Titulusquartus

ritate ⁊ ſententia. Decorns eſt ſermo ſenis quiet⁊ tremulus. facitqꝫ ſepe ipſa ſibi audientiā. diſerti ſenis compta ⁊ mitis oratio. Qd̓ ſenes aiūt ſcꝫaliqui ſtultos credulos obliuioſos et diſſolutos.non ſunt hec vicia ſenectutis ſed inertis ignauieac ſomniculoſe ſenectutis. ſicut em̄ petalētia vl̓ libido magis eſt adoleſcentiū qͣꝫ ſenum. nec tamenomniū adoleſcentiū ſed improborū. ſic illa ſenilisſtulticia que deliratio dicit̉ ſenum eſt: nō omniuꝫſed leuium. O p̄clarum munus etatis: ſi quidemaufert nobis qd̓ eſt in adoleſcentia vicioſiſſimumſcꝫ libidinē corporis. Impedit ꝯſilium voluptasrationis inimica: ac mentis oculos p̄ſtringit: nechabet vllum cum virtute ꝯmerciū. Apex ſenectutis eſt auctoritas. vn̄ in ſenatu vt quiſqꝫ etate antecedit. eius ſententia principatū tenet. nō tamencani nec ruge auctoritatē repente arripe̓ poſſunt.ſed honeſte acta ſuꝑior etas fructus capit auctoritatis extremos fruſdra ſperat adoleſcens vel ꝓmittit ſe diu victurū. quid em̄ ſtultius qͣꝫ incertaꝓ certis habere: quintiaꝫ illa etas multo pluresqꝫ ſenectus habet mortis caſus: facilius em̄ ī morbos adoleſcentes incidūt grauius egrotāt: triſtius curant̉. In hoc melioris ꝯditōnis eſt ſenex qꝛquod ſperat adoleſcēs ipſe ꝯſecutus eſt. Et ſicutpoma ex arboribus ſi cruda ſunt vi auelluntur. ſimatura ⁊ cocta decidūt ſic vis adoleſcentibꝰ vitam aufert .ſ. quaſi violenter ſenibus maturitas.Non eſt lugenda mors quā immortalitas ſequit̉Meditatū debet eſſe ab adoleſcentia vt mortemnegligamꝰ ſine quā meditatōne tranquillo aīmonemo eſſe pōt: cum certiſſime ſit moriendū ⁊ quotemꝑe incertū. ¶ Idem in libro de oratione. Ingeniū ꝓpter celeres motus ⁊ vberes ad cogitandum ⁊ loquendū: maximā vim affert ad operandum. Quicqͥd aūt ē in quo in dicendo offendit̉.illud etiā ea que laudanda ſunt obruit. ¶ Idemin paradoxis. Nihil eſt tam incredibile quod nōdicendo fiat ꝓbabile. Nihil tam horridū ⁊ incultum: quod nō ſplendeſcat oratōne. ſicut in probo⁊ ſtulto ⁊ inerti nemini bene eſſe pōt: ſic bonꝰ vir⁊ ſapiens ⁊ fortis: miſer eſſe non pōt: om̄is ſapiēſliber ⁊ om̄is ſtultus ſeruus. Quid eſt libertas poteſtas viuendi vt velis. ¶ In libro eius philippicaꝝ. Quo maior eſt vis animi qͣꝫ corporis eo grauiora ſunt mala que animo ꝯcipiunt̉ qͣꝫ que corpore feruntur. Miſerior ergo eſt qui in ſe ſuſcipitſcelus: qͣꝫ qui alterius facinꝰ ſuſcipere cogit̉. IdēCuiuſuis hominis eſt errare: nullius autē niſi inſipiētis in errato ꝑſeuerare. Poſteriores em̄ cogitatōnes vt aiūt ſolent eſſe ſapientiores. Optimeſt portus pereunti mutatio ꝯſilij. Idem. Lex nihil aliud eſt qͣꝫ recta et a numine tracta ratio. imperans honeſta ⁊ ꝓhibens ꝯtraria. Idem. Male parta male dilabunt̉. ¶ Idem libro rethoricorum. Sapientia ſine eloquentiā parum prodeſt.eloquentiā ꝟo ſine ſapientia nunqͣꝫ ꝓdeſt: ſed plerunqꝫ nimiū obeſt. Cum homines multis in rebhumiliores ⁊ infirmiores ſint beſtijs. hac in re beſtijs maxime p̄ſtare vident̉: ꝙ loqui poſſunt quare p̄clarū mihi quiddam videtur adeptus. qui ī

