¶ Capitulū VIFo. LXXXIIII

apud peruſium tuſcie ciuitatē victꝰ ⁊ captus eſt.Quartum bellum Octauiani fuit contra ſextum pompeium. gnei pompei magni filium quiingens bellum mouerat in Sicilia his qui ſuperant ex parte bruti ⁊ caſſij ad eum confugientibꝰcontra quem bellatum eſt per octauianum et antonium: ſed pax poſtremo ꝯuenit inter eos. Sedſextus pompeius poſtmodū pacem rupit ⁊ nauali bello victus fugiens in aſiā interfectus eſt.¶ Quintū bellum ciuile octauiani fuit ꝯtra marcum antonium ſupradictū. Nam cum octauiamſororē octauiani in vxorem duxiſſet. poſtmodumrepudiauit. ducens in vxorem cleopatram reginā egypti. q̄ peſſima et luxurioſiſſima fuit. poſtꝙͣꝫipſe antonius ingens bellum ciuile contra octauianum ꝯmouit. cogente cleopatra. tūc cupiditate optat etiam in vrbe regnare.Fuit autem§. Iauguſtus vt ait ſuetōnius li. ij. forma eximia et ꝑomnes etatis gradus venuſtiſſima. quamqͣꝫ omnis lenocinij negligens. ⁊ in capite comando taꝫincurioſus: vt raptim ꝯpluribus ſimul tonſoriboꝑaꝫ daret. ac mō tōderꝫ. ac mō raderet barbameo ꝙ ipſo tꝑe aut legeret aliqͥd aut ſcriberet. vultu erat vel in ſermone vel etiam tacitus tranquilſlo ſerenoqꝫ. Oculos habuit claros ac nitidos. qͥbus exiſtimari volebat ineſſe quibuſdam diuinivigoris: gaudebatqꝫ ſi quis ſibi acrius contuētquaſi ad fulgorem ſolis vultum ſubmitte̓t. Staturam breuem ſed que ꝯmoditate ⁊ equitate mēbroꝝ oculeretur. vt non niſi ex comꝑatiōe alteriaſtātis ꝓcerioris intelligi poſſet. ¶ Itaqꝫ nationes male quietas ad obſequium redegit. nec vlligenti ſine iuſtis ⁊ neceſſarijs cauſis bellum intulit. Diſciplinaꝫ militarem ſeueriſſime rexit. nec legatorum quidem quenqͣꝫ niſi grauate hyberniſqꝫ demū menſibus permiſit vxorem interuiſere.Cohortes ſique ceſſiſſent loco decimatas ordeopauit. Centuriones ſtatōne deſerta itidem vt manipulares capitali aīaduerſione punit. Pro certo delictorum genere varijs ignominijs affecit:vt ſtare ꝑ totum diem iuberet ante pretoriū interdum tunicatos diſtinctoſqꝫ. nōnunqͣꝫ cum deceꝫpedis vel etiam ceſpitem portantes. Nihil auteꝫminus imꝑfecto duce qͣꝫ feſtinatōnem temeritatēqꝫ conuenire arbitrabat̉. Crebro id iactans ſatisceleriter fieri: quicquid ſatis benefiat. Bellum ſuſcipiendum omnino negabat: niſi cuꝫ maior emolumenti ſpes qͣꝫ damni metus oſtenderet̉. Namminima commoda non minimo ſectantes diſcrimine: ſimiles aiebat eſſe aureo hamo piſcantibuſcuius abrupti damnū nulla captura penſari pofit. Urbem pro maieſtate imperij ornatam excoluit adeo vt iure ſit gloriatus marmoream ſe relinquere: qͣꝫ latericiaꝫ accepiſſet. Iuuenes vtriuſqꝫ ſexus prohibuit vllum nocturnum ſpectacl̓mfrequentare. niſi cum aliquo maiore natu propinquiori. impetratis a ſenatu. x. adiutoribus vnumquamqꝫ equitem ratōnē vite reddere coegit. notauitqꝫ aliquos ꝙ pecunias leuioribus vſurꝭ mu-

