Titulusquartus

priuatim opulentiā. inter bonos ⁊ malos nulluꝫdiſcrimen. Om̄ia p̄mia virtutis ab initio poſſidꝫDomī voluptati: foris aut pecunie ſeruit̉ aut gͣtie. ¶ Idem in iugurtino. Fruſtra niti nec aliudfatigando niſi odium querere: extreme dementieeſt. Concordia parue res creſcūt. diſcordia maxime dilabunt̉. Plura ſunt q̄ licet grauia ſint: tn̄ ꝑꝯſuetudinē ꝓ nihilo habent̉ poſt gl̓am inuidiamſequi meminerꝭ. Itaqꝫ quo clarior es vel eris: eomagis anxiū vel ſollicitum te eſſe oportet. Bonomore ſatis eſt vinci: qͣꝫ malo iniuriā vincere. Qd̓aūt dicit ſaluſtius in laudē romanoꝝ qͥ fuerūt preges eiectos ſub ꝯſulibus ꝙ ſi licet vis bonūqꝫapud eos nō legibꝰ magis qͣꝫ natura valebat. ꝓbat Aug. in ſcd̓o de ciui. dei capi. xix. nō fuiſſe verum. quia ⁊ tꝑe regum ⁊ tꝑe ꝯſulum etiam in pͥncipio multa iniqua ⁊ mala geſta ſunt ꝑ eos: ⁊ ſi illo paruo temꝑe qͦ tarquinꝰ eiectus adiutorio porſemie queſiuit regnū recuꝑare amiſſum. fueruntvniti ⁊ quieti inter ſe: hoc fuit metu tarquini nonamore virtutis. Un̄ ſubito poſt mortē illiꝰ quaſinon amplius timentes exorte ſunt magne diſcordie ⁊ inuidie inter plebem ⁊ nobiles ac etiā ſeditiones. Et inter cetera etiā ſaluſtius dicit ꝙ plebserat fenore oppreſſa. deinde ſēꝑ mala creuerunt ⁊innumere cedes:§. VII.De virgiliopoeta qͥ floruit tꝑe octauiani ⁊ obijt etatis ſue anno. liij. brunduſij. ſed neapolim corpus eꝰ ſepultūeſt. Mantue aūt genitus. Hic ab om̄ibus ꝯmendat̉ de libris eiꝰ. Un̄ aug. in primo de ciuita. dei.ait. Uirgiliū ꝓpterea paruuli legunt: ⁊ vt poetamagnus omniūqꝫ p̄clariſſimꝰ atqꝫ optimus teneris ebibit̉ annis nō facile obliuioni poſſit aboleriMacrobius de eo inquit: nullius ſcīe eum fuiſſeexpertem. Iuuenalis ip̄m homero ꝯparat dicēsConditor illiados cantabit̉ atqꝫ maronis. altiſſom dubiā facientia carmina palmā. Hic aūt cuꝫſibi ab inuidis obijceret̉ ꝙ alienos ꝟſus ſuo operi inſereret. Rn̄dit. magnaꝝ viriū eſſe: clauam extorquere de manu herculis. Hic virgiliꝰ dicebatſe parare verſus more rituqꝫ vrſino. Nam vt illabeſtia partū edit ineffigiatū informemqꝫ: poſtealambendo ꝯſumat ⁊ informat. Sic ingenij ſui ꝑtus recentes rudes eē faciles ⁊ imꝑfectos. Sꝫ deinceps tractando colendoqꝫ reddere his qͣſi oris⁊ vultus liniamenta. De quo etiā referunt̉ multa fuiſſe ꝑacta. Neapolim ⁊ rome arte nigromantica. Ꝙ autē fuerit intemperatus vicio peſſimo.oſtendit iuuenalis dicens. Nam ſi virgilio puer⁊ tolerabile deſit. Hoſpiciū caderent om̄es a criminibus īdij. Tres autem libros edidit. vt patetin epitaphio ſuo. Cecini paſcua rura duces. id eſtbuccolica. Georgica ⁊ eneidos. ¶ Illud etiā aduertendū Uirgilium non tam fuiſſe eloquentemin proſa qͣꝫ in verſibus faciendis. Unde Senecain libro. iij. declamationum ait. Magna quoqꝫingenia non plus qͣꝫ in vno eminere opere. Uirgilium illa ingenij felicitas in oratione ſoluta reliquit. Ciceronem eloquentia ſua in carminibus

