Capitulū VFo. LXXXIII

tur. intantū es alienum incidiſſe: vt ſi liberare ſevelit rurſus foret eis ſilla ab inferis excitandus.Equidem ꝑmagnificatio quod latini parens eloquij de edificijs ſcribit ac ex eo ſpecioſa ab ipſiscunabulis fundamenta huiꝰ vrbis ꝯiecto. Et extant ſane hodieqꝫ ꝑmanet vetuſtoꝝ reliquie operum. vel in hac noſtri temporis magnificentia ciuitatis admirande aqueductus. ꝑ quem de ſeptmo lapide accepti fontes in vrbē ducebantur. ettheatri ingenti ad ludos ppl̓ares cūc extra meniapoſiti. tunc intra vrbem ipſam priuatoꝝ edificijsoccupati. Templū etiam in quo nūc baptiſteriuꝫeſt vetuſtum ſane ac egregium opus marti gentlitas ꝯſecrauit. huic publice magnificentie priuata quoqꝫ edificia conueniſſe crediderim. qͣꝫuis inpriuatis minꝰ appareat. Nā publicis quidē vt sͣdiximus nō cōtendende reliquie atteſtantur. Ithis igit̉ edificatōnibꝰ ac cetero vite ſplēdore quiTullius memorat occupatos. dum nec futurumꝓſpiciūt nec parto parcūt: breui vt fit temꝑe pecunie defecerūt. ⁊ ſimul vnica largitionum ſpes.Lucius ſilla nō dictatura modo: verumētiā vitaabierat. Itaqꝫ partim indigentia. partim conſuetudine premiorum adducti: nouum aliquem motum exoriri optabat. Uiri militares ⁊ ciuili belloaſſueti quieti eſſe nullo pacto ſciebāt. Rurſus nouas dictaturas ⁊ noua belli p̄mia mente volūtabant. Et accedebat es alienū alter quideꝫ ſtimulus: ⁊ qui timidis etiam animos facere ſoleat adocium ꝑturbandum. Forte per id tempus romeL. chatellina res nouare aggreſſus. magnaꝫ aduerſus rempublicam ꝯiuratōnem inierat. in quamulti equeſtris multi ſenatorij ordinis: quidamitem patricij generis fuerunt. Tetigitqꝫ ſuſpitioC. ceſarem eum qui poſtea dictator fuit. Tūc autem non priuatus tm̄: ſed et alieno ere onuſtꝰ resnouas cupere putabat̉. Multa igit̉ prius romoefficere conatus: vbi temptata parum ꝓſpere ſuocedebant: parte coniuratorū intra vrbem ad patranda illa que ꝓſcripſerat relicta: ipſe cum reliquis exire ac foris bellum concitare decreuit. Etprimo quideꝫ peneſtre nocturno impetu occupare: ibiqꝫ ſedem belli inſtituere cogitarat Hox ꝟovt diligentius eam vrbem cuſtodiri ſenſit. mutato conſilio pro peneſtre feſulas delegit. Egreſſusitaqꝫ roma ⁊ ad hec ipſa loca ꝓfectus. regionemtotam bello armiſqꝫ inuoluit. hoc primū periculum ⁊ vltimum pene diſcrimen tenelle adhuc vrbi ⁊ modo ꝯdite fuit. quod tamē ita euaſit: vt cōmodius equidem poſuerim accidiſſe. Nam lenthulus ⁊ cetheus alijqꝫ ꝯiuratōnis principes qͦsrome cathellina reliquerat. dum plures ſecum inſocietatem facinoris admittere conant̉: proditi alegatis allobrogū. ac in ſenatu ꝯuicti: vltimo tādem ſupplicio affecti periere. Cathellina vero vthec audiuit quoniā ſpes iam fracta ⁊ conatus irritum caſuri videbant̉ in galliam fugere conateſt: ſed ab exercitibus romanis circumuentus. etfortunam pugne coactus experiri vnacum ſuis īpiſtorienſi agro occidit̉. Sed in etruria quideꝫ aprimis illis romanoꝝ bellis vſqꝫ ad hec tempo-

