¶ Titulusquartus

Iulius aūt. §. XXXII.ceſar ſtrennuiſſimus ſuꝑ om̄es mortales ſui tꝑiserat. decretum aūt ſibi fuerat bellū a ſenatu ꝯtragallos quo expleto eum omnes gallias ſubiugaſet ⁊ romam victor reuerteret̉. anteqͣꝫ vrbi appropinquaret: petijt ſibi dari alterū conſulatum. Fterat enim ſemel conſul ſed petijt ſecundo cōſul firi. innuens in petendo ꝙ hoc oporteret omnīo ſibi concedi. Sed ꝯtradictum a marcello tunc corſule ⁊ pompeio et cathone. preceptūqꝫ eſt ſibi dimiſſis exercitibus quos habebat ad vrbem rediret. ⁊ pompeio ex auctoritate conſulis cōmiſſe ſūtlegiones quedā tanqͣꝫ futuro duci belli ꝯtra iuliūceſarem ſi arma mouere vellet. Iulius aūt ꝑ diu̓ſa loca diſcurrens etiam vſqꝫ in hyſpaniam collegit exercitum multum valde ⁊ fortem. Conſulesaūt ⁊ totꝰ ſenatus ac vniuerſa nobilitas fugit ingreciam. ⁊ apud epirū ſe colligentes ſtatuerūt ibibellum inferre iulio: ſi in greciam adueniret. quoveniens ceſar ⁊ ꝯgrediens victus eſt a pompeioet fugatus. Euaſit tamen quia Pompeius nocteſuꝑueniente inſequi noluit ceſarem timens inſidias. Tunc dixit ceſar pompeiū non ſcire vincere ⁊illa die tm̄ potuiſſe ſuꝑari. Poſtmodum in theſalia dimicauerunt. nec vnqͣꝫ ad hec romane copiein vnum aut maiores aut melioribus ducibꝰ ꝯuenerunt. totū orbem terrarū facile ſubacturi. Tandem poſt longam pugnam ſortis dubie fugit vniuerſus exercitus pompei. Et ipſe etiam fugatusalexandriam egypti petijt. ſperās a ptolomeo rege egypti auxilium habuiſſe. Sed ipſe caput abſciſum pompeio ⁊ anuluꝫ eius ceſari miſit. Poſtmodū interfecti ſūt filiꝰ ⁊ filia et nepotes pomperet ſecuta ſunt bella multa in diuerſis ꝑtibꝰ ⁊ ſtrages hoīm multe: ceſare eos qui pompei fuerāt ꝑſequente. Quatuorqꝫ annis hoc bellum indeſinēter totum mundum tenuit. Hec ex Oroſio et Eutropio extracta ſunt.De cathoe. §. XXXIII.Hic cū ꝑcepiſſet pompeiū cuiꝰ ꝑtē fouebat deuictum a ceſare. ⁊ decapitatū a rege egypti: reliquias exercitus pompeij recollegit ⁊ fugit in affricāmille nauibus gentibus ſuis impoſitis. Et circūducendo eos ꝑ loca arenoſa ac ſerpētibus plena:multis ſuoꝝ fame. ſiti ⁊ eſtū fatigatis ⁊ a ſerpentibus etiā pluribus conſumptis. tanta miſeria aſfectus eſt cum oībus qui eū ſecuti fuerant: ꝙ maximā eoꝝ ꝑtē penituit ⁊ a iulio ceſare fuiſſe: vt aitlucanus. Tandē cum videret ceſarem in omnibꝓſꝑare ⁊ ꝑtē pompei in oībus ſuccumbere: nolēſaliquo mō ſubeſſe ceſari qͣꝫuis ſciret ceſarē excelIentis fore clementie: apud vticā ſeip̄m interfecit:vt em̄ ait Florus poſtqͣꝫ filiū comiteſqꝫ ab amplexu dimiſit. lecto in nocte ad lucernā libro platoīsqui de immortalitate aīe docet paululuꝫ quieuit.Tunc circa primā vigiliā ſtricto gladio reuelatūmanu pectus ſemel atqꝫ iterū ꝑcuſſit. auſi ſūt pꝰhec virū medici violare fomentis. qd̓ ille paſſuscum abſcederent reſcidit plagas. ſecutaqꝫ vi ſan-