deſtituit. Ꝙ aūt virgilio attribuant̉ libri intitulati. Uirgiliꝰ d̓ culice. et Uirgilius in ethna dicitUincen. in ſpecu. hyſto. li. vij. hoc eſſe apocriphūDicit autem Aug. in decimo de ciui. dei. quedqꝫde xp̄o ꝓphetata eſſe a Uirgilio vt Ultima cumei iam venit carminis etas. Magnus ab integro ſeculoꝝ naſcitur ordo. Uirgilius in buccolicis cum verſu ſequenti. Iam noua ꝓgenies celdimittit̉ alto. Iam redit ⁊ virgo redeūt ſaturniaregna. Et illud. Te duce ſi qua manēt ſceleris voſtigia noſtri. Irrita ꝑpetua ſolue formidine t̓raHoc aūt Hieroni. nō placet .ſ. ꝓphetiam fuiſſe dexp̄o: ſed alia intentōne ⁊ de alio dicta. ſed a centona dicta virgilij artificioſe xp̄o coaptata eē. Q⁊ Iſidorus confirmat. Et qͣꝫuis verum ſit quodait Hiero. cum hoc etiam poteſt ſtare qd̓ ait Auguſtinus .ſ. ꝙ ꝓphetice hoc dixerit large ſumendo ꝓphetiam: ꝓut ſumit̉ Ioh̓. xj. vbi dicit̉ d̓ capha dicente in ꝯſilio iudeorum. Expedit vt vimoriat̉ homo ꝓ populo ⁊c̄. Subdidit euangelſta hoc a ſemetipſo nō dixit ſupple. ſed a ſpūſancto. quia cuꝫ eſſet pontifex anni illius ꝓphetauiꝙ xp̄c moriturus erat pro gente ⁊c̄. ideſt ꝓ ſalugentium. Sed clarum eſt ꝙ cayphas nō dixit eintentōne ⁊ tamen dicit̉ ꝓphetaſſe: quia illa q̄ dixit ꝓphetica erant licet ipſe non intellexerit. Siergo poſſet dici ꝙ ſpūſſanctus ad p̄nunciandummyſterium incarnatōnis etiam ꝑ ethnicos fecit illa dicere ad hoc ſignificandū: licet ipſe virgiliushoc non intenderit ſed aliud. ¶ Idem Uirgiliuin buccolicis. Trahit ſua quenqꝫ voluptas a Ioue principiū. Ideꝫ. Qui legitis flores ⁊ huminſcentia fraga. Frigidus o pueri fugite latet anguis in herba. Grandia ſepe quibus mandauiordea ſulcis. Infelix loliū ſteriles naſcunt̉ auencNon om̄ia poſſumꝰ omnes. Idem. Numero d̓us impari gaudet. Omnia vincit amor: ⁊ nos cedamus amori. Adde. ⁊ ſi mundi: multomagꝭ xp̄Idem in georgicis. Labor improbus omnia vicit: ⁊ duris vrgens in rebus egeſtas. O fortunstos nimiū ſua ſi bona norint. Optima queqꝫes miſeris mortalibus eui. Prima fugit ſubeumorbi triſtiſqꝫ ſenectus. Frigidus in veneremnior fruſtraqꝫ laborem ingenitum trahit hortanUiamqꝫ inſiſte domandi duꝫ faciles animi iulnum dum nobilis etas. Idem in Eneydos libiprimo. Soluite corda metu animiqꝫ ſecludite dras. In ſcd̓o. Furor iraqꝫ mentē p̄cipitant. InQuid nō mortalia pectora cogꝭ auri ſacra famiIn. iiij. Degeneres aīos tumor arguit. In. v. yriū ⁊ mutabile ſꝑ. Femīa .ſ. ꝓfert ⁊ cogitat. InNō mihi ſi lingue ſint centū. corꝑa centū. ferrevox om̄es ſcelerū deprendere formas. Om̄ia pnaꝝ ꝑcurrere noīa poſſum. ¶ In laudē etiammanoꝝ deſcribit quid in regēdo p̄ſidentes agedebeāt inquiens. Tu qͦꝫ romane ppl̓os gubernere memēto. Hec tibi erūt artes pacis impone̓ mēres. Parce̓ ſb̓iectis ⁊ debellare ſuꝑbos. Ponit ē⁊ varias penas ī alia vita eoꝝ qͥ h̓ peccaucruntErrauit aūt ꝟgiliꝰ ī eo qd̓ opinatꝰ ē. ⁊ dixit omopenas vel hūanis inflictas legibꝰ vel diuīs. ſiue