Capitulū VI.Fo. .LXXXVII.

nō modo ea q̄ his ꝯtraria ſūt vt fortitudini ignauia: iuſticie iniuſticia: verūetiam illa q̄ finitima ⁊ꝓpinqua eſſe vident̉. vnicuiqꝫ em̄ virtuti finitimum viciū reperit̉. vt audacia fidentie. ꝑtinaciaꝑſeuerantie: ſuꝑſtitio religioni. ⁊ hmōi. ¶ Idemin tuſculanis. Nemo vnqͣꝫ ſine magna ſpe īmortalitatꝭ ſe ꝓ patria offeret ad mortē. ⁊ neſcio quōinheret mentibꝰ quaſi ſeculoꝝ quoddā auguriūfuturoruꝫ. Idqꝫ in maximis ingenijs ⁊ altiſſimisanimis ⁊ maxime exiſtit ⁊ apparet facillime. qͦ qͥdem dempto quis tamamens eſſet: qui ſemꝑ ī laboribus ⁊ ꝑiculis viueret. Grecoꝝ ꝓuerbium eſtQuā quiſqꝫ norit artem in hac ſe exerceat. Cumcorꝑis facibus ad om̄s cupiditates inflamari ſoleamꝰ. ꝓfecto beati erimus: cum corꝑibus relictꝭ⁊ cupiditatū ⁊ emulatōnum expertes fuerimꝰ. totoſqꝫ nos in ꝯtemplandis rebꝰ aſpiciendiſqꝫ proponemꝰ. qꝛ etiam natura ineſt in mentibꝰ noſtrisinſaciabilis q̄dam cupiditas veri videndi. qͣ precipue viſione fruent̉. Idem ſunt em̄ ingenijs noſtris ſemina innata virtutū. q̄ ſi adoleſcere liceretipſa nos ad beatā vitā natura ꝑduceret. nūc aūtſimul vt editi in lucem ⁊ ſuſcepti ſumꝰ in om̄i continuo prauitate ⁊ opinionū ꝑuerſitate verſamuvt pene cum lacte nutricis errorem ſuxiſſe iudicamur. Idem. ſtulticie ꝓpriuꝫ eſt alioꝝ vicia cernere ſuorum obliuiſci. Uoluntas eſt q̄ qd̓ eſt ratione deſiderat̉. Sic em̄ eam ſtoyci diffiniūt quā putant eſſe in ſolo ſapīe. Qd̓ autem ratōni aduerſavehementiꝰ incitata eſt libido vel cupiditas ē effrenata q̄ in omnibꝰ ſtultis inuenit̉. Idem. Sapientis ꝓprium eſt nihil qd̓ penitere poſſit facere nihil inuitū: ſed ſplendide. ꝯſtanter. grauiter honeſte om̄ia: nihil expectare ita quaſi certo futurumnihil cum acciderit admirari: ſuis ſtare iudicijs.ſane video ſapientiſſimoꝝ fuiſſe ſententiā. legemnō hominū ingenijs excogitatā nec ſcitum aliqd̓eſſe ppl̓orum: ſed eternū quoddaꝫ qd̓ vniuerſummundū regeret imperandi ꝓhibendiqꝫ ſapientia¶ Idem in libro de natura deorū. Nihil virtuteamabilibꝰ eſt quā qui adeptus fuerit vbicūqꝫ gētium erit a nobis diliget̉. Amiciciamqꝫ ſi ad fructum noſtrū referimꝰ ⁊ nō ad illius ꝯmodū queꝫdiligimꝰ. nō eſt amicicia: ſed mercatura quedamvtilitatū ſuarum. prata ⁊ arua et pecudes hͦ modo diligunt̉: Idem. Quid tam ꝑſpicuū cum celeſtia ꝯtemplamur. qͣꝫ eſſe aliqd̓ numen preſtantiſſime mentis quo hec regant̉. verſutos eos appello: quorū celeriter mens verſat̉. Idem. Cauſariignoratio in re noua mirationē facit. quod auteꝫcrebro videt quis nō mirat̉ etiam ſi cur fiar neſcūtIdem in libro de fato. Ad animoꝝ motus volūtarios nō eſt requirenda externa cauſa. motꝰ em̄voluntariꝰ eam naturam ꝯtinet in ſe: vt ſit in noſtra poteſtate nobiſqꝫ pareat. Idem in libro d̓ cratione mundi. Parentem vniuerſitatis huius inuenire difficile eſt. Et cum iam quis eum inuenerit indicare in vulgꝰ nephas eſt. Idem in dyalogo ad hortenſiū. Cōmunia quaſi quinqꝫ luminaorationis ſunt hec: dilucidū. breue. ꝓbabile. illuſtre. ſuaue. Idem in libro de achademicis. Inep