ra ciuitates multe oppidaqꝫ magna. quorum prius fuerat auctoritas interierant. Nā ⁊ cere ⁊ tarquinie ⁊ populonia ⁊ luna que vrbes quondā magne iuxta littus inferi maris poſite fuerūt. ⁊ ꝑ meditereanam regionem vehi quam vrbem decennio ſupra obſeſſam a romanis ſcripſi. Item ruſelle Capene falerie oīno defecerant. Cluſium ⁊ feſule parum ab interitu diſtabant. Florentiam ꝟoquidam ab attila hunorum rege alij a totila euerſam. Inde longum poſt tempꝰ a karolo magnoreſtitutum ꝓdiderunt. Nobis autem ſatis ſuꝑqꝫexploratum eſt. Attilam hunorum regem nunqͣꝫetruriam intraſſe. Sed nec circa inicium amnemqui ex benaco in padum influit. vnqͣꝫ ꝓgreſſum.Totilam ꝟo gothorum regem contra etrurie ciuitates que poſt victoriam belliſarij a gothis defecerāt deſeuiſſe on̄dimus. eo adducto vt cōfuſonoīe ꝓ totila attilam a quibuſdam acceptuꝫ pererrorem credam. Incendiſſe autem totile animūad delendam hanc vrbem. p̄ter nouā defectiōemvetus qͦꝫ dolor exiſtimat̉. ꝙ vicꝫ dudū apud eaꝫtot gothoꝝ milia cum radagaſo duce occubuiſſent. itaqꝫ refricante memoriam animo florentiātolli voluiſſe. qͣ ſtante velut tropheū de ſua gētein etruria poſitū extabat. hec ſi ita ſunt: ſupra ducentos ānos qͥ inter totilā ⁊ karolū fuerūt euerſāiacuiſſe hāc vrbē neceſſariū eſt. Qua in re illd̓ nōimmerito quē mouebit. ſi ꝑ tam longū tp̄s vacuappl̓o relicta ſit vrbs. quibꝰ interea locis ciues fuerūt obſeruati. Nam nouos quidē a romanis habitatores a karolo ductos credere vaniſſimū eſt.p̄ſertim tot calamitatibꝰ inuoluta: atqꝫ ita iā p̄dēmultis cladibꝰ vrbe roma afflicta vt ſupplementohabitatoꝝ ip̄a potiꝰ indigeret qͣꝫ alijs dare poſſetDeniqꝫ ad hoſtiā vrbē adeo romaīs nccͣiam ꝑ l̓ipſa fere tꝑa cum deficerēt incole ꝓpter vacuitatem romane vrb̓ colonos ē ſardinia poſitos mēorie ꝓditum eſt. Ego igit̉ magnas quidē inflictaſa totila clades plurimā cedem factā ciuiū ⁊ euerſa menie exiſtimo. Sed neqꝫ vrbē funditꝰ deletāneqꝫ ꝑ mediū illud tp̄s ſine habitatoribꝰ oīno fuiſſe. Uideo nanqꝫ diues illud ac p̄cipuum martistemplum. ⁊ alia quedam edificia ſupra etateꝫ totile vetuſta extare. que cum incoluma relicta conſpiciam: totam vrbem deletam credere non libetneqꝫ hecipſa abſqꝫ habitatoribus tamdiu ſtetiſſeQuare menia potiꝰ a karolo reſtituta. ⁊ nobilitatem que diuiſa munitōnibꝰ vrbis frequētia in predijs ſuis caſtella munierat. intra vrbe reuocataꝫ.vrbē deniqꝫ ip̄am varie diſiectā in formam vrbisredactā: ſed reꝑatam magis qͣꝫ rurſus ꝯditā exiſtimo. Urbs igit̉ que ꝑ etruria perierat ſupͣ oſtēdimus. Ex his q̄ ꝑ tot tempeſtates emerſe ad extremū euaſerant. piſe. florentia. peruſia. ſene. plurimum eminebant. Sꝫ piſaui claſſe potenteſ latemari dominabant̉ eo facilius: ꝙ maritima ex tuſcis vrbibus hec ſola remanſerat. Tarquinis lūa⁊ populonia iam pridē aſſumptis. Florētini aūtinduſtria ⁊ ſolercia terra p̄ualebant. ꝑuſini vb̓tate ſoli ⁊ opportunitate loci creſcētes: magnā potētiā hūerūt. ſenas ſplendor vrbanaꝝ rerū ⁊ famili-

L 5