta etas mūdi a baptiſmo xp̄i. quia tūc collata eſt virtus regeneratina aquis ī baptiſmo. Scd̓m alios ī paſione eius quando aperta eſt ianua paradiſi. Etvtrunqꝫ .ſ. baptiſmus ⁊ paſſio eiꝰ fuerūt ſub Tyberio imꝑatore ſucceſſore immediato octauiaHic igit̉ dn̄s ih̓s ẜm carnē aſſumptaꝫ deſcēditde t̓bū r̄gali ⁊ ſacerdotali ꝑ pr̄iarchas ſacerdote⁊ reges. ſacerdos ip̄e ineternū ẜm ordinē melchiſedech ⁊ pontifex futuroꝝ bonoꝝ. ꝓprio ſangune ingrediens ſanctaſanctoꝝ. ⁊ rex regum et dominus dominantiū. vt dicit̉ in apocal̓. Et initiohabet originē et verum fundamentuꝫ imperiumxp̄ianum ⁊ ſummū pontificium. vt dicit̉ diſtincx. Qm̄ idem mediator in textu ⁊ glo. Sicut ī firmamento ſunt duo luminaria magna ſol maiusluna minus. ita in xp̄o firmata pontificiū vt maius ⁊ imperiū vt luna que illuminatur a ſole ita⁊ imperiū erudit̉ ⁊ indicatur ꝑ ſacerdotiuꝫ diſtixcvj. Duo ſunt. In iſto igit̉ capitulo aget̉ de vita xp̄i ⁊ miraculis eius ẜm narratōnem euangeſtarum cum quotatōne capituloꝝ. poſtea de pontificibꝰ ſummis ⁊ imꝑatoribꝰ ⁊ de notabiliꝰ geſtiſtemꝑibus eorum. ¶ Natus eſt igit̉ dn̄s ih̓us exMaria virgine die dn̄ica vt dicit Uin. in ſpecū.hiſto. vn̄ ea die habitātibꝰ in regione vmbre motis lux orta eſt eis Iſaie. ix. Qua die dixit deus īprincipio mūdi. Fiat lux ⁊ facta eſt lux Geneẜ. j.Nam vt dicit Leo papa. In hac die .ſ. dominica⁊ mundus ſumpſit exordium ⁊ mors interitumꝰvita accepit initium .ſ. ꝑ reſurrectionem di. lxxv.Ꝙ die. Quod myſterium omnis creatura miratur etiam celeſtis. ait Hieronimus. hoc precinereoracula ꝓphetarum vaticinia ſibillarum. Dicit̉eniꝫ in Hieremia. Nouum faciet dominus ſuperterram. femina circūdabit virum. Nouū quideꝫ