¶ TitulusQuartus
Et quomō audierūt prelia eoꝝ ⁊ virtutes bonasquas faciūt in galacia. Et quia obtinuerūt eos ⁊duxerūt ad tributuꝫ. Et quāta fecerūt in regionehyſpanie. Et qd̓ in poteſtatē redigerunt metallaauri ⁊ argenti q̄ illic ſunt. ⁊ poſſederūt omnē locū conſilio ſuo ⁊ patientia ſua loca q̄ erant valdelonge ab eis. Et reges qͥ ſuꝑuenerāt eis ab extremis terre cōtriuerant eos ⁊ obtinuerunt in bello.Et antiochū regem magnū regē aſie contritū ceperūt viuū ſtatuētes vt ip̄e ⁊ ſucceſſores eius darent tributū magnū ⁊ obſides. ⁊ regionem midorū ⁊ lyddos ⁊ medos dederūt cumeni regi. ⁊ reſidua regna q̄ aliqn̄ reſtiterant eis ⁊ inſulas exterminauerūt ⁊ in poteſtatē redegerūt. Cuꝫ amicisaūt ſuis ⁊ qͥ in eis requiem habebant cōſeruauerūt amicitiaꝫ ⁊ obtinuerūt regna q̄ erāt proxima⁊ que longe: qꝛ quicūqꝫ audiebat nomē eoꝝ timebat eos. Quibus ꝟo vellēt auxilio eſſe vt regnarent regnabār: quos vellent. regno detrahebant⁊ exaltati ſunt valde. Et in oībus iſtis nemo potabat dyadema nec induebat̉ purpura vt magnificaret̉ in ea. Et quia curiā fecerūt ⁊ quotidie conſulebāt tricentos viginti. Conſiliū agentes ſemꝑde multitudine vt q̄ digna ſunt gerāt ⁊ cōmittūtvni homini magiſtratū ſuū ꝑ ſingulos annos dominari vniuerſe terre ſue. et omnes obediūt vni.Et nō ē inuidia neqꝫ zelus inter eos. Elegit gͦ indas eupolemiū filiū Iohannis ⁊ Iaſonem filiuꝫeleazari. ⁊ miſit eos rom ā conſtituere amicitiā cieis ⁊ ſocietatē vt auferrent ab eis iugū grecoruꝫ.Et romani ſtatuerūt amicitiam ⁊ ſocietatē cū iudeis. Et hoc fuit reſcriptū. qd̓ miſerūt romam inhieruſalē in tabulis eneis. Bene ſit romanis ⁊ gēti iudeoꝝ in mari ⁊ in terra in eternū. Gladius ethoſtis procul ſit ab eis. Ꝙ ſi bellum prius inſtiterit romanis eis auxiliuꝫ feret gens iudeoꝝ prouttempꝰ dictauerit pleno corde. ⁊ non ſubminiſtrabūt eis triticū arma naues ⁊ hmōi. Et ita romanieconuerſo.Anno etatis. §. XXVI.quinte. cccclxxvj. Mundi vero quater milleſimonongenteſim ooctuageſimoſexto. ẜm maioreꝫ cōputatōneꝫ. regnauit octauus rex egyptioꝝ. Ptōlomeus phiſcon. Et tercio anno regni huius ptolomei. Iugurta rex dimicans cōtra romanos ẜmEuſebiū in cronicis capitur. Et vt dicit Oroſiꝰnunqͣꝫ vllo romano militi tumultuoſior ⁊ terribilior pugna fuit. adeo vt diſcurſu ⁊ fremitu circūcurſantiū ⁊ impetentiū eqͥtum ſuſcitatus puluiscelū ſubtexerit: diem ademerit: nocteꝫ obduxeritTantuſqꝫ teloꝝ nymbus ingruerit vt nulla parscorporis ab ictu tuta eēt. Quippe cuilibet ⁊ viſusad ꝓſpiciendū impedimento caliginis expeditioad cauenduꝫ compreſſione multitudinis deerat.Nec laborabat eques maurus ac numida vt bene collocatū hoſtē oportuno teli impetu rimaret̉ſed potins in incertū tela mittebāt. certi ꝙ munera incerta nō eſſēt ita coacti in vnū romani eqͥtesin vnū pedit ēs denſabant̉. Et cum iteꝝ circūfuſihoſtes nō ſolū agminis extrema laniarent: veri
