Capitulū .V.Fo. LXXI.

illoꝝ curatioꝝ cui iam erat deſponſata. ſed nōdūtraducta. percipiens mortem ſponſi fleuit ex affectu ad eū. qd̓ ita egretulit dictus oratius ꝙ eā occidit in hoc nimiā crudelitatem exercens. Diſplicuit aūt albanis ꝙ mētius dux exercitus eoꝝ poſuiſſet victoriā pugne in conflictū triū. vnde imperiuꝫ romanis aduenerat: vt ipſos albanos ſibiconciliaret ⁊ eis placeret cernens ipſos non ſufficere ad vincendū romanos palā. cōtra romanosconcitatꝭ alios populos vicinos .ſ. fidenates ⁊ vehyos contra romanos in p̄lium ⁊ ſe ⁊ ſuos proditioni reſeruat. Nam cū rex romanoꝝ tullius contra p̄dictos pugnaturus ſecum duceret albanos⁊ metiū eoꝝ ducem. confidens de eis vt adiuuarent. in cōgreſſu pugne metius cū albanis tulliūdeſerit ⁊ ꝓpe in montem conſcendit vt fortunaꝫbellantiū poſſet intueri. ⁊ eo ſe conferret quo fortunam cerneret p̄ualere. Qd̓ tullius comperiensclamauit in exercitu ſuo nō eſſe de receſſu albanorū aliqualiter trepidandū. qꝛ iuſſu ſuo receſſerāt:vt hoſtes a tergo inuaderent. Uicit autē tulliuscū romanis populos illos contra ſe venientes. etpoſt victoriā mētiū ducem albanoꝝ captū in duas partes corpus eius diſtrahi fecit. ⁊ ciuitatē albanoꝝ quo ad muros ⁊ domos funditus euertit⁊ ciues albanos inde romā ad habitandū tranſire coegit in monteꝫ celiū qui vrbi adiacet. ⁊ ſic dealbanis romam adauxit: q̄ alba ciuitas ſteterat.cccc. annis ẜm titū liuiū. De iſto etiā narrat titusliuius ꝙ inualeſcente peſte rome. ip̄e longū morbum incurrit ⁊ extūc dimiſſo animo feroci ad bella. ad ſacra deoꝝ animū dedit. Et cū quedam occulta ſolennia ſacrificia ioui faceret ⁊ nō rite: ipſecū domo ſua fulmine percuſſus ē ⁊ conſumptus.Quartus rex .§. IIII.Romanoꝝ vt narrat titus liuius anchus dr̄ maicus de quo nō dū legi quid egerit. niſi ꝙ ſuꝑ mare ſextodecimo miliario ab vrbe ciuitatem hoſtiācondidit vt dr̄ in cronica martiniana. ⁊ primū pōtem trans tyberim inter montem auentinū ⁊ ianiculū fieri fecit. Fuit aūt tempore Ioſie regis iude⁊ regnauit annis. xxxv. Ab hoſtia dr̄ ep̄us hoſtiēſis cardinalis qui conſecrat papā. nūc aūt ex toto hoſtia deſtructa eſt cū portu ſuo. It em̄ nota ꝙtarquinus priſcus qui erat aduena romā adueniens tantā gr̄am inuenit apud ip̄m Anchū marcūquartū regem romanoꝝ. ꝙ moriens factus eſt tutor ab eo filioꝝ eius. Mortuo igitur dicto anchomarco rege. cū ciues romani congregati eſſent vtſibi ꝓuiderēt de futuro rege. tarquinus p̄fatus qͥtutor filioꝝ anchi erat miſit eos venacū ⁊ eis abſentibꝰ petiuit regnū a romanis ⁊ obtinuit. Quilicet poſtea in regno multa ſtrennue geſſiſſet: tamē filij anchi propter iniuriā ſibi factā in adeptione regni qꝛ etiam nullū eoꝝ ſibi ſubſtituerat. ſedq̄ndam ſeruū tulliū cui filiā ſuā deſpōſauerat. cōſpirant cōtra ip̄m ⁊ duos paſtores aſſuetos ferramentis agreſtibus dimicare ad hoc delegerūt vteū interficeret. Qui ex cōdicto inter ſe litigantesappellauerūt ad regē. Et cū admiſſi introducti fu

