¶ Titulusquartus
viribus ſuis modū imponit. Locupletē facit aliquem nō multa poſſidere: ſed pauca deſiderare.Uerecūdia parens eſt omnis honeſti ꝯſilij: tutela ſolenniū officioꝝ mgr̄a innocentie. cara proximis. accepta alienis. om̄i loco ⁊ temꝑe fauorabilem p̄ferens multū. In quinto libro. Hūanitatisdulcedo etiā inefferata ingenia penetrat orboſqꝫ⁊ truces hoſtiuꝫ oculos mollit: ⁊ inter diſtrictosmucrones placidū iter repperit. Nulla acerbitatefortune nullis ſordibus p̄cium care pietatis euileſcit. quintiā eocertius qͦ miſerius exꝑimentū habet. ponit exemplū de quadā matrona incarcerata fame ibi deficiente. cuiꝰ filiā eam viſitans ⁊ q̄ſita ne quid alimēti ad matrē deferret. Rn̄dit ſoluꝫlacte exp̄ſſum māmillis ſuis eam diutiꝰ aluit. qd̓ꝑpendens ⁊ admirans iudex matrē ip̄am liberauit. Quaſi ſimile exemplū de alia que pr̄eꝫ aluitincarceratū: ⁊ ſubdit. Herent oculi hominum acſtupent cum huiꝰ facti picture imaginē vidēt. Cotere quidē virtutes admirationis multū: pietasautem etiam amoris mereret̉ plurimū. Et infra.Ꝙcopioſe etem̄ ſuauitatis illa recordatio eſt: ineodem domicilio anteqͣꝫ naſcerer habitaui in eiſdem cunabilis infantie temꝑa ꝑegi eoſdem parētes appellaui. cara eſt vxor. dulces liberi. iocundiamici. affines accepti. Sed poſtea cognitis nulla beniuolentia debet accedere que priorē exhauriat. In ſexto libro. Rutilius cuꝫ amicis cuiuſdāiniuſte rogatōni reſiſteret iſqꝫ cum indignationedixiſſet. quid gͦ opus eſt mihi amicicia tua ſiquidrogo nō facis Reſpondit īmo quid mihi tua: ſi ꝓpter te aliquid inhoneſti facturus ſim. In ſeptīolibro. Rex ille ſubtilis iudicij quem ferunt traditum ſibi dyadema priuſqͣꝫ capiti imponeret retētum diu ꝯſideraſſe ac dixiſſe. O nobilem magisqͣꝫ felicem pannū: quem ſi quis penitus qͣꝫmultisſollicitudinibus periculis ac miſerijs ſit refertuscognoſceret̉: ne humi quidem iacentem tolle̓ vellet: hec em̄ dulcedo vicinia exitio. In octauo lib̓Ocium quidem induſtrie ſtudio maxime videỉꝯtrarium p̄cipue ꝟo ſubnecti debet. non quo euaneſcat virtus: ſed quo recreetur. hominē quippererum natura ꝯtinui laboris patientem eſſe nonſinit. Eloquentie ornamenta in ꝓnunciatōne apta ⁊ ꝯuenienti corporis motu ꝯſiſtunt. quibꝰ cumſe inſtruxerit tribus modis homines aggrediturſcꝫ aures eoꝝ penetrando: oculos demulcendoanimos inuadendo. In nono libro. Blandū malum luxuria: quam accuſare aliquādo facilius ē:qͣꝫ vitare. inſeratur operi nr̄o nō vt honorē vllumrecipiat: ſed vt ſeipſum recognoſcens ad penitētiam impelli valeat. Quid de feminis vlteriꝰ loquar quas ⁊ imbecillitas mētis ⁊ grauioꝝ operūnegata affectatio. om̄e ſtudium ad curioſiorē ſuicultum hortat̉ ꝯferre cum ⁊ nominis ⁊ animi excellentes viros in priſce ꝯtinentie ignotum diueticulum videam ꝓlapſos eſſę. Quid vicijs fediquid etiam damnoſiꝰ. Quibus virtus atteritur.victorie langueſcūt. ſopita gloria in infamiā conuertitur: animiqꝫ pariter ⁊ corꝑis vires expugnātur. Ire ⁊ odij affectus magnos in pectoribꝰ hu-
