Druckschrift 
1 (1491)
Entstehung
Seite
CXXVr
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū IIIFo. CXXV

in verbo. Nam tacere erubeſcet ne videat̉ ignorans. ẜ nō eſt ſapientia nō eſt ꝯſilium ꝯtra dominū. Ieſus aūt audita qōne ſibi ꝓpoſita. nō ſubito rn̄dit ſꝫ inclinās ſe digito ſcribebat in terrā. Inhoc inſtruens iudices nō debere eſſe precipites īferendis ſententijs. vel in rn̄dendo queſtionibusSed vt dicit Greg. iij. q. vij. poſtulatus. dꝫ digito diſcretionis ⁊ diſcuſſionis in terra cordis examinare cauſam ⁊ poſtea ẜm legem ferre ſnīaꝫ. Cūaūt ſcribe ſtarent vt reſponderet ieſus. ſurrexit ⁊dixit. qui ſine pctō eſt veſtrū primus in illaꝫ lapidem mittat. q. d. iuſticia exigit vt adultera puniatur. Sed etiā hoc dictat vt nō a grauius peccātibꝰ ⁊ peioribꝰ ea accuſet̉ ⁊ ꝯdemnet̉: quales ſūtaccuſantes iſtam. Et iterū inclinans ſcribebat interrā. quid aūt ſcriberet nō exprimit euāgeliſta. ⁊aliqͥ qͥdē dicunt. Terra terraꝫ accuſat. Alij ꝟo ꝙſcribebat pctā accuſātiū ſed taliter ꝙ ipſi ſoli ſualegerent. nō aliena legere valerent ne diffamarētur. Quo facto ceperūt ſcribe ipſi et phariſei recedere vnus poſt aliū incipientes a ſenioribꝰ forte erubeſcentes de pcīs ſuis que legebant: ⁊ timētes ab alijs illa legi. remanente aūt adultera ſolai. ſine accuſatoribus. Nam aderāt diſcipuli ⁊ turbe. ſurrexit ieſus ⁊ dixit. Ubi ſunt qͥ te accuſabātnemo te ꝯdemnauit? At illa inqͥt. Nemo dn̄e. ꝙo. tibi ſoli ſum reſeruata ad iudiciū qͥ ſolus es ſine pctō. Tu fer ſnīam: ſꝫ ẜm magnā miſericordiātuam. Nam iuſticia ſola damnat. Et dn̄s ait. necego te ꝯdemnabo. Aug. ideo dn̄s liberauit peccatricē: qꝛ nō erat qͥ iuſte ꝓijceret lapideꝫ. Quō em̄lapidaret qͥ ſe lapidandū cognoſceret? Nullꝰ em̄eoꝝ erat ſine pctō ⁊ graui. nam venialia remittebant̉ ꝑ ceremonias ẜm glo. ibi. venialia dicunt̉ h̓que vere erant mortalia ſꝫ talia ꝙ ceremonijs legis remittebant̉ qͦ .ſ. ad euitandā penā tꝑalem legis: non qͦ ad deū niſi ꝑ pnīam interiorem. Erātigit̉ illoꝝ phariſeoꝝ crimina ita grauia ꝙ ꝑ legeꝫmorte puniebant̉: non ſacrificijs expiabāt̉: de peni. di. vj. Qui vult. Utruꝫ aūt peccet in mortaliexiſtens iudex in dando ſnīam? vide de hͦ in t̓ciaparte ti. de iudicibus. Nec etiam ex hoc exemplopōt qͥlibet iudex reū mortis liberare: qꝛ nō hꝫ poteſtatē abſolutam quā xp̄s habebat ſuꝑ omnē legem auctor oīs iuris dn̄s totius creature. Bonaūt iudex (ait Ambro.) iuxta leges ⁊ iura ꝓnunciat. iij. q. vij. iudicet. Uade ſubdidit ieſus: ⁊ nolampliꝰ peccare. Nō ſolū nō pecces actu: ſed necvoluntatē habeas peccandi: ſed habeas ꝓpoſitū voluntatis nō peccādi in futuꝝ. Cū aūt eētieſus ī ꝯfinibꝰ iudee trās iordanē: accedētes phariſei ad eū interrogauerūt tēptātes: ſi licꝫ hoī dimittere vxorē qͣcunqꝫ ex cā? Qui rn̄dit. Nō legſtis ꝙ qui fecit hoīem ab initio maſculū ⁊ femīaꝫdixit .ſ. per adam. ꝓpter hoc relinquet homo patrem et matrē. Ut .ſ. nō ꝯiungat̉ eis in matrimonio nec filius matri. nec filia pr̄i. Solum iſte gradus in principio fuit ꝓhibitus ad contrahendūnō aut gradus pͥmus lateralis .i. inter fratrem eſororē: qꝛ alij nō erant. Sed poſtea ꝓhibiti certgradus lege naturali ⁊ illi ⁊ alij plures lege mo-

