¶ TitulusQuartus

alijs iuuenibus regijs. ortus ē ſermo inter eos devxoribus ſuis. Cepitqꝫ vnuſquiſqꝫ ſuā laudare ⁊eam alijs p̄ferre. Tunc ait maritus lucrecie. nō ēopus verbis. Naꝫ veritas facto ſciri poteſt. Aſcēſis igitur equis vt ſuas vxores viſitarent ex inopinato ⁊ ſcirent quid vna queqꝫ ageret: veniuntin principio noctis romam hij quoꝝ vxores erātrome. ⁊ ſubito domus ſuas ingreſſi cū ſodalibusſuis: rep̄perierūt vxores ſuas luxu ⁊ conuiuijs occupatās. Poſtmodū vlterius ꝓcedentes in collatinū oppidum prope romā a quo maritus lucrecie dictus eſt collatinus: ſubito domū collatini tarquini intrauern̄t. inuenerūtqꝫ lucretiam cūancillis ſuis lanificijs occupatā. Laus igit̉ vxorum apud lucretiam remāſit .ſ. de honeſtate. Sextus vero tarquinus filius tarquini regis amoreeius ſubito captus. deliberauit quomō eius copam habere poſſet. Paucis igit̉ diebꝰ interiectisignorante collatino cum vno cōmite dictus tarqͥnus filius tarquini regis ad domum lucrecie venit. quē honorifice ſuſceptū poſt cenam ad lectuꝫdeduci fecit. Sed ip̄a nocte cūctis dormientibusad lectum lucrecie clam aceſſit: ⁊ ferrū manu tenens ea excitata aſſenſum in eū p̄cibus exegit. cōminans ſi non preberet aſſenſum eam occidere ⁊vnū ex ſeruis occiſum iuxta eam ponere. ſicqꝫ diuulgare quod propter adulteriū quod cōmiſiſſetcum ſeruo eam occidiſſet. propter qd̓ timens illamagis infamiā qͣꝫ mortē illi acqͥeuit. Poſt receſſum autē tarquini miſit ilico lucrecia ꝓ collatinoviro ſuo ⁊ pro patre. Quibus venientibus exponens caſum qui contigerat. gladio quē ſubtꝰ habebat ſeip̄am occidit. a ſuis ex acta fide de vindicta contra dictū tarqͥnum de iniuria. Rep̄henditAuguſtinus lucretiā ⁊ de adulterio ⁊ de homicidio vt patꝫ in primo li. de ciui. dei diffuſe. ⁊. xxxijq. v. Ita ne. Propter iſtud aūt ſcelus tarqͥni ablatū fuit nomē regiū ſeu dignitas regalis ab vrbe. Quo facto conſanguinei ⁊ amici lucrecie corpus eius romā detulerūt: vt magis populū ꝯtraregem incitarent. Erat aūt tūc tarquinus rex extra vrbem cum exercitu in obſidione ciuitatis ardee. cui redeunti ⁊ ciuitatem ingredi volenti clauſerūt ſibi portas intra euꝫ reciꝑe recuſantes: tumꝓpter factū lucrecie: tum etiā ꝓpter ſuꝑbiam ſuqm̄ ⁊ tyrannidem. qui poſtea cū diu romanos inquietaſſet ſpe recuꝑandi regnū ⁊ adiūctus exercitu proſemie regis cluſini. tandem deſperās intentum aſſequi apud tuſculū conſenuit ⁊ ibi vitaꝫ finiuit. Et tunc (vt refert tullius de amicicia) dixiſſe fertur primuꝫ cognouiſſe quos fidos habuiſſetamicos ⁊ quos infidos. cū neutris gratiā referrepoſſet. Et ſic regnatū eſt ſub regibus ſeptem annis. ccxliij. ẜm Auguſtinū Eutropiū ⁊ Titum liuiū. ⁊ toto illo temꝑe regū non obtinuit roma territoriū vltra. xv. vel. xx. miliaria ẜm Eutropiuꝫ.Creati igiturpriᵐ .§. V.mo tunc ſunt duo conſules .ſ. Brutus ⁊ tarquinꝰcollatinus maritus Lucrecie. Cū auem Brutuscōperiſſet filios ſuos ⁊ alios cōſanguineos ſuos