guinis moribundas manus infixo vulnere reliqͥtQuod factum qͣꝫuis aliqui laudent vt Florus.valerius qͣſi ſtrennue ⁊ virtuoſe egiſſet. Augꝰ. tiin li. xix. et alij ſancti nō iudicant ſimilibus mortevirtuoſam fuiſſe ſeu glorioſam: nec fortitudini aſcribendā ſed impatientie. qd̓ etiā ꝓbat Aug. li. j.de ciui. dei. ca. xxiij. ꝑ hoc ꝙ ipſe Latho filio ſuochariſſimo ſuaſit ceſari ſubijci: de ipſius benignitate oīa ſperare. Si em̄ malū erat ceſari ſubijci.re filium quem maxime diligebat ad ſubiectioneius ꝑſuaſit? Si non malū. quare vt ceſari nō eētſubiectus maximū crimen cōmiſit .ſ. ſe occidēdo.Et vt refert Ualeriꝰ li. v. Ceſar audita morte cathonis dixit ⁊ ſe glorie illius inuidere: et illum .ſ.cathonē ſue glorie īuidiſſe patri. Patrimoniū .n.ipſius liberis eius incolumem ſeruauit. ¶ Sciedum aūt ꝙ multi fuerunt dicti cathones. Und̓ ⁊in vrbe domus quedā ſeu ꝯſanguiuitas fuit decathonū ſicut fuit domus ſcipionū. fabricioꝝ fabirum ⁊ multe ſil̓es. primus aūt qͥ nobilitauit dmū cathonū ẜm Ualeriū fuit catho dictus cenſrius. Dicit̉ aūt cenſorius ẜm Hug. ideꝫ qd̓ iudexmoꝝ ⁊ iō dictꝰ ē cēſoriꝰ talis catho eo ꝙ iudex fumorū. Fuit aūt talis domus inſignita probis viqui ex ea ꝓceſſerūt. Unde agellius dicit ꝙ de familia cathonū nō vnus ſed plures marci Cathonis cenſorij nepotes fuerūt geniti ex diuerſis patribus. duos .n. marcos ille catho qͥ ⁊ orator ⁊ cīſor fuit filios habuit ex matribus diuerſis ⁊ etatlonge diſpares. Nam adoleſcente altero ⁊ matreeius amiſſa. ipſe quoqꝫ multum ſenex Solini clentis ſui filiam virginem in matrimonium duxit. ex qua natus eſt marcus catho Solomanꝰ. exmaiore aūt cathonis filio qͥ pretor deſignatꝰ a patre vino mortuns eſt. ⁊ egregios libros de viridiſciplina reliquit. naſcit̉ marcus catho. qui vehemens orator fuit: multaſqꝫ orationes ſcriptas reliquit. Hic conſul in affricam ꝓfectus. ibidē obiet ipſe quidē filiū maiorem cathonem habuit ſenon eum qui vtice perijt: ſed eū qui edilis pueripretor fuit in galliam nabornenſem vbi ꝓfectꝰ defunctus eſt. Ex altero ꝟo filio cenſorij filio minre vicꝫ ſolomano nati ſunt lutius catho ⁊ marcucatho pretorius. qͥ bello ciuili ſe vtice interfecit. d̓cuius vita et laudibus cū tullius ſcriberet. pronepotem eum cathonis cenſorij dixit fuiſſe. hͦ agelius. Inter autem Cathones duo fuerūt inſigniores .ſ. catho cenſorius qui fuit primus. ⁊ Cathivticen̄. qͥ int̓ noīatos noīatꝰ ē vltimꝰ et dictus eſtvticenſis ab vtica ciuitate affrice vbi ſe interfecitNotandū etiam ꝙ preter iſtū cathoneꝫ vticē.fuit alius catho ph̓s ſtoycus qui ẜm Euſebiū annō imperij auguſti. xlj. tedio duplicꝭ quartane ſeipſum interfecit. ſperans poſt iſtam vitam meliorem inuenire: vt ait Euſebius. Et credūt quidaꝙ iſte fuerit ille catho qͥ librū compoſuit queꝫ adiſcunt pueri in ſcolis grāmatice. ſed vt dicit vales ſuꝑ primo libro de ciuitate dei. hoc nō pōt eēquia in illo libro Lucanū cōmemorat ẜm illud. ſiromana cupis et punica noſcere bella. Lueanumqueras ⁊cͣ. Lucanꝰ aūt poeta fuit circa tempora