¶ Capitulū. V.Fo.LXXV.
carthaginenſiū profecti ſunt. vbi obtenta victo/ria vlterius in affiicam tranſierūt. ⁊ ibi captis trecentis caſtellis ⁊ oppidis. Manilius cōſul romāreuerſus vigīti ſeptē milia captiuoꝝ cum ingentibus ſpolijs ſecuꝫ reuexit. Marcus ꝟo regulusbellum carthaginenſe ſortitus eſt. vbi poſt ſerpetem maximū occiſuꝫ. qui plurimos de exercitu infecerat. cuius coriū rome delatum dicit̉ fuiſſe centū viginti pedū. ꝯͣtres īꝑatores carthaginēſes .ſ.duos aſdrubales ⁊ auulcarē atrociter pugͣuit. inqua pugna ceſa ſunt carthaginenſiū. xvij. milia.capta. v. milia. ⁊ octingenti elephanti adducti rome. Carthaginenſes vero fracti. ⁊ exinaniti diuerſis bellis ⁊ cladibus. pacem a regulo popoſcerūt. Sꝫ cū audiſſent ꝯditōnes pacꝭ intolerabiles quas regulus dictauerat maluerūt carthaginenſes potins mori armati qͣꝫ talibus cōditionibus aſſentire. Comparatis igit̉ ex diuerſis regionibus militibus ⁊ facto exercitu magno. zamcippum regem lacedemonioꝝ cum auxilijs accitumbello ducem prefecerūt. Ingens ꝟo romanorumruina ſecuta eſt. Nā ceſis triginta milibus romanorum Marcus regulus captus ⁊ in vincula cōiectus eſt. ¶ Ut autem narrat Eutropius lib. ij.Romani audita ſtrage ſui exercitus ⁊ captōne reguli. creauerūt conſules paulū emilium. ⁊ ſeruuꝫfuluiū. qui preparata magna claſſe .ſ. trecentorunauiū profecti ſunt cōtra affricos. Et primo qͥdēvicerunt affros bello nauali. ⁊ emilius conſul cētū ⁊ quatuor naues hoſtiū ſubmerſit. ⁊ trigīta cepit. Iterum etiā deuicti ſunt affri. a metello cōſule interfectis viginti milibus hoſtiū. ⁊ captis elephantibus eorū. ita vt metellus elephantes cummultis valde captiuis romā adduceret. Cū autēclaſſis romana cum maxima p̄da in ytaliam rediret. paſſa naufragiū euerſa ē adeo vt centū viginti naues ſubmergerentur: ⁊ ſeptuaginta abiectisoneribus vix liberarentur. Auulcar aūt dux penorum cū exercitu in numidiā ⁊ mauritaniā miſſus. poſtqͣꝫ cruenter hoſtiliter vniuerſos egit. cuꝫregulū ſuſcepiſſe dicerent̉. Mille argenti talētis⁊ viginti milibus boum reliquos condemnauit.Aſdrubal auteꝫ dux penoꝝ ⁊ nonus imꝑator cathaginenſiū qui pugnā agēs cum metello. apudpanormū deuictus fuerat. occiſis viginti milibꝰ.de carthaginenſibus ⁊ vigintiſex elephātis multis alijs elephantis captis ⁊ romā adductis. ipſeaſdrubal cuꝫ paucis lilibeū fugit atqꝫ a penis abſens damnatus eſt. Et poſt hec mala carthaginēſes regulū per quinqꝫ annos iam captiuum miſrunt romā. vt ꝑmutationem impetraret captiuorum. qui veniens ⁊ coram ſenatu exponens poſtulationem affroꝝ .ſ. de permutatione ſeu relaxatione captiuorum vtrius partis. Cum ſenatus inclinaretur ad permutationem dictam faciendamex affectu. ⁊ permaxime pro liberatione ip̄ius reguli: ſuaſit ip̄e ſenatui vt nullo modo pax fierecum affris. nec talis permutatio. dicens eos iameffractos viribus. nullaꝫ ſpem euaſionis habereſe autem tanti nō eſſe vt tot milia captiuoꝝ affrorum ⁊ robuſtoꝝ ꝓpter ſe ſenē. ⁊ paucos romano-