te quis mineruam docet. Idem. Ipſam victoriāviciſſe videtur: qui ea que illa adeptus eſt victisremiſit. Idem. Nulla de virtutibus plurimis merabilior nec grauior miſericordia: homines enimad deos nulla re ꝓpius accedūt qͣꝫ hominibꝰ dando. Quis vnqͣꝫ tam crudelis in aliqueꝫ fuit vt ꝓhiberet eum aūt ſibi merere aut ceteris ſupplicareUſus aſſiduus viri rei deditus ⁊ ingeniū ⁊ artēſepe vincit. ¶ Iſte cicero ⁊ ſi eloquentiſſimꝰ infidelis tamen ⁊ circa diuina errauit in multis ⁊ p̄cipue in negando diuinā p̄ſcientiam. ꝓut oſtenditAug. in. v. de ciuitate dei capitulo. ix. Nam videbatur ciceroni ꝙ non poſſet ꝯſtare liberum arbitrium hominū p̄ſuppoſita p̄ſcientia dei infallibili.Et ideo vt oſtenderet libertatem arbitrij ad bonum vel ad malum: negauit dei p̄ſcientiam ꝯtrahumanos actus. Sed Aug. ꝯfutans eum oſtendit clare ꝙ dei p̄ſcientia infallibilis non tollit lib̓tatem voluntatis hominū: ſed ſimul manent necſibi ꝯtrarariant̉ ⁊ p̄ſcientia dei ⁊ libertas arbitrijEt hoc etiam habetur. xxiij. qōne. iiij. Nabuchodonoſor. cum ſequenti capitulo ⁊ pleniꝰ in primaparte ſancti Thome.Fuit cōtempo .§. VI.raneus tullij ſaluſtius nobilis ciuis romanꝰ. multum et ipſe eloquens: ſed inimicus ciceronis: vnde inuectiuas ꝯtumelioſas ꝯtra ſeinuicem ſcripſerunt quod eſt ꝯtra doctrinā chriſtianoꝝ. vn̄ pꝫ ꝙoīs labor eoꝝ erat in ore ipſoꝝ ad ornate dd̓m nōad operandū q̄ docebant. Sed vt ſalomon inqͥt.Anima horum nō ditabitur .ſ. virtutibus: ſꝫ pauperes et vacui errant ipſis veris. Et inter ceterahic erat error ꝯmunis gentiliū mundana ſapientia ſplendentiū: extimabant enim ſuo libero arbitrio ſine auxilio gratie dei poſſe eſſe vere virtuoſos. cum tamen dicat Augu. Ubi deeſt cognitioeterne ⁊ incōmutabilis veritatis: falſa eſt virtusetiam in optimis virtutibus. Scripſit autem ſaluſtius duos libros .ſ. Iugurtinum ⁊ catellinariū⁊ librum hiſtoriarū qui tamen non reperitur. Exp̄dictis aliqua excerpta hic ponunt̉. In Catellinario ait. Priuſqͣꝫ incipias ꝯſulto .i. ꝯſilium ſumevbi ꝯſulueris mature opus eſt facto. Optimꝰ qͥſqꝫ facere mauult qͣꝫ dicere. Uirtuti om̄ia parent.ſecunde res etiam ſapientum animos fatigant.Auaricia fidem ac ꝓbitatem ceteraſqꝫ bonas artes ſubuertit. ⁊ ꝓ his ſuꝑbiam ⁊ crudelitatem deum negligere omniaqꝫ habere edocuit: ¶ Auaricia pecunie ſtudium habet: quam nemo ſapiensamauit aut ꝯcupiuit. Hec quaſi malis venenis ībuta corpus animūqꝫ virilem effeminat. Semꝑinfinita inſatiabilis eſt. Neqꝫ copia neqꝫ inopiaminuitur. Qui magno imperio prediti in excelſoetatem agunt. facta eorum cuncti mortales nouerunt. Itaqꝫ in maxima fortuna minima licētia ē.plurima maiores noſtros magnos fecerunt quenobis nulla ſunt ſcilicet domī induſtria. foris iuſticia. Animus in ꝯſulendo liber neqꝫ delicto neqꝫ libidiui obnoxius. Pro his autem nos habemus luxuriam atqꝫ auariciam. publice egeſtateꝫ

M