tractare ſecrete de reductione tarqͥni regis expulſi in vrbem detecta cōiuratione Brutus filios ſios ⁊ alios conſcios factionis occidi publice ꝑ ſertentiā fecit. de quo facto virgiliꝰ ait. Uicit amorpatrie. laudūqꝫ immenſa cupido. Ut refert titusliuius hij duo filij Bruti ⁊ duo cognati id eſt fratres vxoris ſue cū pluribus alijs adoleſcentibuscuꝫ tarquinus ſuꝑbus regnaret: ſoliti erant cū filijs tarquini regis luxurioſam vitā agere ⁊ diſſolutam. Unde poſt expulſionem eius grauiter ferebant multū eis ablatuꝫ de priſtina libertate admalū. legeſqꝫ dicebāt rem ſurdam ⁊ in exorabileꝫeſſe: ſalubriorem melioremqꝫ inopi qͣꝫ potenti. Nihilqꝫ laxa menti vel venie habere ſi modum exceſſeris. Iſta ergo tractantes cum his quos taronus ad vrbem pro rebus ſuis repetendis ferre ꝑduxerant. tractatum ad effectum de reditu registarquini: niſi per vnū ſeruū qui eos tractātes audierat detecti fuiſſent. Quo facto proditione apta. Brutus in ſui preſentia ⁊ ſententia filios ⁊ cognatos virgis prius publice ceſos fecit decapitari: nullius doloris ſignū oſtendēs. Et vt dicit valerius. exuit ſe patrem vt conſulum exhiberet. Ethoc anno primo ſui conſulatus .ſ. ducenteſimo qͣdrageſimo quarto ab vrbe condita. Qui poſteain bello quod tarquinus mouit cōtra eū. Ex hoiratus cum fortiter dimicaret contra aruncem filium Tarquini regis. mutuis vulneribus ceciderunt mortui. Cui Bruto ſucceſſit in cōſulatu Lucretius ſpurius pater Lucretie oppreſſe a tarquini filio. Sed infra annū morbo perijt. ¶ Ita aūtfuit exoſum Romanis nomen regiū. ꝙ collatinūconſulem ⁊ ſi fideliter pro patria laborātem ⁊ quia tyrannide regia ciuitatem liberauerat: eo ꝙ tarquini nomen haberet eum a conſulatu ex ciuitatiingratiſſime coniecerunt. Dignitas autem conſulatus de nouo aſſumpta per annū integrum ⁊ nōvltra protēdebatur. Et vt dicit Eutropius. ideodignitas ſeu officiuꝫ conſulatus annua erat: ne ꝑdiuturnitatem poteſtatis inſolentiores redderentur. Ideo duo creati ſunt. vt ſi vnꝰ malus eſſe voluiſſet: alter habens poteſtatem ſimilem impediret ⁊ coherceret. Non autem habebant abſolutꝭpoteſtatem. nā cohercere ⁊ in vincula ponere valebant ciues romanos: non autem occidere ſineiuſſu populi. Et ab eis appellabatur. Poſtea atgmentato dominio inſtituta eſt alia dignitas maioris poteſtatis. que dicta ē dictatura. ⁊ durabaper ſex menſes. ⁊ poterat ad morteꝫ iudicare ⁊ abea nō appellabatur: non tamen durabat cōtinuavt conſulatus: ſed raro ⁊ in magnis neceſſitatibꝰIdem Titus liuius. ¶ Fuit autem cauſa expulſionis collatini ab vrbe ſocius in cōſulatū .ſ. Brtus. Nam vt narrat Titus liuius. cū Brutus cōuocaſſet plebem ad cōtionem. reduxit eis ad memoriam quomō iuraſſent ſe nō relicturos aliquiin ciuitate neqꝫ aliquē regnare paſſuros vnde p̄riculū eſſe poſſꝫ libertati. Et addidit ꝙ nō credebat populū romanū ſolitam libertatem recuꝑaridum regiū genus ⁊ regium nomē .ſ. Tai quinuscollatinus. nō ſolum in ciuitate. ſed etia in imꝑis