manis excitant iluctus. Ille ꝓcurſu telenorbnscendi cupidine ꝑtinacior. Uterqꝫ cōſternatōiplenus: ac nunqͣꝫ ſine ſui tormento violentꝰ ꝙdolorem cum inferre vult patitur amara ſolliodine ne vltio non ꝯtingat anxius. Occultuꝫ iam⁊ inſidioſum malū perfidia latebris ſuis extrahatur. cuiꝰ efficaciſſime vires ſunt mentiri et fallerfructus aūt in aliquo admiſſo ſcelere ꝯſiſtit cūēdem certus animi crudelitatem nefarijs vincucircūdederit. tantū incōmodi afferens hūano generi: quantuꝫ ſalutis bona fides p̄ſtet.Tempore etiā.§. Vipſius Octauiani claruit marcus tullius Eicereloquentiſſimꝰ latinoꝝ. ⁊ in principio ſui imperijgayete occiſus eſt vt patet ſupra. Hic vt ait Au.xij. de ciuitate dei. deum volens vt poterat breuiter diffinire inquit: mens eſt quedā ſoluta ⁊ libera. ſecreta ab omni ꝯtrectōne mortali. om̄ia ſentiens ⁊ mouens: ipſaqꝫ p̄dita nutu ſempiterno.De eo Hiero. ꝯtra Iouinianum ait. Cicero rogatus ab ircio vt poſt repudium terentie: ſororeius duceret qui nō acquieuit. dicens ſe nō poſſevxori ⁊ ph̓ie pariter operam dare. Scripſit.Cicero qͣꝫplures libros. ex quibus pauciſſima excerpta hic ponent̉. In libro de officijs ait. Sciredebemus que in terris gignunt̉ ad vſum hominum creari om̄ia. homines autē hominum cauſafniſſe generatos: vt ipſi inter ſe alij alijs prodeſſepoſſent. In hoc debemus naturam ducem ſeqꝫ⁊ ꝯmunes vtilitates afferre in mediū. Fundartum iuſticie eſt ne cui noceatur. deinde vt ꝯmurvtilitati ſeruiat̉. In illis ꝓmiſſis ſtandum nonēſe quis non videt: que quis metu coactus vel delo deceptus ꝓmiſerit. Exiſtunt ſepe iniurie qudam nimis callida ſed malicioſa iuris interprettione. ex quo illud ſummū ius ſumma iniuriafactum eſt iam tritum ꝓuerbium. ¶ Omniū ſocietatum nulla preſtantior nulla firmior: qͣꝫ cuꝫ boni viri moribus ſimiles familiaritate ꝯiuncti ſumnNihil eniꝫ amabilius nihil cōpuſatius eſt qͣꝫ rrum ſimilitudo bonoꝝ. in quibus enim eadeꝫ/dia: eedem volūtates: in his fit vt alter altero edelectet̉ vt in ſeipſo. et ſic vnus fiat ex pluribusUita victuſqꝫ cōis. ꝯſilia. ſermones. cohortationes. interdū etiam obiurgatōnes. maxime ī amcicijs vigent. eſtqꝫ illa iocūdiſſima amicicia qſimilitudo ꝯiugauit. Sicut ſcīa que remota eſtiuſticia calliditas potius qͣꝫ ſapīa eſt appellandſic ⁊ animꝰ paratus ad periculū. ſi ſua cupiditanō ꝯmuni vtilitate impellitur: audacie potiꝰ nomen babet qͣꝫ fortitudinis. Qui reipublice ꝓfuturi ſunt: duo p̄cepta platonis teneant. Unū ꝙ volitatem ciuiū ſic teneant̉. vt quicquid agūt ad eareferant: obliti ꝯmodoꝝ ſuoꝝ. Alterum vt toturcorpus reipublice ꝓcurent: nedum aliquam partem tuentur reliquas deſerant. ¶ Tullius in lib̓de republica inducit ſcipionem diſputanteꝫ depublica concludentem. non vt quidam putabātrempublicam ſine iniuria regi non. poſſe: quofalſum eſt. Sed hoc eſt veriſſimū. ſine ſumina iu