ſaica. ⁊ alij additi lege canonica. vtꝫ exͣ de ꝯſanget af. ca. vlti. Et adherebit vxori ſue. In ſingulari dicit. qꝛ vni nō pluribus. Et erūt duo in carnevna .i. ad ꝓcreandū vnā ꝓleꝫ: itaqꝫ iā nō ſūt duoſed vna caro .i. vnū vinculū indiſſolubile mr̄imonij qd̓ ſolui nō pōt .ſ. ꝑ cōiunctionē ꝯiugalē cū altero ꝯiuge. Quos ergo deus ꝯiunxit .ſ. vinculoconiugali ab eo inſtituto: hō nō ſeꝑet ꝓpria auctoritate: aliā ꝯiugem ſumendo vel aliū mulier.Nec iudex ſua ſnīa vel lege. et de matrimonio cōſummato certū eſt ꝙ aucͣte pape nō pōt diſſolui:vel lege humana: cū hoc ſit de lege diuina vt dic̄Greg. xxvij. q. ij. ſunt qui dicūt. et glo. ibi dic̄ decōiunctione ꝑ copulā: de cōinctione ꝟo aīoꝝ expreſſa ꝑ verba de pn̄ti vtrū poſſit diſpenſari dubiū eſt apud theologos: tn̄ papa diſpenſat qd̓ tenent canoniſte fieri poſſe. Sꝫ de hac materia habes plene in t̓cia ꝑte ti. j. ⁊ in ti. de ſacramentis. ⁊de impedimentis mr̄imoniū. ¶Hinc moueruntphariſei aliā qōnē dicētes. Quid gͦ moyſes mādauit dari libellū repudij ⁊ dimittere vxorē ⁊ aliam ſumere? Quibus rn̄dit. Qm̄ moyſes ob duriciā cordis vr̄i ꝑmiſit vobis dimitte̓ vxores veſtras. Ab initio aūt nō fuit ſic .ſ. inſtitutum a deoUtrū dare libellū repudij eſſet illis peccatum eſtqueſtio dubia. ⁊ habet ratiōes ẜm theologos advtranqꝫ partem. Uidetur tamen verius ẜm iſtāliteraꝫ ꝙ nullo repudio nō excuſarent̉ a peccatoſed ſolum a pena legis temporalis: que dabaturadulteris. Et propterea dicit chriſtus. Moyſesob duriciam cordis veſtri ꝑmiſit hoc. que fuit cōparatiua ꝑmiſſio quando .ſ. ꝑmittit̉ minus maliid eſt nō punit̉ a lege vt euitet̉ maius. et ſic moyſes ꝑmiſit illud vt vitaret̉ vxoricidiū. Nā ſi nonpotuiſſent dimitte̓ lege ꝓhibente. id eſt punienteoccidiſſent eas vt alias ſumerent. et hoc dic̄ Criſo. xxxj. q. j. Hac ratione. obſcure tamē: ſed gloſadeclarat. Dico aūt vobis ait xp̄s. ꝙ qͥcūqꝫ dimiſerit vxorē ſuā niſi ob fornicationē ⁊ alterā duxerit: mechat̉ .i. adulteriū cōmittit. et ſic in nouo teſtamēto nullo mō hoc ꝑmittit̉ ſed ꝓhibet̉. xxxj.q. j. §. Sed obijcitur. et humana etiam lege punretur. Ubi notandum ꝙ vxor poteſt dimitti a viro vel econuerſo vir ab vxore triplicit̓. Uno mōquo ad vinculū. vt ſcilicet diſſoluat̉: ſicut fiebatper libellum repudij ⁊ alteri cōiungat̉. et hoc nullo modo fieri poteſt ꝯſummato mr̄imoīo niſi matrimoniū ꝓbaret̉ fuiſſe de facto ſed de iure nullūꝓpter impedimentū dirimens reꝑtū: et tunc proprie non dimittit̉ qꝛ vxor ⁊ maritus nō erant. Siaūt de cōi ꝯſenſu intraret monaſterium quod fieri poteſt. xxvij. q. ij. Agathoſa: non ꝓpterea diſſoluit̉ vinculū illud: ſed tranſit in ſpūale cōmerciū ꝓpter quodcunqꝫ aūt aliud ſuꝑueniens veromatrimonio conſummato ſiue hereſis ſiue alterius peccati ſiue maleficij facientis impotentem. ſiue paupertatis ſiue infirmitatis incurabilis lepre⁊ hmōi: dimitti non poteſt: vt alteri in matrimonio cōiungat̉ vel carnaliter copulet̉. vt. xxxij. q.v. Puto. et ca. horrendus. Secundo mō dimittitur cōiunx quo ad cohabitationē et mutuū ſerui