tanti. grauiore fenore collocaſſent. ¶ Liberalitatem omnibus ordinibus per occaſiones freq̄nter multum exhibuit. ſic vt ſalubreꝫ magis qͣꝫ ambitioſum principem ſcires. Querenteꝫ de inopiaet charitate vini populum ſeueriſſima cohercuitvoce. ſatis prouiſum dicens a genero ſuo agrippa productis in vrbem plurimis aquis: ⁊ homines ſitirent. Regna quibus belli iure potitꝰ eſt p̄ter pauca aūt eiſdē quibꝰ ademerat reddidit autalienigenis contribuit. Reges ſocios etiam inteſemetipſos mutuis neceſſitudinibus iunxit. ꝓmptiſſimus affinitatis cuiuſqꝫ atqꝫ amicicie conciliator ⁊ factor plurimoꝝ liberos educauit ſimul cūſuis ⁊ inſtituit. clementie eius ciuilitatiſqꝫ multa⁊ magna documenta ſunt. Cum emilio eliano inter certa crimina vel maxime obijceretur ꝙ maleopinari de ceſare ſoleret: ꝯuerſus ad accuſatoreꝫꝯmotoqꝫ ſimilis volo inquit hec mihi ꝓbes. Tyberio quoqꝫ de eadem re ſedulo violentius apudſe per epl̓am ꝯquerenti reſcripſit ita. Etati tue miTyberi noli in hac re indulgere ⁊ nimiū indignari quenqͣꝫ eſſe qͥ de me male loqͣt̉ Satis eſt eniꝫ ſihec habemus: ne quis nobis male facere poſſitTempla qͣꝫuis ſciret etiā pro ꝯſulibus decerni ſolere in vrbē quidem ꝑtinaciſſime abſtinuit. h̓ honore argenteas etiā ſtatuas olim ſibi poſitas omnes ꝯflauit. dn̄i appellatōnem vt maledictū ⁊ obprobrium ſemper exhorruit. Cum ſpectante eo ludos ꝓnunciatū eſſet dominū equum et bonū. etvniuerſi quaſi de ipſo dictū exultantes ꝯprobaſſent: ſtatim manuqꝫ vultu in decoras adulatōesrep̄ſſit: ⁊ in ſequenti die grauiſſimo corripuit edicto: dn̄mqꝫ ſe poſtea appellari ne a liberis quideꝫaut nepotibꝰ ſuis ſerio vel ioco paſſus ē atqꝫ eiuſmodi blādicias etiā inter ipſos ꝓhibuit. Non temere vrbe oppidoue vllo egreſſus aut qͦꝫ ingreſſieſt. niſi veſꝑa aut noctu: ne queꝫ officij cā inqͥetaret. Teſtē ſe ī iudicijs ⁊ interrogari ⁊ refelli eqͥſſimo aīo patiebat̉. ¶ Hoꝝ nihil auguſtiue fec̄: nōaudēs extorq̄re poſſeſſoribꝰ ꝓximas domos. nūqͣꝫ filios ſuos ppl̓o ꝯmēdauit: vt n̄ adijceret ſi merebunt̉. Eiſdē p̄texatis adhuc aſſurrectū ab vniuerſis ī theatro ⁊ aſtātibꝰ plauſū gͣuiſſime q̄ſtusē. Ita amicos magͦs ⁊ potētes ī ciuitate eē voluitvt tn̄ pari cure eēt qͦ ceteri legibuſqꝫ iudiciarijstenerent̉. Reuertentē a ꝓuincia non ſolū fauſtisoībus: ſed ⁊ modulatꝭ carminibꝰ ꝓſeq̄bant̉. Obſeruatū eſt etiā: ne qͦtiens introiret vrbē ſuppliciūde quoqͣꝫ ſumeret̉. Pr̄is pr̄ie cognomē vniu̓ſi repentino maxīoqꝫ ꝯſenſu detulerūt ei. Nōnll̓i patrū familiaꝝ teſtamēto cauerūt vt ab heredibusſuis p̄lato titulo victime in capitoliū ducerenturvotūqꝫ ꝓ ſe ſolueret̉: ꝙ ſuꝑſtitem auguſtū reliqͥſſent. reges amici atqꝫ ſocij ⁊ ſinguli in ſuo quiſqꝫregno ceſareas ꝯdiderūt. Filiā ⁊ neptes ita inſtituit vt etiā lanificio aſſuefaceret. vetaretqꝫ loqͥaūt agere quicqͣꝫ niſi pro palam: ⁊ qd̓ indiurnosꝯmētarios referret̉. Extraneoꝝ qͥdē cetū adeo ꝓhibuit vt licinio claro decoroqꝫ iuueni ſcpͥſerit qͥndam paꝝ modeſte eū feciſſe ꝙ filiā ſuā bāias ſalutatū veīſſet. Aīcicias neqꝫ facile admiſit ⁊ ꝯſtātiſſi