rū deberent dimitti. Audita igit̉ ꝑſuaſione reguli in ſenatu. acqͥeuerūt romani ꝯſilio eius. Et cuꝫromani ſibi offererēt eū tenere rome nō acqͥenit ſꝫvt ſeruaret iuramētū. qͦ carthaginenſibus ꝓmiſerat ſe reuerſurū ad eos ſi dictā ꝑmutationem nōobtineret. Redeūtem carthaginē audito qͥd egerat crudeli morte eū necauerūt. ¶ Anno autē abvrbe cōdita qͥngenteſimo ſeptimo vt narrat Oroſius repētinā ſubuerſio ip̄ius rome p̄uenit romanoꝝ triūphū. Siqͥdem qͥnto lactātio ⁊ aulo maulio ꝯſulibus. fluuius tyberis auctus inſolitis ymbribus ⁊ vltra opinionē vel diuturnitate vel magnitudine redūdans: oīa rome edificia in planopoſita deiecit. diuerſe equalitates locoꝝ ad vnaꝫperniciem cōuenere. qm̄ ⁊ q̄ ſegnior redūdatio tenuit. madefacta diſſoluit. ⁊ q̄ curſus torrētis inuenit. impulſa deiecit. Aqͣrū cladē grauiſſimā grauor ignis ſecuta ē vaſtatio. Qui ignis īcertū. vn̄ſurrexit plurimas ciuitatis ꝑtes ꝑuagatus. tā hominū qͣꝫ domorū miſerabilē ſtragē fecit. tū etiamtantū opū vno ꝯſumpſit incēdio. qͣꝫtū plurime etꝑegrine victorie ꝯferre nō pn̄t. Cūqꝫ om̄ia in circuitu fori popularētur edem veſte corripuit̉: ⁊ neſibi q̄dē dijs ſubuenientibus: illū qͥ eternus putbatur tēporaneꝰ ignis opp̄ſſit. Un̄ ⁊ metellus pōtifex dum arſuros deos excipit. vix ſemiuſto brachio aufugit. templūqꝫ dee veſte ꝯbuſtum eſt.Anno regni.§. XV.ptolomei euergetis regis egypti. xxiij. ⁊ ab vrbeꝯdita qͥngēteſimotriceſimo inchoatū eſt bellū punicū ſecūdum .ſ. inter romanos ⁊ carthaginēſes.ẜm Oroſiū. quod fuit grauiſſimū vtriqꝫ parti: etmaximi exterminij. hoc aūt bellum p̄ceſſerūt multa prodigia in diuerſis ꝑtibus ẜm Oroſiū ⁊ Ualeriū maximū. Ait em̄. Inter initia motuſqꝫ bellorū romē bos mugitū ſuū in hūanū ſermonē cōuertit. Carnes quoqꝫ ad modum niuis diſſipatececiderūt. quarum maiorem numeꝝ prepetes diripuerunt aues reliquū humi per aliquot dies neqꝫ odore graui neqꝫ aſpectu deformi mutatum iacuit. Fertur quoqꝫ in piceno lapides pluiſſe. Ingallia lupum vigilie vagina gladium abſtuliſſe.In ſicilia quoqꝫ duo ſcuta ſanguinem ſudaſſe. etmetentibus cruentes ſpicas rep̄periſſe. Ceritesaquas ſanguine mixtas fluxiſſe. Et addidit Ualerius bello punico ſecūdo. conſtitit gneidomitijbouem dixiſſe. Caue tibi roma. Huic autem vltimo prodigio de boue locuto aſtipulat̉. Auguſtinus in tercio de ciuitate dei. Addens ⁊ quedamalia dicit em̄ omitto boues locutos infantes nondum natos de vteris matrum quedam verba clamaſſe. Uolantes ſerpentes: feminas ⁊ gallinas īhomines ⁊ maſculinum ſexum fuiſſe conuerſas.Iſtud autem ſecundum bellum punicum mouit Hanibal imperator carthaginenſium iniuſte.non ſeruans pacta pacis facte inter romanos etcarthaginenſes. Iſte Hanibal fuit maximus inimicus romanorum. vt enim narrat Titus liuiusOroſiꝰ ⁊ Eutropiꝰ. cū eēt. ix. ānoꝝ auulcari pr̄iſuo ad aras iurauerat cōtra romanos pugnatu-