ea re hominibꝰ antecellit. qua in re homines beſtijs p̄ſtant. Idem in rhetorica prima. partes ortionis rhetorice ſunt ſex .ſ. exordium. narratō. potitio. ꝯfirmatio. rep̄henſio ⁊ ꝯcluſio. Exordiuꝫ eſtoratio animū auditoris ydonee ad reliquā comparans diſtinctionē. qd̓ eueniet: ſi eum beniuolūattentuꝫ docilemqꝫ fecerit. beniuolentia quatuoex locis ꝯparat̉ .ſ. a natura. ab aduerſarioꝝ ⁊ a idicum ꝑſona et a cauſa ipſa vnde agitur. Attertos auditores facimus: ſi ea que dicturi ſumꝰ noua magna ⁊ vtilia eſſe demonſtramꝰ: ⁊ nos breuiter cauſam noſtrā expoſituros pollicemur. Docles eos facimus: ſi aperte ac breuiter ſummā caſe exponimus. Cunqꝫ docilē velis facere. ſimul ⁊attentū facias oportet. Nam is maxime dociteſt. qui attētiſſime audire paratus eſt. Narratō ērerum geſtaꝝ aūt vt geſtaꝝ expoſitio. quā oportet habere tria. vt ſcꝫ ſit breuis. ꝓbabilis ⁊ apertMultos aūt imitatio breuitatis decipit. vt cumbreues ſe eſſe putent. longiſſimi ſint. cū dent operam vt multas res breuiter nō paucas dicāt. patitio illuſtrē ⁊ ꝑſpicuam totā facit oratōem. huius partes due ſunt. Una q̄ quid cū aduerſarijsꝯueniat ⁊ quid in ꝯtrouerſia relinquat̉ oſtenditex qua certū quiddā deſignat̉ auditori: in qͦ animum debeat habere occupatum. Altera in qͣ eaꝝrerum quibus dicturi ſumꝰ breuiter expoſitio ponitur diſtributa. Ex qua ꝯficit̉ vt certas res animo teneat auditor: quibꝰ dictis intelligat fore peroratum. ⁊ hec debet habere tria .ſ. abſolutōnem ⁊breuitatem ⁊ paucitatē. Confirmatio eſt ꝑ quamargumentatio noſtre cauſe fidem ⁊ auctoritatem⁊ firmamentuꝫ adiungit oratio. Rep̄henſio eſt ꝑquā argumentando aduerſarioꝝ confirmatio diluitur aūt infirmat̉ aut alleuiatur. Concluſio eſttotius oratōnis exitus ⁊ determinatio. Ideꝫ. Rerum expetendaꝝ tria ſunt genera. Unum quoſuauiter nos allicit ad ſe. nō emolumento aliquecaptans: ſed ſua dignitate trahens vt virtus. ſcientia. veritas. Aliud quod nō ꝓpter ſuam vinnaturam: ſed ꝓpter fructum ⁊ vtilitatem petēdieſt: vt pecunia. Tercium ex eoꝝ ꝑtibus iunctumſcilicet quod ex ſuaui ⁊ dignitate nos ducit et preſe quandā vtilitatem gerit quo magis expectat̉vt amicicia. In prīo genere ſt̓ honeſta. in ſcd̓o vtlia. in tercio ea ē ꝑteꝫ honeſtatꝭ ꝯtīet ⁊ ꝑtē vtilitaSꝫ in meliorē ꝑtem vocabuli ꝯferātur ⁊ honeſtanominent̉. Ex his efficitur vt appetendaꝝ rerunpartes ſint honeſtas ⁊ vtilitas. Uitandarum atem turpitudo ⁊ inutilitas. Idem. Honeſti autpartes due ſunt quarum altera ſimplex alteracta. id eſt vna ꝓpter ſe ex toto appetitur. altera ealiqua parte propter ſe: ex altera propter vtilitatis fructum. In primo genere omnes res vnvi atqꝫ vno nomine virtus amplectitur. Naꝫ vitus eſt habitus animi naturemodo ratōni cōſentaneus. Et habet quatuor partes .ſ. prudentiariuſticiam. fortitudineꝫ: temperantiā. Exinde p̄nit diffinitōeꝫ ſingulaꝝ ⁊ ꝟtutes aliaſqꝫ ꝑtes earum cū diffinitōnibꝰ ſuis. de qͥbꝰ oībꝰ pleniꝰ in tractatu de virtutibꝰ. Propter ſe auteꝫ vitanda ſūt