iſſent coram rege. ⁊ rex in vnū illorū cōquerenteꝫvehementer intēderet: alter eleuata ſecuri regemin capite ꝑcuſſit ⁊ occidit. ⁊ ſic tarquinus priſcusquintus rex romanoꝝ vitam finiuit. Cui ſucceſſitſeruus tullius ſextus rex romanoꝝ. Hic fecit foſſas circa muros vrbis. ⁊ primus fuit̓ qͥ ordinauitcenſum tolli a populo qd̓ prius ignorabat̉. Hic filiā ſuā dedit in vxorem tarqͥno qͥ poſt eū fuit. vijrex. ⁊ dictus fuit tarqͥnꝰ ſuꝑbus. hic tarqͥnus ſtimulatꝰ malicia vxoris ſue filie ſeruij tullij vt narrat titus liuius li. j. appetijt regnū. Un̄ ⁊ ꝯtra tulliū regē primo pr̄ibus inuexit. poſtmoduꝫ in forocōtionando ad populū idē fecit. Et ſtipatꝰ armatoꝝ multitudine in regiā ſe collocans. iuſſit pr̄escitari ad regē tarquinū ꝑ p̄coneꝫ. Tullius hoc audito mox occurrēs tarquinū de hoc increpare cepit quē ꝑ gradus ſtatim deiectum cū leſus grauiter domū ſuā peteret. in via ꝑ miſſos a tarqͥno occiſus ē. Suꝑ cuius corpꝰ tullia filia ſua feſtinansvt nouū regē ſalutaret: virū ſuū currū ſuū traduci fecit. Sicqꝫ tarquinus ſuꝑbus regnū romanorū vſurpauit. Qui poſtea vulcos ⁊ gabinos populos .ſ. rome vicinos domuit. ¶ Poſtea tēpluꝫIoui in mōte vrbis qͥ prius dictus eſt ſaturnꝰ qꝛſaturnus illuꝫ inhabitauit. poſtea dictus ē monstarpeius edificauit. Et cū foderet̉ eius fundamētum. reꝑtum eſt ſub terra caput hominis cū facieintegra. a quo mons ille deinde dictus eſt monscapitolij et templū illud capitoliū vocatum eſt. ⁊opus illud valde ſumptuoſum fuit. adeo ẜm titūliuiū ꝙ magnificentia romanoꝝ q̄ fuit temꝑe auguſti quando toti orbi dominabat̉ vix potuit aliquid equale illi facere. Agelliꝰ li. j. narrat ꝙ anusqͥdam in cognita ad tarquinū ſuꝑbum regē adijtnouē libros ferens quos eſſe dicebat diuinā oracula. eoſqꝫ dicebat vendere velle. Sed cū iudicōregis p̄ciū exceſſiuū peteret: ab ip̄o irriſa ē. Tuncilia coram rege igne facto tres ex illis cōbuſſit libros. interrogās ſi rex ſex libros reſiduos equalip̄cio vellet emere. Qui rn̄dit anū illam delirare q̄ſtatim tres alios combuſſit. interrogās regem detribus reſiduis libris ſicut de ſex fecerat. qͥ mulieris videns conſtantiā tres libros emit nō minorip̄cio qͣꝫ pro om̄ibus petitum fuit. Mulier aūt illapoſtmodū a rege digreſſa nuſqͣꝫ comꝑauit. Libriꝟo tres illi in ſacrariuꝫ conditi ſibillini appellatiſunt. Et ad eos quaſi ad oraculū. xv. viri adeuntcum dij immortales conſulendi ſunt publice. hecagellius. Iſido. in li. ethimo. aliter dicit .ſ. ꝙ ſibilla cumea ſic dicta a cuma ciuitate campanie attulit non tarquino ſuꝑbo ſed tarquino priſco quinto rege romanorū nouē libros in quibus erāt decreta romanoꝝ. Si fuit vt dicit Agellius videturilla mulier fuiſſe diabolꝰ in forma mulierꝭ. ¶ Hicrex. vij. tarquinus ſuꝑbus fuit expulſus a regnopropter adulteriū perpetratū a filio eius in lucreciam. Cuius hiſtoriam ponit diffuſe titus liuius.li. j. dicit em̄ ꝙ cū maritus lucrecie nobiliſſime romane vocatus tarquinus collatinus. in obſidione ardee ciuitatis rutilorū eſſet ⁊ cenaret cū ſextotarquino filio tarquini ſuperbi vltimi regis. ⁊ cuꝫ

K