etiam media excuſſis ꝓcul telis cederent. turbatoſqꝫ romanos ſitim ⁊ eſtus ſolis incolantia ſui.mortis inconſtātia vſqꝫ ad extremū deſperatōisfatigaret. ſubito notum illud romanoꝝ aduerſuaffros tēpeſtatū imbriūqꝫ ſuffragiuꝫ celo miſſumimperate ſalute fuit. Si qͥdē repentina pluuia ſitientibus romanis ⁊ eſtuantibus refrigeriū potūqꝫ p̄buit. Porro aūt numidis haſtilia teloꝝ q̄ manū intorq̄re ſine amentis ſolent: lubrica ac ꝑ hocinutilia reddidit. Scuta etiam q̄ elephanti coriextento abilia ⁊ tuta geſtabāt. cuiꝰ hec natura eſtvt acceptū imbrem tanqͣꝫ ſpongia bibat: ac ꝑ hocintractabile repetino pōdere fiat. qꝛ circūferri nōpoterant defendere nequiuerūt. Tunc boccus ⁊iugurta numidarū rex fugerūt. Poſt hec centuꝫquadraginta milia armatoꝝ ab hiſdē regibꝰ obiecta ſunt. q̄ vſqꝫ ad internitionē a romanis ceſareferūtur. Ex eo boccus ſpem belli abijciens. pacem a romanis petiuit: atqꝫ impetu pacis iuguitam dolo captum catheniſqꝫ obrutū per ſillamlgatum miſit ad mariū. qͥ in triūpho ante curruicū duobus filijs ſuis actus ⁊ mox in carcere ſtrīgulatus eſt.Bellū mitri/ §. XXVII.daticū cōtra romanos exortū eſt ẜm oroſiūab vrbe condita ſexcenteſimo ſexageſimoſecūdoQuod belluꝫ ſuſcepit mitridates poſt annos vigintitres regni ſui. ⁊ vt ait Iuſtinus per quadregintaquinqꝫ annos varia victoria contra eos pugnauit. Cuius mitridatis futuraꝫ magnitudineꝫetiam celeſtia oſtenta p̄dixerunt ẜm ꝙ inquit iuſtinus. Nā eo qͦ genitus eſt āno. ⁊ eo quo regnuprimū cepit: ſtellaco mētes per vtrūqꝫ tp̄s octuaginta diebus ita luxit: vt celū om̄e cōflagrare videretur. Nam ⁊ magnitudine ſui quarta partenceli occupauerat. ⁊ fulgore ſui ſolis nitorem vicerat. Et cum oriretur occumberetqꝫ ſex horaꝝcium cōſumebat. Puer tutorum inſidias paſſuꝫeſt qui eum fero equo impoſitū iaculari equitareqꝫ cogebant. qui conatus cum eos fefelliſſent ſupra etatē regente equū mitridate veneno eum apetiuere. Quod metuens antidota ſepius bibit⁊ ita ſe aduerſus inſidias exquiſitis tutioribꝰ rimedijs ſtagnauit: vt ne volens quidem ſenex vtneno mori potuerit. Et dicit helinandus. In quibuſdā quoqꝫ experimētis phiſicis legiſſe me memini. ꝙ mitridates timēs ne a fratre ſuo ven enaretur: rute folia viginti. cū duabus nūcibus ⁊ totidem caricis admixto ſale quotidie ieiunus edebat. ¶ Et ſubdit Iuſtinus prefatus. ꝙ timens exinde mitridates ne inimici quod veneno nō poterant ferro peragerent. venandi ſtudiū finxit quper ſeptē annos neqꝫ vrbis neqꝫ ruris tecto vſuseſt: ſed per ſiluas vagatus eſt. diuerſis montiū regionibus pernoctabat. ignaris omnibus quibuseſſet locis aſſuetas feras curſu aut fugare aut ꝓſequi cū quibuſdam etiā viribus congredi. Qubus rebus ⁊ inſidias vitauit: ⁊ corpus ad omneꝫvirtutis patientiam induxit ad regnū. Cum acceſſiſſet Scitas: ꝑdomuit pontum ⁊ capadociaꝫ